Eleştirilerin ortak noktası ise yapay zekâ şirketlerinin hangi içerikleri ürettiği, hangilerini ise güvenlik veya politika gerekçesiyle sınırlandırdığı konusunda yeterince şeffaf davranmadıkları bulgusu.

'Tarafsızlık' iddiası sorgulanıyor

Yapay zekâ şirketlerinin tamamı modellerinin doğruluk, güvenlik ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda geliştirildiğini açıklıyor. Ancak birçok akademisyen, tam anlamıyla tarafsız bir yapay zekânın teknik olarak mümkün olmadığı görüşünü savunuyor.

Stanford Üniversitesi İnsan Merkezli Yapay Zekâ Enstitüsü (HAI), Carnegie Mellon Üniversitesi, MIT ve Oxford Internet Institute araştırmacıları tarafından yayımlanan çeşitli çalışmalar, büyük dil modellerinin eğitim verileri, insan geri bildirimi (RLHF), güvenlik filtreleri ve geliştirici tercihleri nedeniyle belirli değer yargılarını yansıtabileceğine dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre, modelin verdiği yanıt yalnızca internetteki bilgilerden değil; geliştirici şirketin güvenlik politikaları, etik tercihleri ve risk değerlendirmelerinden de etkileniyor.

Gazze'de yapılan soykırım ve katliam en çok tartışılan örneklerden biri

2023 senesinde HAMAS'ın başlattığı Aksa Tufanı Harekatı ile görünürlük kazanmasıyla beraber uzun yıllardır Gazze özelinde ve genel olarak Filistin'de devam eden sistematik soykırım ve katliamların, çok sayıda kullanıcının sosyal medya platformlarında paylaştıkları örneklerde, farklı sohbet robotlarının işgalci siyonist rejim ve ABD politikalarına ilişkin savunucuşekilde davrandığı ve aleyhlerine olduğu taktirde bazı ifadeleri kullanmaktan kaçındığını belirtildi.

Bu paylaşımların önemli bir kısmı bağımsız araştırmalarla doğrulanmış olmasına rağmen, konu üzerine çalışan akademisyenler, çatışma bölgeleri gibi yüksek riskli alanlarda şirketlerin yanlış bilgi üretme ihtimalini azaltmak amacıyla daha katı güvenlik filtreleri uyguladığını belirttikleri gerekçesini tamamen gerçeklikten uzak ve taraflı tutum sergileme olarak yorumluyor.

Bu filtrelerin bazı durumlarda bilgi güvenliğini sağlamaktan çok siyasi hassasiyetleri gözettiğini savunuyor.

ABD seçimleri de tartışmaların merkezinde

2024 ABD başkanlık seçimleri öncesinde OpenAI, Google, Anthropic ve Meta seçim güvenliği kapsamında yeni içerik politikaları açıkladı.

Şirketler, seçmen yönlendirmesi, sahte haber üretimi ve deepfake içeriklerin sınırlandırılacağını duyurdu.

Ancak bazı muhafazakâr siyasetçiler ve düşünce kuruluşları, bu önlemlerin belirli siyasi görüşler üzerinde daha fazla kısıtlama oluşturduğu eleştirisini yaptı.

Buna karşılık bazı sol eğilimli araştırmacılar ise şirketlerin nefret söylemi ve yanlış bilgiyle mücadelede yeterince kararlı davranmadığını savundu.

Bu durum, aynı yapay zekâ sistemlerinin birbirine tamamen zıt siyasi çevreler tarafından eş zamanlı olarak 'taraflı' olmakla suçlandı.

Araştırmalar ne gösteriyor?

Son yıllarda yayımlanan akademik çalışmaların önemli bölümü, büyük dil modellerinde çeşitli düzeylerde siyasi eğilimlerin gözlemlenebildiğini ortaya koyuyor.

Ancak araştırmalar arasında ortak bir sonuca ulaşılmış değil.

Bazı çalışmalar modellerin liberal değerlere daha yakın yanıtlar verme eğiliminde olduğunu öne sürerken, başka araştırmalar bu farkların kullanılan isteme (prompt), model sürümüne ve test yöntemine göre önemli ölçüde değiştiğini gösteriyor. Genel anlamda bakıldığında ise ciddi bir İslam karşıtlığı ilkesi göze çarpıyor.

Uzmanlar, özellikle Gazze meselesi üzerinden antisemitizm kavramının hortlatılması ile ABD destekli işgalci siyonist rejimin Filistinlilere yaptığı sistematik soykırım, sayısız katliam ve savaş suçlarının üstünün kapatılması konusunda yapay zekacının yopun bir şekilde bilgileri çarpıttı veya çarpıtılmasına olanak sağladığı konusunda hem fikir görünüyor. Bu nedenle çeşitli sohbet örneklerinin incelenmesi ile taraflılığın kanıtı olarak değerlendirilebileceğini vurguluyor.

Şeffaflık en büyük eleştiri konusu

Eleştirilerin önemli bölümü, şirketlerin hangi verilerle eğitim yaptığı, insan değerlendiricilerin nasıl seçildiği ve hangi içeriklerin hangi gerekçeyle engellendiği konusunda kamuoyuna yeterli bilgi vermemesine odaklanıyor.

Birçok araştırmacı, yapay zekâ sistemlerinin milyarlarca insanın bilgiye erişimini etkilediği bir dönemde algoritmik karar alma süreçlerinin bağımsız denetime açılması gerektiğini savunuyor.

Brookings Institution, OECD ve çeşitli üniversiteler tarafından yayımlanan raporlarda da şeffaflığın artırılması, bağımsız denetim mekanizmalarının kurulması ve yapay zekâ şirketlerinin hesap verebilirliğinin güçlendirilmesi öneriliyor.

Düzenleyiciler devrede

Avrupa Birliği'nin AI Act düzenlemesi, NIST'in Yapay Zekâ Risk Yönetimi Çerçevesi, Birleşik Krallık AI Safety Institute çalışmaları ve birçok ülkenin hazırladığı yeni düzenlemeler, büyük yapay zekâ şirketlerine yönelik denetimi artırmayı hedefliyor.

Düzenleyiciler, özellikle seçimler, savaşlar, sağlık ve kamu güvenliği gibi kritik alanlarda kullanılan yapay zekâ sistemlerinin daha şeffaf olması gerektiğini savunuyor.

Tartışma büyüyor

Yapay zekâ teknolojilerinin bilgi üretimindeki etkisi hızla artarken, kamuoyundaki temel soru da giderek daha fazla önem kazanıyor: Milyarlarca insanın başvurduğu dijital bilgi kaynaklarının hangi değerleri, hangi öncelikleri ve hangi sınırları yansıttığı nasıl denetlenebilir?

