Görevin, Ay'a insanlı inişlerin önünü açan önemli adımlardan biri olduğu vurgulandı. TÜBİTAK, Türkiye'nin Ay Araştırma Programı kapsamında kendi mühendislik gücü ve milli teknolojilerle derin uzay görevleri ve bilimsel keşifler için çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

TÜBİTAK yetkilileri 'Bugün atılan her adım, insanlığın Ay'a ve ötesine uzanan yolculuğunda yeni bir kapı aralıyor.' ifadelerini kullandı. (İLKHA)

'Ben önemli biri değilim, kim benimle ilgilensin?' algısı yanıltıcı

Bilişim Uzm. Hakan Özdemir, günümüzde kullanıcıların kişisel verilerini koruma sorumluluğuna dikkat çekerek, 'Bireyin, kurumların ve devletin sorumluluğu eşit; ancak sistem çoğunlukla yükü bireyin sırtına bırakıyor. Asıl sorun şu; İnsanlar genellikle ancak bir mağduriyet yaşadıktan sonra harekete geçiyor. Oysa mahremiyet, reaktif değil proaktif bir tutum gerektiriyor. 'Ben önemli biri değilim, kim benimle ilgilensin?' algısı da yanıltıcı, çünkü sorun hedeflenmiş bir casusluk değil, milyonlarca kişiden toplanan verinin birleştirilip ekonomik ya da siyasi bir araca dönüştürülmesidir. Birey bu resmin içindedir ama bunu hissetmez; en büyük farkındalık açığı tam burada.' dedi.

Kullanıcılar kolaylık uğruna güvenlikten ödün veriyor!

Kullanıcı hatalarına da değinen Özdemir, 'Kullanıcıların en kritik hatası, 'kolaylık' uğruna güvenlikten ödün vermesi. En yaygın örnekler: Aynı şifreyi farklı platformlarda kullanmak; eğlence amaçlı uygulamalara düşünmeden izin vermek; Yazılım güncellemelerini ertelemek.' diye ekledi.

Günlük hayatta önlem almak için teknik bilgiye gerek olmadığını ancak dört alışkanlığın büyük önem taşıdığını vurgulayan Özdemir, 'Her hesapta çok faktörlü kimlik doğrulamayı (MFA) açın. Bir parola yöneticisi kullanın. Yüklediğiniz uygulamanın istediği izinleri sorgulamayı alışkanlık edinin. Önemli dosyalarınızın çevrimdışı yedeğini alın.' ifadelerini kullandı.

Gizlilik metinlerinin baştan sona okuması için 250 tam iş gününe ihtiyaç var!

Uygulama ve web sitelerinde yer alan uzun ve karmaşık gizlilik metinlerinin neredeyse hiç okunmamasının sistemsel bir sorun olduğunu ifade eden Hakan Özdemir, 'Araştırmalar, bir internet kullanıcısının karşısına çıkan tüm gizlilik metinlerini baştan sona okuması için yılda yaklaşık 250 tam iş günü harcaması gerektiğini gösteriyor. Bu metinler kullanıcıyı bilgilendirmek için değil, şirketi hukuki sorumluluktan korumak için yazılıyor.' ifadesinde bulundu.

Çözüm katmanlı bilgilendirmede!

Bu sorunun çözümü için 'katmanlı bilgilendirme' modelini öneren Hakan Özdemir, sözlerini şöyle tamamladı:

'Çözüm katmanlı bilgilendirmede. Kullanıcı önce 'Hangi verin alınıyor, neden, kiminle paylaşılıyor, ne kadar saklanıyor?' sorularına kısaca yanıt veren, ikonlarla desteklenmiş bir özet görmeli. Detay isteyenler bir sonraki katmana inebilmeli, tam yasal metin ise en sonda yer almalı. Dil de herkesin anlayabileceği sadelikte olmalı.' (İLKHA)

Rusya'da son dönemde mobil internet erişiminin kısıtlanması, mesajlaşma uygulamaları ve VPN servislerine yönelik engellemeler artırıldı. Diplomatik kaynaklar, bu adımları geniş kapsamlı bir baskı süreci olarak nitelendiriyor.

Cuma günü yaşanan ve yetkililer tarafından henüz ayrıntılı şekilde açıklanmayan teknik arıza, bazı bölgelerde günlük yaşamı etkiledi. Moskova metrosunda turnikelerden ödeme alınmadan geçişe izin verildiği, bir hayvanat bahçesinin ise ziyaretçilerden nakit ödeme talep ettiği bildirildi.

Rusya'nın en büyük bankalarından Sberbank, söz konusu gün teknik bir sorun yaşandığını doğruladı ancak detay paylaşmadı. Bazı Rus medya kuruluşlarının, arızanın VPN veya belirli sitelere yönelik engelleme girişimleriyle bağlantılı olduğuna dair haberleri daha sonra kaldırdığı aktarıldı.

Rus yetkililer, WhatsApp ve Telegram gibi platformlara yönelik kısıtlamaların güvenlik gerekçesiyle uygulandığını savunuyor. Moskova yönetimi, Ukrayna kaynaklı saldırılar ve Batılı istihbarat servislerinin sabotaj girişimleri iddialarını gerekçe gösteriyor.

Yetkililer ayrıca Telegram'ın Ukrayna ve NATO üyesi ülkelerin istihbarat servisleri tarafından kullanıldığı iddiasında bulunurken, platform bu suçlamaları reddetti. Telegram, Rusya'nın kullanıcıları devlet destekli bir mesajlaşma uygulamasına yönlendirmeye çalıştığını öne sürdü.

Kremlin'in bu yöndeki politikalarının bazı Rus vatandaşları arasında rahatsızlık oluşturduğu bildirildi. (İLKHA)

Dijital cüzdan sayesinde sürücü sınavına başvuru, doğum kaydı gibi işlemler daha pratik hale gelirken, kullanıcılar AB genelinde hem çevrim içi hem de fiziksel ortamlarda kimlik doğrulaması yapabilecek. Sistem aynı zamanda biyometrik dijital kimlik için güvenli bir altyapı sunacak.

AB'nin eIDAS 2.0 düzenlemesine göre, üye ülkelerin 2026 yılı sonuna kadar vatandaşlarına işlevsel bir dijital kimlik cüzdanı sağlaması gerekiyor. Bu sürecin ardından, bankalar ve kredi kuruluşları bir yıl içinde dijital cüzdanı kimlik doğrulama aracı olarak kabul etmek zorunda olacak.

