Ülke bu yıl dördüncü kez geniş çaplı elektrik kesintisiyle karşı karşıya kaldı.

Devlete ait şebeke işletmecisi Küba Elektrik Birliği yetkililerinin sosyal medyada yaklaşık 10 milyon nüfuslu ada ülkesinin karanlığa gömüldüğünü açıkladı.

Yaklaşık 10 milyon nüfuslu ada, ABD'nin ülkenin eskiyen enerji altyapısını zorlayan petrol ablukasını sürdürdüğü temmuz ayında üç büyük kesinti yaşamıştı.

Küba, enerji müttefiki Venezuela'nın Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ABD tarafından ocak ayında yakalanmasının ardından yakıt ithalatında ciddi güçlüklerle karşı karşıya kaldı. Meksika da ABD'nin baskısı üzerine Küba'ya yönelik petrol sevkiyatını durdurdu.

Bu yaz yaşanan dönüşümlü elektrik kesintileri halkın günlük yaşamını giderek daha fazla zorlaştırdı.

Halk, elektrik kesintileriyle başa çıkabilmek için güneş panelleri ve taşınabilir batarya sistemleriyle elektrik ihtiyaçlarını karşılıyor.

ABD yaptırımları ve yakıt tedarikindeki daralmanın derinleştirdiği enerji krizi, Havana yönetimini uzun yıllardır devlet kontrolünde tuttuğu sektörde sınırlı bir piyasa açılımına yöneltti.

Başbakan Manuel Marrero Cruz, 29 Temmuz günü Küba Ulusal Halk İktidarı Meclisi'nde yaptığı açıklamada, yakıt ithalatı, dağıtımı ve satışı gerçekleştirecek ilk yabancı sermayeli girişimin onaylandığını bildirdi.

Marrero, 100'den fazla devlet dışı ekonomik aktöre de toptan yakıt ticareti yapma izni verildiğini açıklamıştı. (İLKHA)

Şüphelilerin üzerlerinde ve iş yerlerinde yapılan aramalarda, 4 adet POS cihazı ve bu cihazlara ait 117 adet slip, düşük ayarlı ve milyem değeri değiştirilmiş 9 adet gremse altıın, 126 adet ata lira, 4 adet tam altın, 8 adet yarım altın, 226 adet çeyrek altın, 5 adet gram altın, 3 adet Ata çeyrek, 1 adet Ata yarım ve 1 adet Reşat yarım altın ele geçirildi.

Ele geçirilen altınların toplam piyasa değerinin 9 milyon 371 bin lira olduğu belirtildi.

Operasyon kapsamında gözaltına alınan 6 şüpheli, emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi.

Şüphelilerden 2'si tutuklanırken, 4 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. (İLKHA)

Malatya'da sahte altın ve tefecilik operasyonu: 2 tutuklama#Malatya #Tefecilik #SahteAltın pic.twitter.com/uPpdF1TO4r

— İLKHA Video (@ilkhavideo) 3 Ağustos 2026

Bakan Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Çiftçi ile bakanlıklar arasındaki yürütülen çalışmaları değerlendirdikleri verimli bir görüşme gerçekleştirdiklerini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda vatandaşlara en iyi hizmeti sunmak için çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceklerini ifade eden Memişoğlu, nazik ziyareti dolayısıyla İçişleri Bakanı Çiftçi'ye teşekkür etti. (İLKHA)

İran ve ABD makamlarından olaya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. (İLKHA)

Yunanistan'ın başkenti Atina'nın batısındaki büyük orman yangını, kontrol altına alınan bölgelerin dışına taşarken, söndürme çalışmalarında görev yapan iki helikopterin havada çarpışması sonucu biri Yunan, diğeri Danimarka vatandaşı iki kişi hayatını kaybetti, iki kişi de yaralandı. Özel şirket çalışanı olan dört kişinin tamamının Yunan itfaiye teşkilatı adına görev yaptığı bildirildi.

Güçlü rüzgarların yeniden etkili olmasıyla birlikte alevler yerleşim alanlarına doğru ilerledi. Çiftlikler ve çok sayıda yapı zarar görürken, bir otoyol ulaşıma kapatıldı. Porto Germeno sahil beldesi başta olmak üzere Atina'nın batısındaki bölgelerden binden fazla kişi tahliye edildi. Bunların 250'den fazlası sahillerden teknelerle kurtarıldı.