Uzmanlar, bu sorunun yalnızca teknoloji şirketlerini değil, demokratik toplumları, medya kuruluşlarını ve düzenleyici kurumları da yakından ilgilendirdiğini belirtiyor. Tartışmaların önümüzdeki yıllarda, özellikle seçim süreçleri, uluslararası krizler ve kamuoyunu etkileyen büyük olaylar sırasında daha da yoğunlaşması bekleniyor. Bu nedenle, yapay zekâ sistemlerinin tarafsızlığına ilişkin iddiaların bağımsız bilimsel araştırmalarla test edilmesi, şirketlerin daha fazla şeffaflık sağlaması ve kamu denetiminin güçlendirilmesi çağrıları giderek daha fazla destek buluyor. (İLKHA)

Metalik plakalara alternatif

Bugün kullanılan metal plakalar kemiği sabitlemede başarılı olsa da zaman zaman kemikle tam uyum sağlayamadığı için iyileşme sürecini olumsuz etkileyebiliyor ve bazı hastalarda ikinci bir ameliyat ihtiyacına neden olabiliyor. Daha hafif, kemikle uyumlu ve dayanıklı olması hedeflenen bu yeni plaka, kemik yapısını destekleyen özel katkı maddeleri ile karbon, bazalt ve doğal keten liflerinin bir araya getirildiği yenilikçi bir malzemeden üretilecek. Bu sayede geliştirilecek plakanın hem sağlam hem de çevre dostu ve insan vücuduyla daha uyumlu olması amaçlanıyor.

Kemiğin doğal yapısına uygun malzeme

Araştırmada farklı malzemeler bir arada kullanılarak, kemiğin doğal yapısına daha yakın özellikler taşıyan yeni bir kemik plağı tasarlanacak. Böylece hem hastaların tedavi sürecine katkı sağlayacak hem de ortopedik implant teknolojilerine yenilikçi bir çözüm sunabilecek bir ürün ortaya çıkarılması amaçlanıyor.

Sağlık teknolojilerine katkı

Projenin tamamlanmasıyla birlikte biyomalzemeler, kompozit malzemeler, ortopedik implant tasarımı ve sağlık teknolojileri alanlarında önemli bilimsel çıktıların elde edilmesi hedefleniyor. Geliştirilecek yeni nesil kemik sabitleme plakalarının, gelecekte ortopedik tedavilerde kullanılabilecek yenilikçi çözümlere katkı sunması ve sağlık teknolojilerinin gelişimine destek sağlaması bekleniyor. Proje sonunda geliştirilecek malzemenin, hastaların iyileşme sürecini destekleyen, daha hafif ve uzun ömürlü bir alternatif olarak sağlık alanında kullanıma katkı sağlaması hedefleniyor.

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitede sağlık teknolojileri alanında yürütülen araştırmaların her geçen gün daha da güçlendiğini belirterek 'Üniversitemizde geliştirilen her bilimsel çalışma, toplumun, ülkenin, şehrin ya da sektörlerin ihtiyaçlarına çözüm üretme hedefi taşıyor. TÜSEB tarafından desteklenen bu proje de kemik kırıklarının tedavisinde kullanılabilecek yenilikçi malzemelerin geliştirilmesi açısından büyük önem taşıyor. Araştırmacımızı ve danışman akademisyenimizi tebrik ediyor, projelerinin başarılı sonuçlara ulaşmasını diliyorum. BTÜ olarak sağlık, mühendislik ve malzeme teknolojileri alanlarında katma değer üreten araştırmaları desteklemeye devam edeceğiz.' dedi. (İLKHA)

11 binden fazla kişinin verilerinin değerlendirildiği ve 'Frontiers in Nutrition' dergisinde yayımlanan analizde, acı biber tüketim düzeyi ile sindirim sistemi kanserleri arasındaki bağlantılar incelendi. Araştırmacılar, fazla miktarda acı biber tüketen kişilerde bazı kanser türlerinin daha sık görüldüğünü belirlerken, bunun doğrudan neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğinin altını çizdi.

En dikkat çekici ilişki yemek borusu kanserinde görüldü

Araştırmada, en fazla acı biber tüketen kişilerin sindirim sistemi kanserlerine yakalanma riskinin daha yüksek olabileceği değerlendirildi. En belirgin ilişkinin ise yemek borusu kanserinde görüldüğü ifade edildi.

Buna karşılık mide ve kalın bağırsak kanserleri açısından elde edilen bulguların kesin bir risk artışını ortaya koymadığı, bu alanlarda daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğu belirtildi.

Sonuçlar bölgelere göre farklılık gösterdi

Araştırmada, elde edilen sonuçların coğrafi bölgelere göre değişiklik gösterdiği kaydedildi. Bazı bölgelerde yüksek acı biber tüketimi ile kanser riski arasında ilişki tespit edilirken, bazı bölgelerde benzer sonuçlara ulaşılamadı.

Araştırmacılar, bu farklılıkların beslenme alışkanlıkları, tüketilen biber türleri, pişirme yöntemleri, genetik yapı ile sigara ve alkol kullanımı gibi birçok etkenden kaynaklanabileceğini ifade etti.

Uzmanlar temkinli olunması gerektiğini vurguladı

Bilim insanları, mevcut bulguların acı biber tüketiminin doğrudan kansere yol açtığını göstermediğini belirterek, özellikle tüketim miktarının risk üzerindeki etkisinin netleşmesi için uzun süreli ve kapsamlı yeni araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu bildirdi. (İLKHA)

Türün en bilinen bireylerinden biri olan 'Henry', 2009 yılında 111 yaşındayken ilk kez yavru sahibi olarak dikkatleri üzerine çekmişti. Uzun yıllar saldırgan davranışlarıyla tanınan Henry'nin, vücudundaki kanserli tümörün alınmasının ardından üreme yeteneğini yeniden kazandığı ve 12 yumurtadan 11 yavrunun dünyaya gelmesini sağladığı açıklanmıştı.

Başındaki 'üçüncü göz' dikkat çekiyor

Tuatarayı diğer sürüngenlerden ayıran en dikkat çekici özelliklerinden biri ise başının üst kısmında bulunan ve 'parietal göz' ya da 'üçüncü göz' olarak adlandırılan ışığa duyarlı organ.

Bu yapı, görme işlevi görmese de canlıya ışık ve karanlığı algılama, biyolojik saatini düzenleme ve çevresel değişimlere uyum sağlama konusunda yardımcı oluyor.

250 milyon yıllık yaşayan fosil

Bilim insanları tuatarayı 'yaşayan fosil' olarak tanımlıyor.

Yaklaşık 250 milyon yıl önce kertenkele ve yılanlardan ayrılan 'Rhynchocephalia' takımının günümüze ulaşan tek temsilcisi olan tuatara, dinozorlar çağından günümüze ulaşabilen ender canlılardan biri olarak kabul ediliyor.

Son bilimsel araştırmalar, tuataranın yalnızca uzun ömrüyle değil, beyin yapısıyla da büyük önem taşıdığını ortaya koydu.

Araştırmacılar, tuataranın sinir sisteminin günümüz sürüngenlerinden çok ilkel özellikler taşıdığını ve özellikle kaplumbağaların beyin yapısıyla önemli benzerlikler gösterdiğini belirtiyor.

İskeleti de milyonlarca yıl öncesini yansıtıyor

Gelişmiş bilgisayarlı tomografi incelemeleri, tuataranın omurga ve kaburga yapısının da oldukça ilkel anatomik özelliklerini koruduğunu ortaya çıkardı.

Bilim insanları, bu sayede soyu tükenmiş sürüngenlerle karşılaştırmalı çalışmalar yaparak tarih öncesi canlıların evrimine ilişkin yeni bilgiler elde edebiliyor.

Tuataranın gece avlanma stratejileri ve hareket biçimi yalnızca biyoloji alanında değil, mühendislik ve yapay zekâ çalışmalarında da ilham kaynağı oldu.