İrlanda basınında yer alan haberlere göre, sosyal medya platformları dahil olmak üzere özel sektör şirketlerinin de 2027 yılına kadar bu sistemi kullanması öngörülüyor. Bu kapsamda özellikle yaş doğrulama uygulamaları öne çıkarken, İrlanda'nın sosyal medyada yaş sınırlamalarına yönelik yasal düzenlemeleri değerlendirdiği belirtiliyor.

Projenin hayata geçirilmesi sürecinde gönüllü bir pilot uygulama da planlanıyor. Bu pilot kapsamında kullanıcılar, yaş doğrulama gibi belirli özellikleri test edebilecek. Süreç, bu ay başlayacak kamuoyu istişaresi ile start alacak; vatandaşlar uygulamanın tasarımını inceleyerek geri bildirimde bulunabilecek. İkinci aşamada ise 16 yaş ve üzeri gönüllü kullanıcılar dijital cüzdanı indirerek sınırlı işlevleri deneyimleyebilecek.

İrlanda hükümeti, 2030 yılına kadar temel kamu hizmetlerinin tamamını dijitalleştirmeyi hedefleyen kapsamlı bir dönüşüm planı yürütüyor. Dijital kimlik cüzdanı bu planın kritik unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Ülkede dijital kimlik kullanımı halihazırda yaygın bir seviyeye ulaşmış durumda. İrlanda Merkez İstatistik Ofisi verilerine göre, vatandaşların yaklaşık yüzde 80'i MyGovID veya vergi hizmeti myAccount gibi dijital kimlik sistemlerini aktif olarak kullanıyor.

İrlanda Başbakanı Micheál Martin, dijitalleşme ve yapay zeka teknolojilerinin ekonomi ve toplumun tüm alanlarına katkı sağlamasını hedeflediklerini belirterek, bu dönüşümün iş dünyasının büyümesine, kamu hizmetlerinin iyileşmesine ve bireylerin dijital beceriler kazanmasına katkı sunacağını ifade etti.

İrlanda, OECD'nin 2025 Dijital Devlet Endeksi'nde yedinci sırada yer alarak dijitalleşme alanındaki güçlü konumunu sürdürüyor. (İLKHA)

Dijital yüz serisi otomatik üretilecek

Proje kapsamında Blender ve Python tabanlı bir altyapı kullanılarak oluşturulan sistem, yapay sinir ağlarının eğitiminde kullanılabilecek çok sayıda dijital yüz verisini otomatik olarak üretebilecek. Böylece yapay zeka çalışmalarında sıkça karşılaşılan veri eksikliği ve yüksek etiketleme maliyetleri önemli ölçüde azaltılabilecek. Aynı zamanda gerçek insan yüzlerine ihtiyaç duyulmadan oluşturulan dijital karakterler sayesinde veri güvenliği ve kişisel verilerin korunması açısından da güvenli bir araştırma ortamı sağlanacak.

Oyun ve sinema gibi sektörlere dijital yüz

Geliştirilen sistemin, yüz üzerindeki mimikleri ve küçük hareketleri yüksek hassasiyetle takip edebilen detaylı bir veri altyapısı sunmayı hedeflediğini kaydeden Selvi 'Bu yaklaşımımız sayesinde yüz hareketlerini analiz eden yapay zeka sistemlerinin daha doğru ve güvenilir sonuçlar üretmesi mümkün hale gelecek. Araştırmadan elde edeceğimiz sonuçların; oyun ve sinema sektöründe dijital karakterlerin canlandırılmasından, otonom araçlarda sürücü dikkat analizine kadar birçok farklı alanda kullanılan yüz analizi teknolojilerinin gelişmesine katkı sağlaması bekliyoruz.' dedi.

Proje önemli bir ihtiyaca çözüm üretiyor

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitede yürütülen yapay zeka çalışmalarının önemine dikkat çekerek 'Üniversiteler yalnızca bilgi üreten kurumlar değil, aynı zamanda geleceğin teknolojilerine yön veren araştırmaların da merkezidir. Akademisyenlerimizin geliştirdiği bu proje, yapay zeka alanında önemli bir ihtiyaca çözüm üretme potansiyeli taşıyor. Üniversitemizde yürütülen bu tür nitelikli çalışmaların artarak devam etmesi bizleri memnun ediyor. Projede emeği geçen akademisyenlerimizi tebrik ediyorum.' diye konuştu. (İLKHA)

Dijital yüz serisi otomatik üretilecek

Proje kapsamında Blender ve Python tabanlı bir altyapı kullanılarak oluşturulan sistem, yapay sinir ağlarının eğitiminde kullanılabilecek çok sayıda dijital yüz verisini otomatik olarak üretebilecek. Böylece yapay zekâ çalışmalarında sıkça karşılaşılan veri eksikliği ve yüksek etiketleme maliyetleri önemli ölçüde azaltılabilecek. Aynı zamanda gerçek insan yüzlerine ihtiyaç duyulmadan oluşturulan dijital karakterler sayesinde veri güvenliği ve kişisel verilerin korunması açısından da güvenli bir araştırma ortamı sağlanacak.

Oyun ve sinema gibi sektörlere dijital yüz

Geliştirilen sistemin, yüz üzerindeki mimikleri ve küçük hareketleri yüksek hassasiyetle takip edebilen detaylı bir veri altyapısı sunmayı hedeflediğini kaydeden Selvi "Bu yaklaşımımız sayesinde yüz hareketlerini analiz eden yapay zekâ sistemlerinin daha doğru ve güvenilir sonuçlar üretmesi mümkün hale gelecek. Araştırmadan elde edeceğimiz sonuçların; oyun ve sinema sektöründe dijital karakterlerin canlandırılmasından, otonom araçlarda sürücü dikkat analizine kadar birçok farklı alanda kullanılan yüz analizi teknolojilerinin gelişmesine katkı sağlaması bekliyoruz." dedi.