Yunanistan İtfaiye Sözcüsü Yiannis Artopios, yangının söndürülmesi için 12 yangın söndürme uçağı ve 11 helikopterin görev yaptığını açıkladı. İlk belirlemelere göre yangının, bir rüzgar enerji santraline ait elektrik hattındaki arızadan kaynaklandığı belirtilirken, ihmalkâr davranış nedeniyle iki yüklenici gözaltına alındı.

Fransa'da ise Bordeaux çevresindeki dev yangın kontrol altında tutulmaya çalışılıyor. Yaklaşık 420 kilometrekarelik alanı kül eden yangın, ülke tarihinin kayıtlara geçen en büyük orman yangını oldu. Yetkililer, savaş dönemleri dışında Fransa'nın en büyük sivil tahliyesinin gerçekleştirildiğini ve 224 binden fazla kişinin bölgeden ayrıldığını açıkladı.

Yangının kontrol altına alınmasının ardından Atlas Okyanusu kıyısındaki turistik Cap Ferret Yarımadası ile yangından en fazla etkilenen Le Porge kasabasında yaşayanların evlerine dönmesine izin verildi. Ancak 183 evin tamamen yandığı bölgede kamp alanları kapalı kalmaya devam ediyor.Yetkililer, kuvvetli rüzgarların yeniden etkili olmasının yangını büyütebileceği uyarısında bulundu.

İngiltere Meteoroloji Kurumu (Met Office), İngiltere ve Galler'de temmuz ayının yaklaşık 200 yılın en kurak temmuz ayı olarak kayıtlara geçtiğini açıkladı. Galler'in tamamı ile İngiltere'nin yarısından fazlası resmen kuraklık ilan edilen bölgeler arasında yer alıyor. Aynı dönemde Galler, temmuz ayı ortalama sıcaklık rekorunu egale ederken, İngiltere ve Birleşik Krallık genelinde tarihin en sıcak ikinci temmuz ayı yaşandı.

Hollanda'nın Limburg eyaletinde çıkan büyük orman yangını nedeniyle demir yolu ulaşımı durduruldu. Hollanda Hava Kuvvetleri, söndürme çalışmalarına su taşıma sistemleriyle donatılmış iki Chinook helikopteri gönderirken, yoğun duman nedeniyle bölgedeki bir kamp alanı tahliye edildi.

Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi (EFFIS), kıtanın birçok bölgesinde 5 Ağustos'a kadar orman yangını riskinin yüksek seviyede kalacağını bildirdi. Uzmanlar, Avrupa'nın 1980'lerden bu yana küresel ortalamanın iki katından daha hızlı ısındığını, yükselen sıcaklıklar ve uzun süren kuraklığın bitki örtüsünü daha yanıcı hale getirerek orman yangınlarının daha hızlı yayılmasına ve daha büyük alanları etkilemesine neden olduğunu belirtiyor. (İLKHA)

Bakan Fidan, mevkidaşı Miliband'ı yeni görevinden dolayı tebrik etti.

Görüşmede ayrıca, Gazze başta olmak üzere Orta Doğu'daki durum ve Rusya-Ukrayna savaşındaki gelişmeler değerlendirilerek, bölgede devam eden çatışmaların sona erdirilmesine yönelik çabalar değerlendirildi. (İLKHA)

Anne ve babalarıyla birlikte kutsal topraklara gidecek öğrencilerin katıldığı programda, umre ibadetine ilişkin bilgilendirme yapıldı.

İlk kafilenin 6 Ağustos'ta, ikinci kafilenin ise 15 Ağustos'ta yola çıkacağı bildirildi.

Konya İl Müftüsü Ali Öge, yarışmanın öğrencilerin Peygamber Efendimizin hayatını daha yakından tanımasına katkı sağlayan önemli bir proje olduğunu belirterek, emeği geçenlere teşekkür etti.

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay ise yarışmada başarılı olan öğrencilerin aileleriyle birlikte umreye gönderileceğini belirterek, bu ziyaretin öğrenciler ve aileleri için unutulmaz bir hatıra olacağını ifade etti.

Altay, yarışmanın gelecek yıllarda da sürdürülmesini hedeflediklerini belirterek, program öncesinde verilen eğitimin umre ibadetinin bilinçli şekilde yerine getirilmesi açısından önem taşıdığını kaydetti.