Araştırmacılar, bu canlıdan esinlenerek geliştirilen 'Tuatara Optimization Algorithm' adlı optimizasyon algoritmasının karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde başarılı sonuçlar verdiğini belirtiyor.

Bilim insanlarına göre yaklaşık çeyrek milyar yıldır varlığını sürdüren tuatara hem geçmişe ışık tutması hem de modern bilim ve teknolojiye katkı sağlayabilecek özellikleriyle araştırmaların odağında yer almaya devam ediyor. (İLKHA)

Bilim ve teknolojiyi çocukların günlük yaşamının bir parçası haline getirmeyi hedefleyen Yeşilyurt Bilim Merkezi, birbirinden farklı eğitim ve uygulama atölyeleriyle geleceğin bilim insanlarına ilham verecek. Merak eden, keşfeden ve üreten çocukların buluşma noktası olacak merkezde teorik bilgilerin yanı sıra uygulamalı eğitimlerle çocukların analitik düşünme, problem çözme, tasarım yapma ve üretme becerileri geliştirilecek.

Çocukların bilimsel gelişimine katkı sunmak amacıyla hazırlanan merkezde, teknoloji, mühendislik, astronomi, doğa bilimleri ve sanatsal üretim alanlarında kapsamlı eğitim programları uygulanacak.

'Bilimin ışığında büyüyen nesiller, güçlü yarınların en büyük teminatıdır'

Yeşilyurt Belediye Başkanı Geçit, bilim ve teknolojiye ilgi duyan tüm çocukları bilim merkezinin sunduğu eğitim imkanlarından faydalanmaya davet ederek, 'Merak eden, keşfeden ve üreten çocuklarımızı Yeşilyurt Bilim Merkezimize bekliyoruz. Geleceğin bilim insanlarını yetiştirecek bu önemli projeyle çocuklarımız hem eğlenecek hem de öğrenerek kendilerini geliştirecek. Bilimin ışığında büyüyen nesiller, güçlü yarınların en büyük teminatıdır.' ifadelerine yer verdi.

Kodlama ve robotik eğitimleriyle teknoloji üreten nesiller yetişecek

Bilim merkezinde çocuklar, kodlama, robotik ve dijital tasarım eğitimleriyle teknolojiyi sadece kullanan değil, aynı zamanda üreten bireyler olma yolunda önemli deneyimler kazanacak. Teknoloji Atölyesinde gerçekleştirilecek eğitimlerde algoritma mantığı, temel yazılım becerileri, robot tasarımı ve dijital üretim süreçleri uygulamalı olarak anlatılacak. Çocuklar kendi projelerini geliştirerek üretmenin heyecanını yaşayacak.

Uzay ve gökyüzünü keşfedecekler

Astronomi, Uzay ve Havacılık Atölyesinde ise çocuklar gökyüzünü daha yakından tanıyacak. Gezegenler, yıldızlar, galaksiler ve uzay teknolojileri hakkında bilgi edinecek olan öğrenciler, astronomiye yönelik uygulamalı etkinliklerle bilimsel meraklarını geliştirme fırsatı bulacak.

Birbirinden farklı atölyeler çocukları bekliyor

4-6 Yaş Grubu (Okul Öncesi) ile 7-14 Yaş Grubu (İlkokul ve Ortaokul) öğrencilerine hizmet verecek. Yeşilyurt Bilim Merkezi bünyesinde çocukların yaş gruplarına uygun eğitim programları kapsamında; Teknoloji Atölyesi, Astronomi, Uzay ve Havacılık Atölyesi, Matematik Atölyesi, Doğa Bilimleri Atölyesi, Ahşap Tasarım Atölyesi, Çocuk Gelişim Atölyesi ve Mutfak Atölyesi faaliyet gösterecek.

Her atölyede çocukların yaşayarak öğrenmelerini sağlayacak deneysel uygulamalar gerçekleştirilecek. Eğitici olduğu kadar eğlenceli içeriklerle hazırlanan programlar sayesinde çocuklar bilimsel düşünme becerilerini geliştirirken sosyal yönlerini de güçlendirecek.

Her yaş grubuna uygun olarak hazırlanan eğitim içerikleriyle çocukların gelişim seviyelerine göre bilimsel ve teknolojik beceriler kazanmaları hedefleniyor.

Başvurular 13 Temmuz'da başlıyor

Bilimle büyüyen, teknolojiyle üreten bir neslin yetişmesine katkı sunacak olan Yeşilyurt Bilim Merkezi için başvurular 13 Temmuz 2026 tarihinde başlayacak. Başvurular; Yeşilyurt Belediyesi Yeni Hizmet Binası ile Millet Bahçesi Yeşilyurt Bilim Merkezinden yapılabilecek. (İLKHA)

Program kapsamında girişimcilere yüksek performanslı işlem gücü, güvenli veri depolama altyapıları ile yapay zekâ araçlarına erişim ve teknoloji yatırımları için 5 milyon liraya kadar kredi imkânı sunulacak.

Kacır 'Program ile teknogirişimlerin büyümesini hızlandıracak, Türkiye'nin yapay zekâ yolculuğuna güç katacağız.' ifadelerini kullandı.

Yapay Zekâ Kredi Programı'na başvurular 31 Aralık 2026 tarihine kadar yapılabilecek. Başvuru şartları ve programa ilişkin ayrıntılı bilgilere KOSGEB'in resmi internet sitesi üzerinden ulaşılabilecek. (İLKHA)

En basit tanımıyla algoritma, belirli bir problemi çözmek veya belirli bir hedefe ulaşmak için izlenen mantıklı ve sıralı adımlar bütününü ifade ediyor. Bilgisayar programları bu adımları saniyenin çok küçük dilimleri içerisinde milyonlarca kez uygulayabiliyor. Ancak algoritmalar yalnızca bilgisayarlara özgü değil; sabah kahve hazırlamaktan yemek tarifi uygulamaya, bir adrese en kısa yoldan ulaşmaktan alışveriş listesi oluşturmaya kadar günlük yaşamın birçok rutini de aslında birer algoritma örneği olarak kabul ediliyor.

Kavramın kökeni ise yaklaşık bin 200 yıl öncesine uzanıyor. 'Algoritma' kelimesi, 9. yüzyılda yaşayan Müslüman bilim adamı büyük matematikçi Muhammed bin Musa el-Harezmi'nin adının Latinceye çevrilmiş biçimi olan 'Algorithmi'den türedi. El-Harezmi'nin matematik ve cebir alanındaki çalışmaları, modern hesaplama yöntemlerinin temelini oluştururken, zamanla onun adı tüm dünyada problem çözme yöntemlerini ifade eden bir kavrama dönüştü.

Peki algoritmalar nasıl çalışıyor? Bir algoritmanın temelinde üç aşama bulunuyor: Girdi, işlem ve çıktı. Örneğin bir navigasyon uygulaması önce kullanıcının bulunduğu konumu ve gitmek istediği adresi alıyor. Ardından yol uzunluğu, trafik yoğunluğu, hız limitleri ve yol kapanmaları gibi milyonlarca veriyi analiz ediyor. Son aşamada ise kullanıcıya en kısa veya en hızlı rotayı öneriyor. Aynı mantık, hava durumu tahminlerinden banka işlemlerine kadar pek çok dijital hizmette kullanılıyor.