Proje önemli bir ihtiyaca çözüm üretiyor

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitede yürütülen yapay zekâ çalışmalarının önemine dikkat çekerek "Üniversiteler yalnızca bilgi üreten kurumlar değil, aynı zamanda geleceğin teknolojilerine yön veren araştırmaların da merkezidir. Akademisyenlerimizin geliştirdiği bu proje, yapay zekâ alanında önemli bir ihtiyaca çözüm üretme potansiyeli taşıyor. Üniversitemizde yürütülen bu tür nitelikli çalışmaların artarak devam etmesi bizleri memnun ediyor. Projede emeği geçen akademisyenlerimizi tebrik ediyorum." diye konuştu. (İLKHA)

Salı günü Senato’da kabul edilen düzenleme, Ocak ayında Ulusal Meclis tarafından sunulan teklifin ardından gündeme geldi. Ancak parlamentonun iki kanadı arasında yasa metni konusunda önemli farklılıklar bulunuyor.

Ulusal Meclis tarafından kabul edilen tasarıda, sosyal medya platformlarının 15 yaş altındaki kullanıcıların hesaplarını silmesi ve bu yaş grubundan yeni kullanıcı kabul etmemesi öngörülüyor. Ayrıca liselerde cep telefonu kullanımının yasaklanması da teklif kapsamında yer alıyor.

Senato’nun kabul ettiği alternatif düzenleme ise iki kademeli bir sistem öneriyor. Buna göre, çocukların fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebileceği değerlendirilen platformlar tamamen kısıtlanırken, diğer platformlara ebeveyn izniyle erişim sağlanabilecek. Eğitim platformları ve çevrim içi ansiklopediler ise düzenleme kapsamı dışında tutuluyor.

Yasa metinleri arasındaki farklılıklar nedeniyle iki kanadın uzlaşmaya varması beklenirken, bu durum düzenlemenin yürürlüğe girmesini geciktirebilir. Ayrıca yaş doğrulama sisteminin nasıl uygulanacağı da henüz netlik kazanmadı. Bu konuda Avrupa Birliği düzeyinde çalışmalar sürüyor.

Düzenlemenin 2027 yılının başlarında yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Fransa, çocukların ekran ve sosyal medya kullanımına yönelik daha sıkı kurallar getirilmesi konusunda uzun süredir girişimlerde bulunuyor. Macron, Ocak ayında yaptığı açıklamada çocukların duygularının Amerikan platformları ve Çin algoritmaları tarafından manipüle edilmemesi gerektiğini ifade etmişti.

2023 yılında da benzer bir yasa kabul edilmiş, 15 yaş altı kullanıcılar için ebeveyn izni zorunluluğu getirilmişti. Ancak söz konusu düzenleme, Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmetler Yasası ile uyumsuz olduğu gerekçesiyle yürürlüğe girmemişti.

Avrupa Birliği’nin geçen yıl yönergelerini güncellemesiyle üye ülkelere sosyal medya için yaş sınırı belirleme konusunda daha fazla esneklik tanındı.

Dünya genelinde de benzer adımlar atılıyor. Avustralya, Aralık ayında 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan ilk ülke olmuştu.

Öte yandan Avrupa Parlamentosu, Kasım ayında sosyal medya, video paylaşım platformları ve yapay zeka uygulamalarına erişim için Avrupa genelinde 16 yaş sınırı getirilmesini öneren bağlayıcı olmayan bir karar taslağı sundu. Teklife göre 13-16 yaş arası çocuklar ebeveyn izniyle bu platformları kullanabilecek. (İLKHA)

İnternet altyapısının çok sayıda servis sağlayıcıdan oluşması nedeniyle Rusya’daki düzenlemelerin aşamalı ve bölgesel olarak uygulandığına dikkat çekiliyor. Bu durumun, ülke genelinde ani kesintiler yerine kontrollü bir geçiş süreci sağladığı ifade ediliyor.

Analistler, yeni sistemin devlet destekli teknik altyapı üzerinden yürütüldüğünü ve farklı ağlarda kademeli olarak devreye alındığını belirtiyor. Bu kapsamda bazı bölgelerde yalnızca belirli güvenilir sitelere erişim sağlanmasına yönelik uygulamaların test edildiği bildiriliyor.

Rus yetkililerin, iletişim alanında yerli çözümleri artırmaya yönelik adımlar attığı da vurgulanıyor. Bu çerçevede, yabancı uygulamaların yerine geçebilecek yeni yerli mesajlaşma platformlarının geliştirilmekte olduğu kaydediliyor.

Uzmanlar, mobil internet erişiminde yapılan düzenlemelerin özellikle güvenlik risklerine karşı önleyici bir tedbir olarak değerlendirildiğini ifade ederken, bu tür uygulamaların kritik dönemlerde daha yaygın hale gelebileceğine dikkat çekiyor.

Yetkililer, alınan önlemlerin ülkenin dijital altyapısını daha dayanıklı hale getirmeyi amaçladığını belirtirken, ekonomik ve sosyal hayatın bu yeni sisteme uyum sağlaması için çalışmaların sürdüğünü ifade ediyor. (İLKHA)

Erkartal, günümüzde savunma sanayii, havacılık, uzay teknolojileri, enerji sistemleri ve haberleşme altyapıları gibi birçok ileri teknoloji alanında kullanılan sistemlerin hem yüksek sıcaklıklara maruz kaldığını hem de yoğun elektromanyetik dalga etkileşimi altında çalıştığını ifade etti.

Bu durumun elektronik sistemlerde parazit, sinyal karışması ve performans kaybı gibi sorunlara yol açabildiğini aktaran Erkartal, başlatılan projenin bu sorunlara yönelik yeni bir malzeme geliştirmeyi amaçladığını söyledi.

Proje kapsamında gözenekli ve oldukça hafif bir yapıya sahip aerojel malzemeler tasarlanacak. Cam benzeri bir yapıya sahip olan bu malzemelerin, çevrede bulunan elektromanyetik dalgaları tutarak soğurması hedefleniyor. Proje yürütücüsü Erkartal, elektromanyetik dalgaların günlük yaşamda görülmese de pek çok cihazdan yayıldığını belirterek bu durumu, basit bir örnekle şöyle açıkladı:

“Sokaktan çok gürültülü bir araç geçtiğinde pencereyi kapattığınızda o sesi daha az duyarsınız. Bizim geliştirmeye çalıştığımız malzemeler de benzer şekilde, çevrede bulunan elektromanyetik dalgaları tutarak etkisini azaltmayı amaçlıyor.”