Yarışma sonunda umre ödülü kazanan 100 öğrenci, anne ve babalarıyla birlikte toplam 300 kişilik kafileler halinde kutsal topraklara gidecek.

İlk kafile 6 Ağustos'ta, ikinci kafile ise 15 Ağustos'ta hareket edecek. (İLKHA)

Almanya'nın batısındaki Köln ile Ren Nehri'nin Hollanda'ya giriş noktası olan Lobith'te yapılan ölçümlerde, su seviyelerinin kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana en düşük düzeye indiği bildirildi. Almanya'nın Düşük Su Bilgi Sistemi (NIWIS), temmuz ayı sonunda Ren üzerindeki ölçüm istasyonlarının yüzde 44'ünde, Tuna üzerindekilerin ise yüzde 78'inde 'aşırı düşük' su seviyesi tespit edildiğini açıkladı.

İsviçre Alpleri'nden doğarak Kuzey Denizi'ne dökülen ve Avrupa'nın en yoğun ticaret yollarından biri olan Ren Nehri'ndeki su kaybı, yük taşımacılığını doğrudan etkiliyor. Koblenz yakınlarındaki Kaub geçidinde seyir derinliği cuma günü 25 santimetreye kadar gerileyerek 2018'deki rekor düşük seviyeye ulaştı. Su seviyesi hafta başında kısmen yükselse de uzmanlar, gemilerin daha hafif yüklerle sefer yapmak zorunda kalacağını ve bunun taşımacılık maliyetlerini artırarak tedarik zincirlerinde aksamalara yol açabileceğini belirtiyor.

Ren Su Yolları ve Denizcilik İdaresi yetkililerinden Martin Wolters, nehir trafiğinin tamamen durmasının beklenmediğini ancak yüklerin daha fazla gemiye bölünmesi gibi önlemlerin kaçınılmaz hale geldiğini ifade etti. Reuters'a konuşan bir emtia tüccarı ise yük miktarının ekonomik olmaktan çıkabileceğini ve bazı gemi sahiplerinin sığ sularda gemilerine zarar gelmesinden endişe duyduğunu söyledi.

Avrupa Birliği Kuraklık Gözlemevleri, kıtanın büyük bölümünde kuraklık koşullarının kritik seviyesini koruduğunu, temmuz ortasında ise özellikle Orta ve Batı Avrupa'da durumun daha da kötüleştiğini bildirdi. Meteoroloji tahminlerine göre sıcak hava dalgasının en az bir hafta daha sürmesi ve birçok Orta ile Güney Avrupa ülkesinde hava sıcaklıklarının 40 derecenin üzerine çıkması bekleniyor.

Dünya Hava Durumu Atıf (World Weather Attribution) araştırma grubunun yayımladığı son çalışmada, Avrupa'nın büyük bölümünde uzun vadeli yağış miktarında belirgin bir azalma eğilimi bulunmadığı ancak insan kaynaklı iklim değişikliğinin yükselen sıcaklıklar nedeniyle buharlaşmayı artırarak kuraklık riskini büyüttüğü belirtildi. Araştırmacılar, sıcak ve kurak hava koşullarının hane halkı, tarım ve sanayi sektörlerinde su talebini de artırdığına dikkat çekti.

AB'ye bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisi ise 2022 yılında Avrupa'da yaşanan kuraklığın orman yangınlarını artırdığını ve bunun karbon emisyonlarının ortalamanın üzerine çıkmasına neden olduğunu hatırlatarak benzer risklerin devam ettiğini vurguladı. (İLKHA)

Raporda, bu uygulamanın camide temmuz ayı boyunca hiçbir ezanın okunamaması anlamına geldiği belirtildi.

Bakanlık, uygulamanın ibadet özgürlüğüne yönelik sistematik bir ihlal olduğunu belirterek, siyonist rejimin kutsal mekanlara yönelik kısıtlamalarının son aylarda daha da arttığını ifade etti.

Rapora göre, Filistin topraklarını gasbeden yahudi çeteler, Temmuz ayında işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksa'ya 27 ayrı baskın gerçekleştirdi.

Baskınlara, sözde Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, bazı milletvekilleri, 'Tapınak' örgütlerinin temsilcileri ve işgal polisi eşliğinde katılan yahudi çetelerin de dahil olduğu kaydedildi.