Algoritmaların en görünür olduğu alanlardan biri ise sosyal medya platformları. Kullanıcının hangi videoyu izlediği, hangi gönderiyi beğendiği, ne kadar süre ekranda kaldığı veya hangi içerikleri paylaştığı gibi yüzlerce farklı veri analiz edilerek kişiye özel içerik akışı oluşturuluyor. Böylece iki farklı kullanıcı, aynı uygulamayı kullansa bile tamamen farklı içeriklerle karşılaşabiliyor. Teknoloji uzmanları, bu sistemlerin kullanıcı deneyimini iyileştirmeyi amaçlasa da zaman zaman 'filtre balonu' ve yanlış bilginin yayılması gibi tartışmaları da beraberinde getirdiğine dikkat çekiyor.

Yapay zekânın hızla gelişmesiyle birlikte algoritmaların önemi daha da arttı. Günümüzde büyük dil modelleri, görüntü tanıma sistemleri, otomatik çeviri uygulamaları ve sesli asistanlar; milyonlarca örnek üzerinde eğitilen gelişmiş algoritmalar sayesinde çalışıyor. Bu sistemler, yalnızca önceden belirlenmiş kuralları uygulamakla kalmıyor, aynı zamanda verilerden öğrenerek daha isabetli tahminlerde bulunabiliyor.

Uzmanlar, algoritmaların hayatı kolaylaştırırken şeffaflık, tarafsızlık ve veri güvenliği konularında da dikkatle yönetilmesi gerektiğini vurguluyor. Çünkü kredi başvurularından sağlık hizmetlerine, işe alım süreçlerinden içerik önerilerine kadar birçok kritik karar artık algoritmaların analizlerinden etkileniyor. Bu nedenle son yıllarda dünya genelinde 'etik yapay zekâ' ve 'sorumlu algoritmalar' kavramları teknoloji gündeminin en önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Sonuç olarak, algoritmalar yalnızca bilgisayar kodlarından ibaret değil; modern yaşamın işleyişini belirleyen görünmez kurallar bütünü olarak hayatın merkezinde bulunuyor. Her internet araması, her navigasyon rotası ve her sosyal medya önerisi, saniyeler içinde çalışan milyonlarca matematiksel işlemin ürünü olarak kullanıcıların karşısına çıkıyor. Bu nedenle uzmanlar, dijital çağın en önemli okuryazarlık becerilerinden birinin de algoritmaların temel çalışma mantığını anlamak olduğuna dikkat çekiyor. (İLKHA)

Elde edilecek jel örtü yaralara uygulanacak

Araştırmacılar, arı sütünden elde edilen ve hücrelerin birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan doğal nano yapıları özel bir hidrojel içerisine yerleştirecek. Jel kıvamındaki bu yara örtüsü, yara üzerine uygulandığında kontrollü şekilde iyileştirici maddeler salgılayacak. Geliştirilecek yerli yara örtüsünün, yaraların daha hızlı iyileşmesini sağlaması, yeni damar oluşumunu desteklemesi, enfeksiyon riskini azaltması, hücre yenilenmesini hızlandırması hedefleniyor.

Yerli sağlık teknolojisine katkı sağlayacak

Türkiye'nin arı ürünleri bakımından zengin bir potansiyele sahip olduğuna dikkat çeken Proje Yürütücüsü Doç. Dr. Gökçe Taner, bu çalışmanın yalnızca diyabet hastalarının yaşam kalitesini artırmayı değil, aynı zamanda yüksek katma değerli yerli sağlık ürünlerinin geliştirilmesine ve sağlık alanında dışa bağımlılığın azaltılmasına da katkı sunacağını belirtti.

Doç. Dr. Gökçe Taner'in yürütücülüğündeki projede araştırmacı olarak Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi İmmünoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Haluk Barbaros Oral, Doç. Dr. Diğdem Yöğen Ermiş, Dr. Öğretim Üyesi Salih Haldun Bal, Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Sabire Güler yer alıyor. Projede genç bilim insanları Dr. Halime Serinçay doktora sonrası bursiyer ve Moleküler Biyolog Hilal Akar, Hilal Vardar ve İrem Özveri ise yardımcı personel olarak bulunuyor.

Bilimsel bilgi toplumsal faydaya dönüşüyor

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, sağlık alanında geliştirilen yenilikçi projelerin toplumun yaşam kalitesini artırmada büyük önem taşıdığını belirterek, 'Üniversitemizde yürütülen bu proje, bilimsel bilginin toplumsal faydaya dönüşmesinin güzel bir örneği. TÜSEB tarafından desteklenmeye hak kazanan bu çalışma hem yerli sağlık teknolojilerinin geliştirilmesine hem de ülkemizin biyoteknoloji alanındaki araştırma kapasitesinin güçlenmesine önemli katkılar sağlayacak. Dolayısıyla proje ekibini tebrik ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum.' dedi. (İLKHA)

Kacır, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bu yıl 10'uncusu başarıyla tamamlanan Ulusal Antarktika Bilim Seferi'nin ardından Arktik Bölgesi'ne yönelik 6'ncı bilimsel araştırma seferinin başlatıldığını belirtti.

Sefere, 3 yabancı araştırmacının yanı sıra TÜBİTAK İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nda derece elde eden 3 lise öğrencisinin de katıldığını ifade eden Kacır, bilim heyetinin küresel iklim değişikliğinin etkilerini yerinde incelemek üzere çalışmalar yürüteceğini kaydetti.

Kacır, sefer kapsamında oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer çalışmaları, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri alanlarında toplam 12 farklı bilimsel proje ve araştırmanın gerçekleştirileceğini bildirdi.

Bilim heyetinin sefer rotası boyunca farklı koordinatlar ve derinliklerden CTD profilleri ile su ve deniz tabanı çökeli örnekleri toplayacağını belirten Kacır, bu çalışmalarla Arktik Okyanusu'ndaki sıcaklık ve tuzluluk dağılımlarının yanı sıra mikroplastik varlığının da inceleneceğini ifade etti.

Ayrıca sefer süresince Arktik bölgesindeki atmosfer dinamiklerinin izleneceği ve jeodezik GNSS gözlemlerinin gerçekleştirileceği belirtildi. (İLKHA)

Yapay zekâ çipleri, klasik bilgisayar işlemcilerinden farklı olarak makine öğrenmesi, derin öğrenme ve büyük veri hesaplamaları gibi yoğun işlem gücü gerektiren görevler için özel olarak tasarlanıyor. Geleneksel işlemciler (CPU) çok farklı işleri yapabilen genel amaçlı yapılar sunarken, yapay zekâ çipleri aynı anda milyonlarca matematiksel işlemi paralel şekilde gerçekleştirerek çok daha yüksek performans sağlayabiliyor. Bu nedenle günümüzde GPU, FPGA ve yapay zekâya özel geliştirilen ASIC tabanlı hızlandırıcılar en yaygın AI çipleri arasında yer alıyor.