Doç. Dr. Mustafa Erkartal

“Elektromanyetik dalgaları etkili biçimde soğurabilecek”

Telefonlar, kablosuz ağ sistemleri ve birçok elektronik cihaz tarafından yayılan elektromanyetik dalgalar gözle görülmese de çevrede sürekli bulunduğunu dile getiren Erkartal, geliştirilecek malzemelerin bu dalgaların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilecek yeni bir teknoloji alternatifi sunmasının amaçladığını kaydetti.

Çalışma kapsamında polimer türevli seramik yapılar ile metal-organik yapıların (MOF) türevlerinden elde edilen nanomalzemeler bir araya getirilerek hibrit aerojel sistemleri geliştirilecek. Bu sayede hem yüksek sıcaklıklara dayanabilen hem de elektromanyetik dalgaları etkili biçimde soğurabilen çok işlevli bir malzeme ortaya çıkarılması planlanıyor.

Geliştirilecek hibrit aerojelin savunma ve havacılık sistemlerinde radar izinin azaltılmasına katkı sunmasının yanı sıra elektronik cihazların elektromanyetik parazite karşı korunmasını sağlaması, yüksek güçlü sistemlerde daha güvenli çalışma ortamı oluşturması ve enerji ile uzay teknolojilerinde yüksek sıcaklık koşullarına karşı dayanım sağlaması öngörülüyor.

“Radar izini azaltabilecek”

Elektromanyetik dalga soğurma teknolojilerinin en önemli uygulama alanlarından biri savunma sistemleri olarak öne çıkıyor. Özellikle radar teknolojilerinde elektromanyetik dalgaların kontrol edilmesi ve radar izinin azaltılması büyük önem taşıyor.

Doç. Dr. Erkartal, geliştirilecek malzemelerin bu alanda önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirterek, “Radar teknolojilerinin yoğun kullanıldığı savunma sistemlerinde elektromanyetik dalgaların soğurulması büyük önem taşıyor. Bu malzemeler radar izinin azaltılması gibi kritik alanlarda kullanılabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Projenin aynı zamanda sivil kullanım alanlarına da katkı sunması bekleniyor. Elektromanyetik dalgaların elektronik cihazlar üzerindeki etkilerinin azaltılması ve daha güvenli çalışma ortamlarının oluşturulması da araştırmanın hedefleri arasında yer alıyor. Bu yönüyle çalışmanın, Türkiye’nin savunma ve ileri teknoloji alanındaki araştırma ve geliştirme çalışmalarına katkı sunabilecek alternatif malzeme çözümleri ortaya koyması amaçlanıyor.

Bu yönüyle çalışmanın, Yükseköğretim Kurulunun üniversitelerin araştırma ve geliştirme kapasitesini güçlendirmeye yönelik vizyonuna katkı sunması bekleniyor. (İLKHA)

Beşinci nesil mobil iletişim teknolojisi olan 5G, önceki sistemlere kıyasla çok daha gelişmiş bir altyapı sunuyor. Özellikle düşük gecikme süresi ve aynı anda çok sayıda cihazın bağlantı kurabilmesi gibi özellikleriyle dikkat çekiyor. Bu sayede dijital cihazlar arasında anlık iletişim daha verimli hale geliyor.

Hız konusunda da önemli bir sıçrama sunan 5G ile birlikte, daha önce megabit seviyelerinde olan veri hızları gigabit düzeyine çıkıyor. Bu da internet deneyimini gözle görülür şekilde değiştiriyor.

Türkiye’de bir süredir test edilen 5G teknolojisi, çeşitli alanlarda denendikten sonra artık yaygın kullanıma açılıyor. İlk aşamada şehir merkezlerinde aktif olacak sistemin, yaklaşık iki yıl içinde ülke genelinde erişilebilir hale gelmesi planlanıyor.

5G kullanımı nasıl olacak?  

Bu teknolojiden faydalanmak isteyen kullanıcıların öncelikle 5G destekli bir akıllı telefona ve uygun bir SIM karta sahip olması gerekiyor. Mevcut 4.5G uyumlu SIM kartlar genellikle 5G ile çalışabiliyor, ancak daha eski kartların yenilenmesi gerekiyor.

Gerekli donanıma sahip olan kullanıcılar, operatörlerinin sunduğu yöntemlerle (SMS ya da mobil uygulama üzerinden) 5G’yi aktif hale getirebiliyor. Son olarak telefon ayarlarından mobil ağ tercihini 5G olarak seçmek gerekiyor.

Tüm bu adımları tamamlayan kullanıcılar, kapsama alanı içinde 5G hizmetinden yararlanabiliyor.

Telefonun 5G uyumu nasıl anlaşılır?

Yetkililerin paylaştığı bilgilere göre Türkiye’deki milyonlarca telefondan önemli bir kısmı hâlihazırda 5G ile uyumlu. Özellikle son yıllarda üretilen modellerin bu teknolojiyi desteklediği belirtiliyor.

Genel olarak iPhone tarafında iPhone 12 ve sonrası modeller, Samsung tarafında ise Galaxy S21 ve üzeri cihazlar 5G desteğine sahip. Kullanıcılar telefonlarının ayarlar bölümünden mobil ağ seçeneklerini kontrol ederek cihazlarının 5G uyumlu olup olmadığını anlayabiliyor. Ayrıca operatörlerin internet sitelerinde de bu konuda bilgi alınabiliyor.

5G’nin etkileri neler?

5G sadece daha hızlı internet anlamına gelmiyor. Aynı zamanda birçok alanda köklü değişiklikler getirmesi bekleniyor. Büyük dosyaların saniyeler içinde indirilebilmesi, kalabalık ortamlarda bağlantı sorunlarının azalması ve cihazlar arası iletişimin hızlanması bunlardan bazıları.

Sağlık alanında uzaktan ameliyatların daha yaygın hale gelmesi, sanayide çok sayıda cihazın eş zamanlı çalışabilmesi ve tarımda sensör destekli üretimin artması da 5G’nin sunduğu imkanlar arasında yer alıyor.

Ayrıca mobil oyun deneyimi de gelişecek; düşük gecikme sayesinde daha akıcı oyunlar oynanabilecek ve bulut tabanlı oyunlara erişim kolaylaşacak.