Filistin makamları, baskınlar sırasında Mescid-i Aksa içerisinde Talmudik ayinler gerçekleştirildiğini, sözde bayrakların açıldığını ve avluya taşlar getirildiğini ifade etti.

Raporda ayrıca, Aksa'nın doğu bölümüne sabit bir gölgelik kurulmasının 1967'den bu yana ilk kez yaşandığı bildirildi.

Raporda, siyonist rejimin özellikle cuma günleri Mescid-i Aksa'ya girişlerde kısıtlamaları artırdığı, Vakıflar Dairesi çalışanlarının görevlerini yerine getirmesinin zorlaştırıldığı belirtildi.

Ayrıca, Filistin makamları tarafından Mescid-i Aksa hatiplerinden Muhammed Hüseyin'in alıkonulması ile bir siyonist işgalcinin Mescid-i Aksa avlusunda nişan töreni düzenlemesi de kutsal mekânın mevcut statüsünü hedef alan uygulamalar arasında gösterildi.

Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı, ihlallerin yalnızca Kudüs ve El Halil ile sınırlı kalmadığını bildirdi.

Rapora göre; Mesafir Yatta, Tulkerim, Nablus kentlerinde üç cami ateşe verildi.

Bunun yanı sıra işgal güçlerinin El Halil'in kuzeyindeki Beyt Ummar beldesinde bulunan Ömer Bin Hattab Camii'ne baskın düzenleyerek yapıda hasara yol açtığı aktarıldı.

Bakanlık, söz konusu uygulamaların işgal altındaki Batı Şeria'nın fiili ilhakını kolaylaştırmayı hedeflediğini ve iki devletli çözüm perspektifini zayıflattığını savundu.

Raporda, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası toplum ve insan hakları kuruluşlarına, siyonist rejimin kutsal mekanlara yönelik ihlallerinin durdurulması, Müslümanların ibadet özgürlüğünün korunması ve kutsal mekanların tarihi ile hukuki statüsünün muhafaza edilmesi için acil adım atılması çağrısı yapıldı. (İLKHA)

Bakan Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, görüşmede kamu hizmetlerine destek sağlayan Toplum Yararına Programların (TYP) değerlendirildiğini belirtti.

Çiftçi, bu kapsamda 81 ilin valiliklerine toplam 30 bin kontenjan tahsis edileceğini açıkladı.

Söz konusu adımın vatandaşlara, şehirlere ve kamu hizmetlerine hayırlı olmasını dileyen Çiftçi, yapıcı iş birliği ve katkıları dolayısıyla Bakan Işıkhan'a teşekkür etti. (İLKHA)

Soruşturmaya göre, 2025 ve 2026 yıllarında en az üç göçmen zorla beslenirken, iki kişinin daha benzer uygulamalara maruz kaldığı değerlendiriliyor. Beş göçmenin ise zorla müdahale tehdidi nedeniyle açlık grevini sonlandırdığı belirtiliyor.

İnsan hakları örgütleri tarafından uzun süredir işkence veya kötü muamele kapsamında değerlendirilen zorla besleme uygulamasının, ICE'nin artan gözaltı politikalarıyla birlikte daha sistematik hale geldiği aktarılıyor.

Mahkeme kayıtları ve çok sayıda tanık beyanına dayandırılan soruşturmaya göre, uygulamalar yalnızca zorla beslemeyle sınırlı kalmadı. Açlık grevcilerine damar yoluyla zorunlu sıvı verilmesi, rızaları dışında kan alınması ve idrar örneği toplanması gibi işlemlerin de gerçekleştirildiği açıklandı.

En dikkat çeken vakalardan birinde, Teksas'taki Port Isabel Gözaltı Merkezi'nde tutulan Kürt bir sığınmacının yaklaşık sekiz ay boyunca zorla beslendiği, uygulamanın ancak sınır dışı edilmesiyle sona erdiği aktarıldı. Aynı merkezde bulunan başka bir göçmenin ise yaklaşık altı ay boyunca benzer müdahalelere maruz kaldığı ifade edildi.

Florida'daki Krome Gözaltı Merkezi'nde tutulan bir başka göçmene de yaklaşık üç ay boyunca zorla tıbbi müdahale uygulandığı belirtilirken, Washington ve Teksas'taki iki ayrı merkezde de benzer vakaların yaşandığı kaydedildi.