Bu çipler, başta üretken yapay zekâ uygulamaları olmak üzere sağlık, savunma sanayii, otomotiv, finans, eğitim, güvenlik, akıllı şehirler, robotik sistemler, sanayi otomasyonu ve bilimsel araştırmalarda kullanılıyor. Otonom araçların çevresini gerçek zamanlı analiz etmesi, hastanelerde görüntüleme sistemlerinin kanser teşhisine destek vermesi, sesli asistanların doğal dili anlaması veya fabrikalarda üretim hatlarının optimize edilmesi gibi birçok uygulamanın temelinde yüksek performanslı yapay zekâ çipleri bulunuyor.

Uzmanlara göre yapay zekâ çiplerinin en önemli avantajı işlem hızını artırırken enerji tüketimini ve maliyeti düşürmesi. Yapılan araştırmalar, modern üretim teknolojileriyle geliştirilen AI çiplerinin eski nesil işlemcilere göre onlarca, hatta bazı özel uygulamalarda yüzlerce kat daha verimli çalışabildiğini gösteriyor. Bu sayede büyük dil modellerinin eğitimi günler veya haftalar içinde tamamlanabilirken, aynı işlemler standart işlemcilerle aylar sürebiliyor.

Yapay zekâ çipleri yalnızca teknoloji sektörünü değil günlük yaşamı da dönüştürüyor. Akıllı telefonlarda gelişmiş kamera sistemleri, gerçek zamanlı çeviri hizmetleri, kişiselleştirilmiş sağlık uygulamaları, trafik yönetimi, enerji tasarrufu sağlayan akıllı binalar ve gelişmiş siber güvenlik çözümleri bu donanımlar sayesinde daha hızlı ve verimli çalışıyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde yapay zekâ çiplerinin eğitimden tarıma kadar hemen her sektörde verimlilik artışı sağlayacağını öngörüyor.

Ancak bu teknolojinin bazı önemli dezavantajları da bulunuyor. Yapay zekâ çiplerinin geliştirilmesi son derece yüksek Ar-Ge yatırımları gerektirirken, üretim süreci yalnızca sınırlı sayıdaki gelişmiş yarı iletken fabrikasında gerçekleştirilebiliyor. Günümüzde en gelişmiş yapay zekâ çiplerinin büyük bölümü tek bir üretici ekosistemine bağımlı durumda. Bu durum, küresel tedarik zincirini jeopolitik risklere açık hale getiriyor. Ayrıca veri merkezlerinin artan elektrik ihtiyacı ve yüksek enerji tüketimi de sektörün karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri olarak gösteriliyor.

Son yıllarda ülkelerin attığı adımlar da bu stratejik önemin göstergesi niteliğinde. ABD, çip tasarımı ve yapay zekâ altyapısındaki liderliğini korumaya çalışırken; Çin, dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla yerli yapay zekâ işlemcilerine ve üretim kapasitesine milyarlarca dolarlık yatırım yapıyor. Avrupa Birliği ise yeni yarı iletken yatırımları ve üretim teşvikleriyle küresel rekabette daha güçlü bir konum elde etmeyi hedefliyor. Japonya, Güney Kore ve Hindistan da ulusal çip stratejileri kapsamında üretim tesisleri, araştırma merkezleri ve yapay zekâ altyapısına önemli kaynaklar ayırıyor.

Uzmanlar, yapay zekâ çağında yalnızca iyi yazılım geliştiren ülkelerin değil, bu yazılımları çalıştıracak yüksek performanslı çipleri tasarlayıp üretebilen ülkelerin de ekonomik ve teknolojik üstünlük sağlayacağını belirtiyor. Bu nedenle yapay zekâ çipleri artık yalnızca bir teknoloji ürünü değil; ulusal güvenlikten ekonomik rekabete kadar birçok alanda stratejik güç unsuru olarak görülüyor. Küresel ölçekte hız kazanan 'çip yarışı', önümüzdeki yıllarda yapay zekâ ekosisteminin yönünü belirleyen en kritik faktörlerden biri olmaya devam edecek. (İLKHA)

Araştırmacılar, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) verileri üzerinde çalışarak gönüllülerin izlediği sahneleri yapay zekâ aracılığıyla yeniden üretti. Binlerce video klibin analiz edilerek her görüntü için bir 'anlamsal imza' oluşturulduğu, bu imzaların izleme sırasında kaydedilen beyin aktiviteleriyle eşleştirildiği belirtildi. Aynı yöntemin, katılımcılar yalnızca görüntüleri zihinsel olarak hatırladığında da benzer sonuçlar verdiği kaydedildi.

Bilim insanları, bu teknolojinin gelecekte zihin okumaktan ziyade tıbbi alanda devrimsel çözümler sunabileceğini vurguladı. Yöntemin, konuşma yetisini kaybetmiş hastaların dış dünyayla yeniden iletişim kurmasına yardımcı olabileceği ifade edildi. (İLKHA)

Ülkeler farklı yaş sınırları belirliyor. Avusturya 14 yaş altını, Fransa 15 yaş altını hedef alırken, Norveç mevcut 13 yaş sınırını 16'ya çıkarmayı değerlendiriyor. Polonya, Danimarka ve İngiltere ise sosyal medya kısıtlamalarını okullarda akıllı telefon yasağıyla birlikte uygulamaya hazırlanıyor. Brezilya ise öğrencilerin okulda cep telefonu kullanmasını yasaklarken, 16 yaş altındaki çocukların ebeveyn gözetiminde sosyal medya hesabı açmasına izin veriyor.

Son yıllarda sosyal medya platformlarına karşı açılan davalar da düzenlemelerin hız kazanmasında etkili oldu. Binlerce aile, okul yönetimi ve kamu kurumu; platformları çocukların ruh sağlığına zarar vermek, bağımlılık oluşturan algoritmalar geliştirmek ve zararlı içeriklerden yeterince koruma sağlamamakla suçluyor. Şirketler ise iddiaları reddediyor.

Kaliforniya'da görülen dikkat çekici bir davada Meta ve YouTube'un bağımlılık oluşturacak şekilde ürün tasarladığı ve bunun genç bir kullanıcının zarar görmesine yol açtığı yönündeki mahkeme kararı, teknoloji şirketlerine yönelik eleştirileri daha da artırdı.

Düzenlemeler yalnızca sosyal medya ile sınırlı kalmıyor. İngiltere ve Kanada yapay zekâ şirketlerine zararlı içerikleri engelleyecek güvenlik önlemleri alma zorunluluğu getirmeye hazırlanıyor. Norveç ise ilkokullarda üretken yapay zekâ araçlarını büyük ölçüde yasaklamayı değerlendiriyor.

Buna karşın sosyal medya yasaklarının etkinliği konusunda tartışmalar sürüyor. Avustralya hükümeti yaklaşık 5 milyon çocuk hesabının kapatıldığını açıklarken, resmi araştırmalar yasak öncesinde hesabı bulunan gençlerin yaklaşık üçte ikisinin platformlara erişimini sürdürdüğünü ortaya koydu.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, yasakların kolayca aşılabileceğini savunarak benzer bir düzenlemeye sıcak bakmadıklarını açıkladı. ABD'de ise Florida ve Utah gibi bazı eyaletlerde yaş sınırlamaları getirilse de, mahkemeler ifade özgürlüğü gerekçesiyle bazı düzenlemeleri durdurdu.

Uluslararası Af Örgütü ise çocukların korunması için tek başına yasakların yeterli olmayacağını savunuyor. Kuruluş, daha güçlü veri koruma yasaları, platformların daha güvenli tasarlanması ve dijital okuryazarlık eğitimlerinin çocukları korumada daha etkili olacağını belirtiyor.