Öte yandan yüksek hız, veri kullanımını da artırabileceği için internet paketlerinin daha hızlı tükenmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle operatörlerin yeni ve daha kapsamlı paketler sunması bekleniyor. (İLKHA)

“Decoding China's Industrial Policies” başlıklı sunum, Sanayi ve Teknoloji Uzmanı Sayın Umut YAVUZ tarafından 5 Mart 2026 tarihinde; “Closing the Loop: Improving Automotive Steel Recycling for a Circular Economy” başlıklı sunum ise, Sanayi ve Teknoloji Uzmanı Sayın Serdar KARACA tarafından 26 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirildi.

Forum dizisi ile uluslararası gelişmelerin sanayimiz üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi, bilgi paylaşımının artırılması ve Sanayi Genel Müdürlüğü personelinin güncel gelişmelere dair farkındalığının güçlendirilmesi hedeflenmektedir. (İLKHA)

Projeyi geliştiren kulüp üyesi Jon Knight, uygulamanın geçen yıl yaşanan 17 ayrı tekne hırsızlığı olayının ardından ortaya çıktığını belirtti. Olaylarda genellikle lüks yatların değil, daha küçük ve eski yelkenli teknelerin hedef alındığı; bu teknelerden denizcilik ekipmanları ve değerli parçaların çalındığı ifade edildi.

Kulüp yetkilileri, daha düşük maliyet nedeniyle marina yerine açık demirleme alanlarını tercih eden tekne sahiplerinin bu durumdan daha fazla etkilendiğini kaydetti. Yeni sistem sayesinde, olaylara anlık müdahale edilmesi ve delil toplanmasının kolaylaşması hedefleniyor.

Kulüp temsilcilerinden George McInnes, projenin yerel güvenlik birimlerinin sınırlı kaynaklarına destek olmayı amaçladığını belirterek, benzer uygulamaların bölgedeki diğer kulüplerle de paylaşılmasının planlandığını açıkladı. Bu kapsamda Poole Yacht Club, Lilliput Sailing Club ve Salterns Marina ile iş birliği yapılması gündemde.

Öte yandan kulüp, çalınan eşyaların tespitini kolaylaştırmak amacıyla DNA işaretleme ve elektronik etiketleme gibi ek güvenlik önlemlerini de devreye aldı.

Dorset Police yetkilileri ise denizcilik suçlarının işletmeler ve bireyler üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu belirterek, çalınan eşyaların geri kazanılması ve şüphelilerin tespit edilmesi için denizcilik topluluğu ile iş birliğinin sürdürüleceğini ifade etti. (İLKHA)

Veriler, sorunun boyutunu daha da çarpıcı hale getiriyor. 2025 itibarıyla çocukların yüzde 81’inin 13 yaşından önce kendi cihazına sahip olduğu, yarısından fazlasının ise üç yaşından önce ekranla tanıştığı bildiriliyor. Dünya genelinde ise kullanıcıların yaklaşık yüzde 60’ı aşırı akıllı telefon kullanımı gösterdiğini belirtirken, gençlerin yüzde 60’a yakını bağımlılık belirtileri sergiliyor.

Uzmanlara göre risk sadece süreyle sınırlı değil. 2025 ve 2026 yıllarında yayımlanan araştırmalar, özellikle günde 5–6 saatten fazla ekran kullanımının depresyon, intihar düşüncesi ve davranış problemleriyle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. Avrupa bölgesine ilişkin Dünya Sağlık Örgütü verileri de ergenlerde problemli sosyal medya kullanımının hızla arttığını ve artık her 10 gençten birinden fazlasını etkilediğini gösteriyor.

Yetişkinlerde de tablo farklı değil. Üniversite öğrencileri üzerinde yapılan bir çalışmada günlük ekran süresinin 8 saatin üzerine çıktığı ve bağımlılık davranışının yaygınlaştığı belirlendi. ABD’de gençlerin neredeyse yarısı sürekli çevrimiçi olduğunu ifade ederken, ekran süresi son 10 yılda ciddi artış gösterdi.

Araştırmalar, bu bağımlılığın sadece bireysel değil, yapısal bir sorun olduğuna da işaret ediyor. Akademik çalışmalar, mobil uygulamaların ve sosyal medya platformlarının bağımlılık artırıcı tasarımlar içerdiğini ve kullanıcı davranışlarını bilinçli olarak yönlendirdiğini ortaya koyuyor.

Sorunun Etkileri (Bilimsel bulgular)

Uyku bozuklukları ve dikkat dağınıklığı

Depresyon, anksiyete ve davranış sorunları

Sosyal ilişkilerde zayıflama ve yalnızlaşma

Fiziksel aktivite azalması ve hareketsizlik

Çocuklarda bilişsel gelişim ve akademik performans düşüşü

Çözüm Önerileri ve Alternatifler (Uluslararası yaklaşımlar)

1. Davranış odaklı yaklaşım (yeni model)

Son araştırmalar, sadece süre kısıtlamasının yeterli olmadığını, asıl odak noktasının bağımlılık davranışını değiştirmek olması gerektiğini vurguluyor.

2. Aile ve eğitim temelli müdahale

Ebeveyn rehberliği ve birlikte kullanım

Ekransız zaman dilimleri oluşturma

Rol model olma (ebeveyn davranışı kritik)

3. Alternatif üretim (en etkili yöntemlerden biri)

Spor, sanat ve açık hava aktiviteleri

Sosyal etkileşim odaklı etkinlikler

“Dijital detoks” kampları ve programları

4. Politika ve regülasyon önerileri

Fransa’da hazırlanan uzman raporları, özellikle küçük yaşlarda ekran kullanımının sınırlandırılması ve teknoloji şirketlerine daha sıkı düzenleme getirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

5. Psikolojik destek ve tedavi

Bağımlılık belirtileri ağırlaşan bireyler için:

Bilişsel davranışçı terapi

Dijital bağımlılık klinikleri

Grup terapileri öneriliyor

Uluslararası araştırmalar, ekran bağımlılığının artık bireysel bir alışkanlık değil, küresel ölçekte büyüyen bir halk sağlığı krizi olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre çözüm; yasaklama değil, bilinçli kullanım, alternatif yaşam alanları oluşturma ve teknoloji şirketlerinden politika yapıcılara kadar geniş çaplı bir dönüşüm gerektiriyor. (İLKHA)

Her ne kadar yapay zekâ ile üretilen içerikler toplam verinin henüz küçük bir bölümünü oluştursa da IWF, artış hızının endişe verici boyutlara ulaştığını vurguluyor.