Soruşturmaya göre, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), bu işlemler için federal mahkemelerden hızlandırılmış kararlar aldı. Ancak incelenen altı dosyada göçmenlerin mahkemelerde herhangi bir avukat tarafından temsil edilmediği, çoğu zaman kararların göçmenler itiraz edemeden verildiği ifade edildi.

Hak savunucuları, özellikle İngilizce bilmeyen ya da ABD hukuk sistemine yabancı göçmenlerin fiilen savunma hakkından mahrum bırakıldığını savunurken, süreçlerin büyük ölçüde gizli yürütülmesinin olası hak ihlallerini görünmez hale getirdiğini belirtiyor.

Göçmen hakları avukatı Eunice Cho, Trump yönetiminin açlık grevindeki göçmenlere karşı zorla besleme kararlarına başvurmasının, göçmenlere yönelik sert politikaların yeni bir örneği olduğunu belirterek uygulamaları ağır sözlerle eleştirdi.

Colorado Üniversitesi Biyoetik Merkezi Direktörü Dr. Matthew Wynia ise bilinçli bir hastanın açık iradesine rağmen zorla tedavi uygulanmasının tıbbi etik ilkeleriyle bağdaşmadığını söyledi. Wynia, açlık grevindekilerin intihar amacı taşımadığını, ellerindeki tek protesto aracını kullandıklarını vurgulayarak sağlık çalışanlarının devlet adına baskı aracına dönüştürülmesinin tehlikeli bir emsal oluşturacağı uyarısında bulundu.

Mahkeme kayıtlarına göre ICE yetkilileri ise müdahalelerin gözetimleri altındaki kişilerin yaşamını korumak, gözaltı merkezlerinde düzeni sağlamak ve olası güvenlik sorunlarını önlemek amacıyla gerekli olduğunu savundu. Belgelerde ayrıca bir açlık grevcisinin yaşamını yitirmesinin kurumun kamuoyu algısını olumsuz etkileyebileceğine ilişkin değerlendirmelerin de yer aldığı aktarıldı.

Öte yandan DHS ve ICE, The Guardian'ın soruşturmadaki sorularına herhangi bir yanıt vermedi. Soruşturma ayrıca kurumun 2026 mali yılı için açlık grevleriyle mücadele kapsamında ekipman ve tıbbi malzemelere yaklaşık 169 bin dolar bütçe ayırmayı planladığını ortaya koydu.

İnsan hakları savunucuları, göçmen gözaltı merkezlerinde yürütülen bu kapalı süreçlerin bağımsız denetimden uzak olması nedeniyle zorla tıbbi müdahalelerin gerçek boyutunun hâlâ bilinmediğine dikkat çekerek, ICE'nin uygulamalarına ilişkin şeffaf ve bağımsız bir soruşturma yürütülmesi çağrısında bulundu. (İLKHA)

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Jandarma Genel Komutanlığı Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti ile Mücadele Daire Başkanlığı koordinesinde, il jandarma komutanlıklarınca göçmen kaçakçılığı organizatörlerine yönelik operasyonlar gerçekleştirildi.

Afyonkarahisar, Ağrı, Ankara, Antalya, Aydın, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Çanakkale, Düzce, Edirne, Elazığ, Erzurum, Gaziantep, Hatay, Iğdır, Isparta, İzmir, Kars, Kırklareli, Kırşehir, Malatya, Manisa, Muş, Osmaniye, Sakarya, Şanlıurfa, Şırnak, Tekirdağ, Van ve Yalova'da düzenlenen operasyonlarda 33 göçmen kaçakçılığı organizatörü yakalandı.

Şüphelilerden 21'i çıkarıldıkları hakimliklerce tutuklanırken, 12'si hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı.

Açıklamada, operasyonların Jandarma İnsansız Hava Araçlarının (JİHA) havadan, il jandarma komutanlıklarına bağlı asayiş, otoyol ve komando timlerinin ise karadan yürüttüğü çalışmalar sonucunda gerçekleştirildiği belirtildi.

Operasyonlarda 83 araç ile 11 bot ve bot motoru ele geçirildi. (İLKHA)

Açıklanan verilere göre AKİB, temmuz ayında 1 milyar 328 milyon dolar ihracat gerçekleştirerek Türkiye ihracatına katkı sağlamayı sürdürdü.