Uzmanlara göre ülkelerin düzenleme gerekçeleri farklılık gösterse de ortak görüş, sosyal medyanın çocuklar ve gençler üzerindeki olumsuz etkilerine karşı daha güçlü önlemler alınması gerektiği yönünde. (İLKHA)

Uzmanlara göre Google, yapılan aramalar, izlenen videolar, kullanılan uygulamalar ve hatta konum bilgileri gibi birçok veriyi toplayarak kullanıcı profili oluşturuyor. Bu veriler genellikle reklamların kişiselleştirilmesi ve hizmetlerin geliştirilmesi için kullanılıyor.

Ancak bu durum, özellikle dijital gizliliğe önem veren kullanıcılar için endişeye neden oluyor. Çünkü tek bir hesap üzerinden birçok hizmet kullanıldığında, kişinin internetteki hareketleri daha kolay takip edilebiliyor.

Google hangi bilgileri topluyor?

Google, kullanıcıların:

Arama geçmişini,

Web'de gezdiği siteleri,

YouTube izleme geçmişini,

Telefon konum bilgilerini,

Uygulama kullanım alışkanlıklarını kaydedebiliyor. Bu bilgiler, kullanıcının 'dijital profili'ni oluşturmak için bir araya getiriliyor.

Takibi tamamen durdurmak mümkün mü?

Google, kullanıcılarına bu verileri yönetme ve silme imkânı da sunuyor.

İstenirse bazı ayarlar kapatılarak takip azaltılabiliyor ya da tamamen durdurulabiliyor.

Bunun için Google hesabına girildikten sonra:

-'Veri ve gizlilik' bölümüne erişiliyor,

-'Web ve uygulama etkinliği' kısmından takip kapatılabiliyor,

İstenirse otomatik veri silme seçeneği aktif edilebiliyor.

Ayrıca kullanıcılar geçmişte toplanan verileri manuel olarak da silebiliyor.

Konum ve YouTube geçmişi de kayıt altında

Google, kullanıcıların konum hareketlerini de harita hizmetleri üzerinden kaydedebiliyor.

Bu özellik kapatılmadığı sürece kişinin nerede bulunduğu geçmişe dönük olarak görüntülenebiliyor.

Benzer şekilde YouTube'da izlenen videolar da kaydediliyor.

Bu kayıtlar, kullanıcılara önerilen videoları belirlemek için kullanılıyor. Ancak bu geçmiş silindiğinde öneri sistemi daha 'genel' hale geliyor ve kişiye özel içerikler azalabiliyor.

Reklamlar da kişiselleştiriliyor

Google, kullanıcıların ilgi alanlarına göre reklam gösterimi yapıyor.

Ancak 'kişiselleştirilmiş reklamlar' seçeneği kapatıldığında, kullanıcıya daha genel reklamlar gösterilmeye başlanıyor.

Uzmanlara göre Google tamamen 'takip etmeyi bırakan' bir sistem değil ancak kullanıcılar kendi verileri üzerinde ciddi kontrol sahibi olabiliyor.

Yapılan basit ayar değişiklikleriyle dijital izlerin önemli bir kısmı azaltılabiliyor ve gizlilik seviyesi artırılabiliyor. (İLKHA)

Savaş teknolojilerinde yaşanan dönüşüm de bu süreci hızlandıran en önemli etkenlerden biri olarak gösteriliyor. Özellikle son yıllarda yaşanan bölgesel çatışmalar, düşük maliyetli ancak yüksek etkili insansız hava araçlarının modern savaşın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini ortaya koydu. Bu gelişmeler, yalnızca profesyonel askeri personelin değil, savunma sanayisinde görev alacak teknik personelin ve sivil operatörlerin de drone sistemleri konusunda eğitim almasını gerekli kılıyor.

Türkiye ise hem üretim hem de kullanıcı sayısı bakımından dünyanın dikkat çeken ülkeleri arasında yer alıyor. Yerli savunma sanayisinin geliştirdiği İHA ve SİHA projeleri, drone teknolojilerine olan ilgiyi artırırken, sivil alandaki kullanım da her geçen yıl genişliyor. Tarımsal ilaçlama, enerji nakil hatlarının kontrolü, haritalama, inşaat, medya, güvenlik, arama-kurtarma ve lojistik gibi birçok sektörde drone kullanımı yaygınlaşıyor.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) verilerine göre Türkiye'de kayıtlı insansız hava aracı sayısı 2025 yılı itibarıyla 88 bin 138'e, kayıtlı İHA pilotu sayısı ise 1 milyon 629 bin 631'e ulaştı. Bir önceki yıla göre drone sayısında yaklaşık yüzde 11,9, pilot sayısında ise yüzde 4,2 artış yaşandı. Yetkililer, her yıl yaklaşık 9 bin yeni dronenun sisteme kaydedildiğini belirtiyor.

Bu rakamlar, Türkiye'de drone kullanımının yalnızca hobi amaçlı olmaktan çıkarak profesyonel bir meslek alanına dönüştüğünü gösteriyor. SHGM tarafından yetkilendirilen eğitim kuruluşlarında verilen teorik ve uygulamalı eğitimler sayesinde binlerce kişi her yıl İHA pilot sertifikası alıyor. Ticari faaliyetlerde bulunmak isteyen operatörler için eğitim ve lisans süreçleri büyük önem taşırken, hava sahasının güvenli kullanımı açısından da sertifikalı pilot sayısının artması hedefleniyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde yalnızca pilotluk değil; drone bakım teknisyenliği, otonom uçuş yazılımları, veri analizi, yapay zekâ destekli uçuş sistemleri ve insansız hava aracı yönetimi gibi birçok yeni meslek alanı da gelişmeye devam edecek. Üniversiteler, meslek yüksekokulları ve özel eğitim kurumlarının drone teknolojilerine yönelik programlarını artırması da bu dönüşümün önemli göstergeleri arasında değerlendiriliyor.

Sektör temsilcileri, drone teknolojisinin önümüzdeki on yılın en hızlı büyüyen alanlarından biri olacağını belirtiyor. Bu nedenle hem gençler hem de farklı sektörlerde çalışan profesyoneller için drone pilotluğu eğitimi ve resmi lisans sahibi olmak, geleceğin meslekleri arasında önemli bir kariyer avantajı olarak görülüyor. (İLKHA)

Günümüzde elektrikli araçlar, akıllı telefonlar, akıllı saatler ve tıbbi implantlar gibi birçok cihazda kullanılan lityum-iyon bataryalar, sıvı elektrolit içermeleri nedeniyle yüksek sıcaklıklarda sızıntı ve yangın riski taşıyor. Uzmanlar, bu durumun özellikle yangın alarm sistemleri, endüstriyel nesnelerin interneti (IoT) sensörleri, havacılık ekipmanları ile savunma sanayisi uygulamalarında kullanım alanlarını sınırladığını ifade ediyor.

Araştırmacılar, söz konusu sorunu aşmak amacıyla tamamen seramik malzemeden oluşan çok katmanlı bir mikro lityum-iyon batarya tasarladı. Katmanlar arasındaki temasın güçlendirilmesiyle performansın artırıldığı belirtilirken, bataryanın farklı kullanım alanlarına göre ölçeklendirilebildiği kaydedildi.