Rapora göre tespit edilen içeriklerin 3 bin 400’den fazlası hiper gerçekçi, hareketli videolardan oluşuyor. Bu videoların yüzde 65’inden fazlası ise en ağır istismar kategorisinde yer alıyor. Bu oran, yapay zekâ kullanılmadan üretilen içeriklerde yüzde 43 seviyesinde kalıyor.

Uzmanlar, bu verilerin suçluların yapay zekâyı daha açık, karmaşık ve aşırı içerikler üretmek için kullandığını gösterdiğini belirtiyor. IWF CEO’su Kerry Smith, raporda yaptığı değerlendirmede “Artık sınırsız sayıda ihlalin çok daha kolay üretilebildiği bir teknolojik ortamla karşı karşıyayız.” ifadelerini kullandı.

Araştırma, suçluların yalnızca içerik üretmekle kalmayıp aynı zamanda bu amaçla kullanılan araçları geliştirmek ve paylaşmak için organize şekilde hareket ettiğini de ortaya koydu. Karanlık ağ üzerindeki bazı forumlarda, kullanıcıların özel yapay zekâ modelleri geliştirdiği ve bu sistemleri ticari olarak sunduğu belirlendi.

Bazı ilanlarda, kullanıcıların yapay zekâ ile yasa dışı içerik üretmeyi öğrenebileceği özel eğitimler teklif edildiği tespit edildi. Rapora göre, günümüzde tek bir uygulama bile teknik bilgi gerektirmeden bu tür içerikleri üretmeye olanak tanıyor ve bu durum suçlara erişim eşiğini ciddi şekilde düşürüyor.

Araştırmacılar, bazı gelişmiş kullanıcıların daha uzun ve karmaşık içerikler ürettiğini de ortaya koydu. Örnek olarak, bir içerik üreticisinin hazırladığı 30 dakikalık yapay zekâ videosu için 3 binden fazla teşekkür mesajı aldığı belirtildi.

IWF, elde edilen verilerin internet üzerindeki toplam yasa dışı içeriklerin yalnızca bir kısmını yansıttığını ve gerçek boyutun çok daha büyük olabileceğini vurguladı. Bunun nedeni ise araştırmacıların şifreli platformlar ve ödeme duvarlarının arkasındaki içeriklere erişememesi olarak açıklandı.

Kuruluş, Avrupa Birliği’ne çağrıda bulunarak hem yapay zekâ ile üretilen çocuk istismarı içeriklerinin hem de bu içerikleri oluşturan araçların blok genelinde yasaklanmasını talep etti. Bu tür bir düzenlemenin, paylaşılmasa dahi kişisel kullanım için içerik üretimini de suç kapsamına alabileceği ifade edildi.

Öte yandan Avrupa’da, internet platformlarının bu tür içerikleri tespit etmesine olanak tanıyan ePrivacy Directive kapsamındaki geçici düzenlemenin süresi 3 Nisan’da sona erecek. Bu süreçte yasa yapıcıların kalıcı bir yasal çerçeve üzerinde uzlaşması bekleniyor.

IWF ayrıca, EU AI Act kapsamında çocuk istismarı üretme riski taşıyan yapay zekâ sistemlerinin yüksek riskli olarak sınıflandırılmasını talep ediyor. Bu sınıflandırma, söz konusu sistemlerin piyasaya sunulmadan önce daha sıkı denetimlerden geçirilmesini zorunlu kılacak.

Uzmanlara göre, yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişim, gerekli önlemler alınmadığı takdirde çocukların güvenliği açısından küresel ölçekte ciddi riskler doğurabilir. (İLKHA)

Deneyde katılımcılar, örneğin bir taksi şoförü rolüne girerek bir kişiyi A noktasından B noktasına ulaştırıyor. Bu süreçte beyin, adeta bir navigasyon sistemi gibi çalışıyor. Araştırma sonuçlarına göre, sanal şehirde en doğru ve en kısa rotaları bulan katılımcıların beyin aktiviteleri de en yüksek seviyede gözlemleniyor.

Prof. Dr. Doeller’a göre, beynin navigasyon sistemleri yalnızca yön bulma ile sınırlı değil; aynı zamanda hafıza, öğrenme ve bilgi organizasyonunda da kritik rol oynuyor. Bilgilerin zihinde mekânsal olarak düzenlenmesi örneğin benzer kavramların yakın, farklı olanların uzak konumlandırılması beynin bu sistemi nasıl kullandığını gösteriyor.

Bu yaklaşım, Niklas Luhmann’ın yıllar önce geliştirdiği ve yaklaşık 90 bin nottan oluşan arşiv sistemiyle de örtüşüyor. Luhmann’ın not kutusu, bugün hâlâ Bielefeld University’nde incelenmeye devam ediyor.

Doeller ve ekibi, 2010 yılında gerçekleştirdikleri önemli bir çalışmayla da bilim dünyasında ses getirdi. Daha önce yalnızca kemirgenlerde gözlemlenen “grid hücreleri”nin (ızgara hücreleri) insanlarda da bulunduğunu, Nature dergisinde yayımladıkları araştırmayla ortaya koydular. Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) kullanılarak yapılan bu çalışma, insanların mekânsal algıyı kemirgenlere oldukça benzer şekilde işlediğini gösterdi.

Günümüzde araştırmalar bir adım daha ileri taşınarak, fare ve sıçanlar da sanal gerçeklik ortamlarında test ediliyor. Araştırmacılar, bu navigasyon sisteminin yalnızca yön bulma değil; kavram öğrenme, karar verme ve yeni bilgi oluşturma gibi bilişsel süreçlerde de belirleyici olup olmadığını anlamaya çalışıyor.

Prof. Dr. Doeller ve ekibi, özellikle eylem kontrolü, karar alma ve kavramsal öğrenme gibi bilişsel işlevlerin bu sistemle ne ölçüde açıklanabileceğini araştırıyor. Bu kapsamda hem Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) hem de Manyetoensefalografi (MEG) gibi ileri görüntüleme tekniklerinden yararlanılıyor.

Başarılı çalışmaları sayesinde Prof. Dr. Doeller, 2,5 milyon euro değerindeki Gottfried Wilhelm Leibniz Prize ile ödüllendirildi. Bu ödül, araştırmacıya daha karmaşık ve ileri düzey projeleri hayata geçirme imkânı sağlıyor.