Temmuz ayı performansıyla AKİB'in Türkiye'nin toplam ihracatındaki payı yüzde 6 olarak gerçekleşti.

AKİB, bölge ihracatının artırılması ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün güçlendirilmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor. (İLKHA)

Olayın ardından arkadan gelen üç binek aracın da kazaya karışmasıyla zincirleme felaket meydana geldi.

Kazada en az 7 kişi hayatını kaybederken, 6'sı ağır olmak üzere 34 kişi yaralandı.

Trafik polisinin olay yerinde yaptığı ilk incelemelere göre kaza, Marmore Şelalesi gezisinden dönen tur otobüsünün şeridine karşı yönden gelen karavanın girmesiyle gerçekleşti.

Şiddetli çarpışmanın etkisiyle karavan tamamen hurdaya dönerken, otobüs ve diğer araçlarda büyük hasar oluştu.

Hayatını kaybedenlerin otobüsün iki sürücüsü, iki yolcusu ve karavanda bulunan iki kişi olduğu açıklandı.

Yaralılar, bölgeye sevk edilen helikopterler ve ambulanslarla yakın hastanelerin yanı sıra başkent Roma'daki Gemelli Hastanesi'ne kaldırıldı.

Kaza nedeniyle Terni-Rieti karayolu saatlerce trafiğe kapatıldı. Terni Savcılığı, kazanın kesin nedenini ve sorumlularını belirlemek amacıyla adli soruşturma başlattı. (İLKHA)

Bölgede faaliyet gösteren Joint Awami Action Committee (JAAC), güvenlik güçlerinin on binlerce silahsız göstericiye gerçek mermiyle müdahale ettiğini, pazartesi günü 25, salı günü ise 5 kişinin öldüğünü iddia etti. JAAC yetkilileri, güvenlik güçlerinin yalnızca protestoculara ateş açmakla kalmadığını, hayatını kaybedenlerin cenazelerini de olay yerinden kaldırarak delilleri ortadan kaldırmaya çalıştığını belirtti.

JAAC Sözcüsü SA Khan, Mirpur'da güvenlik güçlerinin hastaneyi kapattığını ve cenazeleri bilinmeyen yerlere götürdüğünü iddia ederek 'Kanlar içindeki cesetleri gösteren fotoğraf ve videolar elimizde. Güvenlik güçleri delilleri yok etmek için cenazeleri kaçırdı.' ifadelerini kullandı.

İddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanabilmiş değil. Gazetecilerin bölgeye girişinin engellendiği ve internet ile mobil iletişimin kesildiği bildiriliyor. Haberleşme kısıtlamaları nedeniyle olayların boyutunun bağımsız şekilde teyit edilmesi güçleşirken, Pakistan medyasının da protestoları büyük ölçüde görmezden geldiği belirtiliyor.

Haziran ayından bu yana devam eden protestoların temelinde, Pakistan yönetiminin seçim sistemi ve bölge üzerindeki siyasi kontrolü bulunuyor. Yerel gruplar, Hindistan kontrolündeki Keşmir'den gelen mülteciler için ayrılan kontenjanların İslamabad'ın bölge siyasetini yönlendirmesine hizmet ettiğini savunuyor.

Pakistan hükümeti ise protestoların arkasında Hindistan'ın bulunduğunu öne sürüyor. Enformasyon Bakanı Atta Tarar, gösterilerin Hindistan tarafından finanse edildiğini ve yönlendirildiğini iddia etti. Ancak JAAC bu suçlamaları reddederek, Pakistan'da siyasi ve ekonomik hak talep eden herkesin rutin şekilde 'Hindistan destekli' ya da 'devlet karşıtı' ilan edildiğini savundu.

İslamabad yönetiminin protestolara yönelik yaklaşımı uluslararası insan hakları kuruluşlarının da sert eleştirilerine neden oldu. Uluslararası Af Örgütü, iletişim ambargosunun derhal kaldırılması çağrısında bulunurken, güvenlik güçlerinin güç kullanımına ilişkin bağımsız ve şeffaf soruşturma yürütülmesini istedi. Kuruluş, internet ve mobil iletişim kesintilerinin bölgede yaşanan ihlallerin ortaya çıkarılmasını engellediğine dikkat çekti.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk de daha önce bölgede yaşanan ölümcül olayların bağımsız şekilde soruşturulması çağrısında bulunmuştu. İnsan hakları savunucuları, Pakistan yönetiminin Keşmir'de uzun süredir güvenlik politikalarını siyasi taleplerin önüne koyduğunu ve bunun bölgedeki gerilimi daha da tırmandırdığını belirtiyor.