Çalışmada, yeni bataryanın tamamen yanmaz özellik taşıdığı, dışarıdan uygulanan uzun süreli alev etkisi altında dahi yapısal bütünlüğünü koruduğu ve havada yüksek termal kararlılık sergilediği vurgulandı.

Araştırmacılar, teknolojinin uzun vadede giyilebilir sensörler, IoT cihazları ve havacılık elektroniği başta olmak üzere yüksek sıcaklıklara maruz kalan uygulamalarda kullanılabileceğini belirtti.

Uzmanlara göre geliştirme, katı hal batarya teknolojilerinde güvenlik ve dayanıklılık açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. (İLKHA)

Yarışmanın 'Uluslararası İnsansız Hava Araçları Sistemleri' kategorisinde mücadele eden Lagari Takımı, 60 takım arasından sıyrılarak dünya üçüncüsü oldu.

Kamikaze İHA'lara karşı akıllı savunma sistemi

Öğrenciler tarafından geliştirilen sistem, hava muharebelerinde hedef konumundaki bir insansız hava aracının kısa sürede savunma pozisyonundan çıkarak tehdit unsuru olan rakip İHA'yı etkisiz hale getirmesini amaçlıyor. Kamikaze saldırı gerçekleştiren insansız hava araçlarına karşı geliştirilen akıllı aktif savunma modülü, düşman İHA'nın yönünü çeşitli filtreleme işlemleriyle tespit ediyor. Ardından entegre yapay zekâ sistemi, hedefi milisaniyeler içerisinde analiz ederek rakip İHA'nın kamerasındaki optik kilitlenmeyi bozuyor ve saldırının başarıyla engellenmesini sağlıyor.

Öğrencilerimizin teknoloji üretim süreçlerine katılımını destekliyoruz

Öğrencileri tebrik eden BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, elde edilen başarının üniversitenin uygulamalı eğitim anlayışının ve proje odaklı yaklaşımının bir sonucu olduğunu vurguladı.

Uluslararası öğrencilerin de yüksek teknoloji üretme hedefiyle BTÜ'yü tercih etmesinden memnuniyet duyduklarını ifade eden Rektör Çağlar 'Öğrencilerimizin uluslararası düzeyde elde ettiği bu başarı bizleri gururlandırdı. Türkiye Yüzyılı vizyonunun en önemli unsurlarından biri; araştıran, üreten, yenilikçi ve yerli-millî teknoloji geliştirme kapasitesine sahip nesiller yetiştirmek. Farklı ülkelerden gelen öğrencilerimizin de BTÜ'yü tercih etmesi, üniversitemizin uluslararası alandaki eğitim ve araştırma gücünü ortaya koyuyor. Üniversite olarak öğrencilerimizin bilimsel ve teknolojik üretim süreçlerine aktif katılımını desteklemeye devam edeceğiz.' diye konuştu. (İLKHA)

Danışmanlığını Doç. Dr. Gökçe Taner'in yaptığı projede, ameliyatlarda kullanılan cerrahi ipliklerin yara iyileşmesini destekleyeceği yeni bir teknoloji geliştirilmesi hedefleniyor. Ameliyat sonrasında kullanılan cerrahi iplikler, yaraların kapanması ve dokuların yeniden birleşmesinde önemli rol oynuyor. Ancak günümüzde kullanılan birçok cerrahi iplik, yara kapatma ve enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı olsa da yara dokusunun yenilenmesini doğrudan destekleyemiyor. BTÜ'de yürütülen araştırmada ise bu soruna çözüm geliştirilmesi amaçlanıyor.

Doğal dokuları taklit eden kaplama

Proje kapsamında, doğal dokuların yapısını taklit eden biyolojik bir kaplama geliştirilerek cerrahi ipliklerin yüzeyine uygulanacak. Böylece ameliyat sonrası iyileşme sürecinde hücrelerin daha kolay çoğalması ve yeni dokunun daha hızlı oluşması hedefleniyor. Projede sığır derisinden üretilecek olan hücresizleştirilmiş hücre dışı matriksin metakrilat türevleri ile fonksiyonelleştirilmesi ve elde edilen bu biyokompozit yapının ticari cerrahi ipliklerin yüzeyine kaplama yapılması planlanıyor. Proje yürütücüsü Dr. Halime Serinçay, geliştirilecek kaplamanın yara bölgesinde doğal bir iyileşme ortamı oluşturarak dokuların kendini daha hızlı onarmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Cerrahi tedavilere fayda

Mevcut cerrahi ipliklere uygulanabilecek şekilde tasarlanan sistemin, sağlık alanında kolaylıkla kullanılabilecek bir teknolojiye dönüşme potansiyeli taşıdığını dile getiren Dr. Serinçay, 'Geliştirdiğimiz bu yeni nesil cerrahi iplik kaplama teknolojisinin hem enfeksiyonlarla mücadeleye destek olması hem de yara iyileşme sürecini hızlandırmasıyla cerrahi tedavilerde önemli faydalar sağlamasını bekliyoruz.' dedi.

Bilimsel bilgi toplumsal faydaya dönüşüyor

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, sağlık alanında yaşam kalitesini artırmaya yönelik araştırmaların üniversitenin öncelikleri arasında yer aldığını belirterek, 'Akademisyenlerimizin yürüttüğü bu çalışma, bilimsel bilginin toplumsal faydaya dönüştürülmesi açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. TÜBİTAK tarafından desteklenen projenin, ameliyat sonrası iyileşme süreçlerine katkı sağlayacak yenilikçi sonuçlar ortaya koyacağına inanıyorum. Projede görev alan araştırmacılarımızı tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum.' diye konuştu. (İLKHA)

Dört kıtadan üniversite liderlerini aynı platformda buluşturacak toplantıda; yükseköğretimde ortak vizyon, akademik iş birlikleri, araştırma ve geliştirme ağları, bilimsel hareketlilik, akademik diplomasi ve kurumsal dayanışma gibi başlıklar ele alınacak. Organizasyonun, İslam dünyasındaki üniversiteler arasında kalıcı iş birliklerinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

43 ülkeden 100'ün üzerinde rektör katılım sağlayacak

Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şehmus Demir, toplantının yalnızca bir akademik buluşma olmadığını ifade ederek 'Türkiye'de ilk kez gerçekleştirilen bu toplantıya 43 ülkeden 100'ün üzerinde rektör katılım sağlayacak. Asya'dan Afrika'ya, Avrupa'dan Amerika'ya kadar geniş bir coğrafyadan üniversite yöneticileri Gaziantep'te bir araya gelecek. Bu yönüyle toplantı yalnızca İslam dünyasına değil, küresel akademik iş birliğine de katkı sunacak önemli bir platformdur.' dedi.