Yeni projelerden biri ise sosyal etkileşimin beyin tarafından nasıl işlendiğini anlamaya odaklanıyor. Bu kapsamda iki katılımcı aynı anda farklı tarayıcılarda eş zamanlı görevler yerine getiriyor. Ancak bu tür deneyler, cihazların senkronizasyonu ve etkileşimli görevlerin koordinasyonu nedeniyle teknik açıdan oldukça zorlu olarak değerlendiriliyor.

Enstitü ayrıca Alzheimer hastalığının erken evreleri ve Long Covid gibi rahatsızlıklara yönelik klinik çalışmalar da yürütüyor. Bu çalışmalardan elde edilen bulguların ise henüz yayımlanmadığı belirtiliyor. (İLKHA)

Açıklamada, yarışmaya gösterilen yoğun ilgi ve gelen talepler doğrultusunda son başvuru tarihinin 27 Mart Cuma günü saat 18.00’e kadar uzatıldığı belirtildi.

Yarışmaya katılmak isteyen adayların başvurularını "robot.meb.gov.tr" adresi üzerinden belirtilen süre içerisinde tamamlayabilecekleri ifade edildi.

Açıklamada ayrıca tüm katılımcılara başarı temennisinde bulunuldu. (İLKHA)

Bilim ve Teknoloji Gazetesi'nin bildirdiğine göre Şanghay Uzay Teknolojisi Akademisi (SAST) ve Nankai Üniversitesi araştırmacılarının ortaklaşa gerçekleştirdiği araştırma, mevcut lityum pillerin menzilini iki katına çıkarmayı ve düşük sıcaklık performanslarını önemli ölçüde iyileştirmeyi hedefliyor. İlgili bulgular yakın zamanda Nature dergisinde yayınlandı.

Gazeteye göre lityum pillerde pozitif ve negatif elektrotları birbirine bağlayan kritik ortam olan elektrolit, iyon iletimi için bir "otoyol" gibi işlev görür. Enerji verimliliğini, çalışma istikrarını ve sıcaklık uyumluluğunu belirlemede vazgeçilmez bir rol oynar.

Piyasada bulunan geleneksel elektrolitler, çözücü olarak ağırlıklı olarak oksijen ve azot bazlı ligandlar kullanmaktadır. Bu bileşikler lityum tuzlarını etkili bir şekilde çözse de, yük transferini engeller ve enerji yoğunluğunu ve düşük sıcaklık performansını artırmada sürekli darboğazlar oluşturur.

Veriler, geleneksel lityum pillerin oda sıcaklığında yaklaşık 300 watt-saat/kilogram enerji yoğunluğuna ulaştığını, bu değerin eksi 20 santigrat derecede 150 watt-saat/kilogramın altına düştüğünü göstermektedir.

Bu sınırlamaların üstesinden gelmek için araştırma ekibi, viskoziteyi önemli ölçüde azaltırken oksidatif kararlılığı ve düşük sıcaklık iyonik iletkenliğini artıran ve böylece yüksek enerji yoğunluklu lityum pillerin düşük sıcaklık enerji çıkışını yükselten hidroflorokarbon elektrolitler geliştirdi.

SAST araştırmacısı Li Yong, bu gelişmenin lityum pillerin oda sıcaklığında kilogram başına 700 watt-saati aşan bir enerji yoğunluğuna ulaşmasını ve hatta eksi 50 derecede bile kilogram başına yaklaşık 400 watt-saatlik bir enerji yoğunluğunu korumasını sağladığını belirtti.

Birçok sektörde büyük umut vaat ediyor: Menzil iki katına çıkarılabilir

Li, "Aynı kütleye sahip lityum pillerin oda sıcaklığındaki enerji depolama kapasitesinde iki ila üç kat veya daha fazla artışla, elektrikli araçların menzili 500-600 kilometreden 1.000 kilometrenin üzerine çıkarılabilir. Dikkat çekici bir şekilde, bu piller eksi 70 derece gibi aşırı koşullarda bile normal şekilde çalışmaya devam ediyor." dedi.

Uzmanlara göre bu teknolojik atılım, birçok sektörde büyük umut vaat ediyor. Yüksek teknoloji uygulamalarında, soğuk ortamlarda çalışan uzay araçları, dronlar ve akıllı robotlar için güvenilir dayanıklılık ve yük taşıma kapasitesi sağlayabilir.

Ayrıca günlük tüketiciler için, soğuk koşullar altında elektrikli araçların menzilinde ve akıllı telefonların bekleme süresinde önemli iyileştirmeler vaat ederek, pil kapasitesi ve sıcaklık uyumluluğu hakkındaki yaygın endişeleri etkili bir şekilde gideriyor. (İLKHA)

Projenin yürütücülüğünü, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cemal Hanilçi üstleniyor. Araştırma ekibinde ise Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Aykut Büker ile Mekatronik Mühendisliği Bölümü’nden Araştırma Görevlisi Dr. Oğuzhan Kurnaz yer alıyor. Proje kapsamında iki doktora öğrencisine de burs veriliyor. Bu öğrenciler, sesli kimlik doğrulama ve sahte ses tespiti üzerine çalışmalar yaparak hem bilimsel araştırmalara katkı sağlayacak hem de bu alanda uzman araştırmacıların yetişmesine destek olacak.

"Bankacılık, çağrı merkezi, dijital hizmetler"

Proje, bankacılık, çağrı merkezleri ve dijital hizmetlerde kullanılan sesle kimlik doğrulama sistemlerinin güvenliğini artırmayı hedefliyor. Günümüzde yapay zekâ ile üretilen sahte sesler veya kayıtların yeniden oynatılması gibi yöntemlerle bu sistemlerin kandırılabilmesi önemli bir güvenlik riski oluşturuyor. BTÜ’lü akademisyenler, bu tür saldırılara karşı daha dayanıklı sistemler geliştirmek için çalışma yürütecek.

Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Cemal Hanilçi, “Çalışmamızda bir kişinin sesinin gerçekten o kişiye ait olup olmadığını belirleyen otomatik konuşmacı doğrulama sistemleri ile sahte sesleri tespit eden güvenlik mekanizmalarını birlikte ele alacağız. Bu kapsamda yapay zekâ ve makine öğrenmesi tekniklerini kullanarak sesli kimlik doğrulama sistemlerinin sahte seslere karşı daha güçlü hale getirmeyi amaçlıyoruz. Çalışmanın sonunda elde edeceğimiz sonuçların, kamu kurumları ve özel sektörde kullanılan sesli kimlik doğrulama sistemlerinin güvenliğini artırmasını bekliyoruz. Böylece dijital ortamlarda kimlik doğrulama süreçlerinin daha güvenli hale gelmesine katkı sağlamayı hedefliyoruz” dedi. 