Akademik diplomasi ve ortak gelecek vurgusu

Dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşanan krizler ve küresel dönüşümlerin üniversitelere önemli sorumluluklar yüklediğini ifade eden Demir, yükseköğretim kurumlarının bilgi üretmenin yanı sıra uluslararası diyalog ve iş birliğinin geliştirilmesinde de etkin rol üstlenmesi gerektiğini söyledi. Bu kapsamda düzenlenen toplantının, üniversiteler arasında ortak çalışma kültürünü güçlendireceğini ve akademik diplomasinin gelişmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

Toplantının Gaziantep'te düzenlenmesinin tesadüf olmadığını vurgulayan Demir, kentin sahip olduğu stratejik konuma dikkat çekti. Gaziantep'in Türkiye'nin Orta Doğu'ya açılan en önemli kapılarından biri olduğunu belirten Demir, şehrin artık yalnızca sanayi, ticaret ve gastronomiyle değil; uluslararası ilişkiler, akademik iş birlikleri ve küresel vizyon odaklı organizasyonlarla da öne çıktığını ifade etti.

Organizasyona yönelik ilginin her geçen gün arttığını belirten Demir, farklı ülkelerden üniversite yöneticilerinin son günlerde de katılım taleplerini iletmeye devam ettiğini söyledi. Planlanan katılım sayısının üzerine çıkıldığını ifade eden Rektör Demir, toplantının uluslararası akademik çevrelerde büyük heyecan oluşturduğunu dile getirdi.

Açılış konuşmasını YÖK başkanı Özvar yapacak

Toplantının açılış programında, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar tarafından gerçekleştirilecek açılış konuşmasının ardından çeşitli oturumlar düzenlenecek. Program kapsamında üniversiteler arası iş birliği modelleri, ortak araştırma projeleri, öğrenci ve akademisyen hareketliliği ile yükseköğretimin geleceğine yönelik stratejik konular masaya yatırılacak. (İLKHA)

Bilim ve teknolojiyi köy okullarındaki öğrencilerle buluşturmayı amaçlayan proje, 'yerinde eğitim' anlayışıyla hayata geçirilerek kırsalda öğrenim gören çocukların bilimsel uygulamalarla buluşmasına imkân sağladı. Çocukların merak duygularını besleyen, keşfetmeye ve üretmeye teşvik eden etkinlikler, köy okullarının sahip olduğu potansiyeli bir kez daha gözler önüne serdi.

Kıranışıklar İlkokulu ve Ortaokulu bahçesinde düzenlenen açılış programına Bursa Milletvekili Osman Mesten, Keles Kaymakamı Burak Bozkurt Gürses, Keles Belediye Başkanı Ali Doğru, Bursa İl Millî Eğitim Müdürü Gürhan Çokgezer, il ve ilçe millî eğitim yöneticileri, akademisyenler, öğretmenler, öğrenciler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Bilimin toplumun tüm kesimleriyle buluştuğu etkinlikler, köy halkının da yoğun ilgisiyle gerçekleşti.

Açılış programında konuşan Bursa Milletvekili Osman Mesten, bilimin ve eğitimin toplumun her kesimine ulaşmasının önemine dikkat çekerek, kırsal bölgelerde gerçekleştirilen bu tür projelerin çocukların geleceğine yapılan en değerli yatırımlardan biri olduğunu ifade etti.

Keles Kaymakamı Burak Bozkurt Gürses ise köy okullarında gerçekleştirilen bilimsel etkinliklerin öğrencilerin ufkunu genişlettiğini belirterek, projeye katkı sunan tüm kurum ve kuruluşlara teşekkür etti.

Keles Belediye Başkanı Ali Doğru, çocukların bilimle erken yaşta buluşmasının ilçenin geleceği açısından büyük önem taşıdığını vurgulayarak, Keles'te benzer çalışmaların artarak devam etmesini temenni ettiklerini söyledi.

Bursa İl Millî Eğitim Müdürü Gürhan Çokgezer ise yaptığı değerlendirmede, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin temel hedeflerinden birinin öğrencileri bilimle, teknolojiyle ve üretim kültürüyle buluşturmak olduğunu belirterek şunları kaydetti:

'Bilimin ve teknolojinin sadece şehir merkezlerinde değil, en uzak köy okullarımızda da öğrencilerimizle buluşmasını önemsiyoruz. 'Bilim Köyümde' projesiyle çocuklarımızın merak duygularını beslemeyi, onları araştırmaya, sorgulamaya ve üretmeye teşvik etmeyi amaçladık. Öğrencilerimizin gözlerindeki heyecan, projenin ne kadar doğru bir adım olduğunu bir kez daha göstermiştir.' dedi.

Düzenlenen proje kapsamında; temel bilimler, robotik ve kodlama, yapay zekâ uygulamaları, uzay ve havacılık, ileri üretim teknolojileri, tarım ve su yönetimi ile STEM alanlarında toplam 12 uygulamalı atölye çalışması ile 2 bilim söyleşisi gerçekleştirildi. Öğrenciler, deneyerek öğrenme fırsatı bulurken; bilim insanları, akademisyenler ve alan uzmanlarıyla bir araya gelerek farklı disiplinleri yakından tanıma imkânı elde etti.

Keles'in kırsalında iki gün boyunca yaşanan bilim heyecanı; sanal gerçeklikle yapılan gözlemlerden yapay zekâ uygulamalarına, robotik tasarımlardan ileri üretim teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede yüzlerce öğrenciyi bilimle buluşturdu. Kıranışıklar'da gerçekleştirilen etkinlikler, öğrencilerin bilime olan ilgisini artırırken, köy okulunda öğrenim gören çocukların farklı alanları deneyimleme ve yeni ilgi alanları keşfetme fırsatı bulmasına katkı sağladı. (İLKHA)

Gaziantep ve bölgedeki işletmelerin dijital dönüşüm süreçlerine katkı sağlamak, yapay zeka teknolojilerinin iş dünyasındaki kullanım alanlarına dikkat çekmek ve firmaların rekabet gücünü artırmak amacıyla düzenlenen programda, sanayiciler, girişimciler ve iş dünyası temsilcileri bir araya geldi.

Dijital Pazarlama Okulu Kurucusu Yasin Kaplan'ın eğitmen olarak yer aldığı programda, yapay zekanın iş dünyasındaki stratejik önemi, dijital pazarlama süreçlerine etkileri ve işletmelere sunduğu yenilikçi çözümler kapsamlı şekilde değerlendirildi.

Eğitimde, işletmelerin dijitalleşme sürecinde karşılaştığı temel zorluklar ele alınırken, yapay zekanın bu süreçte üstlendiği dönüştürücü rol örneklerle aktarıldı. AI destekli müşteri analizi, içerik üretimi, reklam optimizasyonu, veri odaklı karar alma mekanizmaları ve otomasyon uygulamaları gibi başlıklar, Türkiye ve dünyadan başarılı örnekler eşliğinde katılımcılarla paylaşıldı.

Program kapsamında ayrıca, yapay zeka ile pazarlama teknolojilerinin entegrasyonu sayesinde işletmelerin büyüme ve verimlilik hedeflerine nasıl daha hızlı ulaşabileceği anlatıldı. Firmaların dijital dönüşüm süreçlerinde kullanabilecekleri ücretsiz ve erişilebilir teknolojik araçlar hakkında da bilgi verildi.

Katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği soru-cevap bölümünde ise yapay zeka teknolojilerinin farklı sektörlerdeki kullanım alanları, uygulama süreçleri ve gelecekteki potansiyeli üzerine merak edilen sorular yanıtlandı.

Program, yapay zeka destekli dijital dönüşümün iş dünyasında giderek artan önemine dikkat çekerek sona erdi. (İLKHA)