Rektör Çağlar: Çözüm üreten araştırmaları destekliyoruz

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar ise dijital güvenliğin günümüzde stratejik bir öneme sahip olduğunu vurgulayarak, “Yapay zekâ ve veri odaklı teknolojilerin hızla geliştiği bir dönemde, dijital kimlik doğrulama sistemlerinin güvenliği her zamankinden daha kritik hale gelmiştir. Üniversitemiz akademisyenlerinin yürüttüğü bu çalışma, yalnızca bilimsel literatüre katkı sunmakla kalmayacak, aynı zamanda bankacılık, çağrı merkezleri ve dijital hizmetler gibi birçok alanda kullanılan sistemlerin daha güvenli hale gelmesine de yardımcı olacaktır. BTÜ olarak toplumsal ihtiyaçlara çözüm üreten, teknoloji odaklı ve yenilikçi araştırmaları desteklemeye devam ediyoruz” ifadelerini kullandı. (İLKHA)

Günümüzdeki yapay zekâ teknolojileri sayesinde yanıltıcı içerik üretmenin oldukça kolay hale geldiğini belirten Bier “Bundan sonra silahlı çatışmaları gösteren yapay zekâ üretimi videoları, bunun yapay zekâ ile oluşturulduğunu belirtmeden paylaşan kullanıcılar 90 gün boyunca Creator Revenue Sharing programından men edilecek” ifadelerini kullandı.

Şirket, yanıltıcı içeriklerin tespitinde üretken yapay zekâ içeriklerini belirlemeye yönelik araçların yanı sıra, platformun topluluk temelli doğrulama sistemi olan Community Notes’tan da yararlanacağını açıkladı.

X’in Creator Revenue Sharing Programı, içerik üreticilerinin paylaşımlarının yüksek etkileşim alması durumunda reklam gelirlerinden pay kazanmasına imkân tanıyor. Programın amacı platformdaki etkileşimli içerik miktarını artırmak olsa da bazı eleştirmenler, sistemin içerik üreticilerini tıklama tuzağı (clickbait) veya tepki çekmeye yönelik sansasyonel paylaşımlar yapmaya teşvik ettiğini savunuyor.

Uzmanlar ise yeni düzenlemenin sınırlı bir çözüm olabileceğine dikkat çekiyor. Yapay zekâ ile üretilen görseller ve videoların yalnızca savaş konularında değil, siyasi dezenformasyon veya yanıltıcı ürün tanıtımları gibi alanlarda da sıkça kullanıldığı, yeni politikanın ise bu tür içerikleri kapsam dışında bıraktığı belirtiliyor. (İLKHA)

Yaşlılıkta güçlü hafızanın sırrı

Son araştırmalar, bazı insanların ileri yaşlarda bile güçlü hafızaya sahip olmasının biyolojik nedenlerini ortaya koymaya başladı. “SuperAgers” olarak adlandırılan ve 80 yaşından sonra bile gençlere benzer hafıza performansı gösteren kişiler üzerinde yapılan bir çalışmada, bu bireylerin hipokampus bölgesinde daha fazla yeni nöron üretebildiği tespit edildi. Bu bulgu, beynin yaşlanma sürecinde bile belirli ölçüde yenilenme kapasitesini koruyabileceğini gösteriyor.

Beyin hücreleri bilgisayarla etkileşime girebiliyor

Beyin araştırmalarında dikkat çeken bir diğer gelişme ise biyolojik bilgisayarlar üzerine yapılan deneyler. Bilim adamları yaklaşık 200 bin insan nöronundan oluşan hücre ağlarını silikon çiplerle birleştirerek basit video oyunlarını öğrenebilen sistemler geliştirdi. Araştırmacılar, bu tür sistemlerin gelecekte hem beyin hastalıklarını anlamada hem de yeni nesil biyolojik bilgisayar teknolojilerinde önemli rol oynayabileceğini belirtiyor.

Beynin ayrıntılı haritası çıkarılıyor

Nörobilimde önemli bir dönüm noktası olarak görülen bir başka çalışmada ise bilim insanları memeli beyninin şimdiye kadarki en ayrıntılı sinir devre haritalarından birini oluşturdu. Yapılan analizlerde, pirinç tanesi büyüklüğündeki bir beyin bölgesinde 84 bin nöron ve yaklaşık 500 milyon sinaptik bağlantı tespit edildi. Bu tür ayrıntılı haritaların, Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıkların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Beyin–bilgisayar arayüzleri hızla gelişiyor

Beyin araştırmalarında en hızlı gelişen alanlardan biri de beyin-bilgisayar arayüzleri (BCI). Bu teknolojiler, beynin elektriksel sinyallerini okuyarak bilgisayar veya robot sistemlerini kontrol etmeyi mümkün kılıyor. Son yıllarda felçli hastaların iletişim kurmasını veya hareket yetisini geri kazanmasını hedefleyen çok sayıda klinik deney yürütülüyor.

Araştırmacılar ayrıca çok ince silikon implantlar ve gelişmiş yapay zekâ algoritmaları sayesinde beyin sinyallerinin daha hızlı ve doğru biçimde çözümlenebildiğini belirtiyor. Bu gelişmelerin ilerleyen yıllarda konuşma kaybı, felç veya görme bozukluğu gibi sorunların tedavisinde yeni seçenekler sunabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlar: Beyin plastisitesi hayat boyu devam ediyor

Bilim insanları, son bulguların beynin “plastisite” olarak adlandırılan uyum sağlama ve değişebilme yeteneğinin sanılandan daha güçlü olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Yeni beceriler öğrenmek, zihinsel olarak aktif kalmak ve farklı alanlarda uzmanlaşmak gibi faaliyetlerin, beyin yapısını ve bilişsel performansı olumlu yönde etkileyebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre nörobilim alanındaki hızlı ilerleme, insan beyninin işleyişini anlamanın yanı sıra gelecekte bilişsel hastalıkların tedavisi, insan-makine etkileşimi ve yapay zekâ araştırmaları açısından da önemli kapılar açabilir. (İLKHA)