Pakistan yönetimi ise sivillere yönelik ölümcül müdahale iddialarını reddetmeye devam ediyor. Buna karşın iletişim kısıtlamalarının sürmesi ve bağımsız gözlemcilerin bölgeye erişememesi, yaşananlara ilişkin soru işaretlerini artırmayı sürdürüyor. (İLKHA)

İlke Haber Ajansı (İLKHA) muhabirine yaptığı açıklamada ormanların su, temiz hava, üretim ve yaşamın teminatı olduğunu vurgulayan Aslan, yeterli sayıda eğitimli orman işçisinin istihdam edilmesi, çevre temizliği, toplumsal farkındalık ve güçlü bir önleyici politika oluşturulmasının Yeşil Vatan'ın korunmasında vazgeçilmez unsurları olduğunu söyledi.

İnsan ihmali orman yangınlarını tetikliyor

'Yaz aylarında artış gösteren orman yangınlarının temel insan faktörleri ve çevresel nedenleri nelerdir?' sorusunu Aslan, 'Orman yangınlarının çıkmasında insan faktörünün belirleyici olduğu artık tartışmasız bir gerçektir. Yıllara ve yangınların sınıflandırılma biçimine göre oranlar değişebilse de resmî veriler ve saha tecrübemiz, yangınların büyük çoğunluğunun insan kaynaklı olduğunu ortaya koymaktadır. Anız ve bahçe temizliği amacıyla yakılan ateşler, söndürülmeden bırakılan piknik ateşleri, sigara izmaritleri, çöplerin yakılması, kaynak ve kesim çalışmaları sırasında sıçrayan kıvılcımlar, tarım makineleri, enerji nakil hatlarında meydana gelen arızalar, dikkatsizlik, ihmal ve maalesef kasıtlı eylemler en önemli nedenler arasındadır.

Ancak insan kaynaklı bir kıvılcımın büyük bir afete dönüşmesini sağlayan çevresel şartları da doğru değerlendirmemiz gerekir. Uzun süren sıcak hava dalgaları, kuraklık, düşük nem, kuvvetli rüzgâr, orman tabanında biriken kuru otlar ve yanıcı materyal, yangının çok kısa sürede büyümesine neden olmaktadır. Özellikle ilkbahar yağışlarının ardından hızla büyüyen otların yaz sıcaklarıyla birlikte kuruması, orman tabanında adeta kesintisiz bir yanıcı örtü meydana getirmektedir.

İklim değişikliği de yangın sezonunu uzatmakta ve geçmişte olağan kabul ettiğimiz risk hesaplarını değiştirmektedir. Artık yangına yalnızca temmuz ve ağustos aylarının meselesi olarak bakamayız. Hazırlıklarımızı daha uzun bir dönemi kapsayacak şekilde yapmak zorundayız. Fakat burada altını çizmemiz gereken gerçek şudur: Sıcaklık, rüzgâr ve kuraklık yangının yayılmasını kolaylaştırır; çoğu zaman ilk kıvılcımı çıkaran yine insandır. Bu nedenle yangınla mücadelenin ilk cephesi, insan davranışını değiştirmektir.' şeklinde değerlendirdi.

Vatandaşlara yangın riskine karşı hayati uyarılar

Piknik ve mesire alanlarında yangın riskini en aza indirmek için vatandaşların dikkat etmesi gerekenlerle ilgili de Aslan, ' Vatandaşlarımız öncelikle bulundukları bölgede ormana giriş veya ateş yakma yasağı bulunup bulunmadığını öğrenmeli ve kamu otoritelerinin kararlarına eksiksiz uymalıdır. Ateş yakılmasına izin verilmeyen yerde 'Ben kontrol ederim, bana bir şey olmaz' anlayışıyla hareket edilmemelidir. Çünkü orman yangınlarında en tehlikeli düşünce, küçük bir ateşin kontrol altında tutulabileceğine ilişkin aşırı güvendir. Piknik yapılacaksa yalnızca izin verilen alanlar kullanılmalı, mümkün olduğu kadar ateşsiz piknik tercih edilmelidir. Kuvvetli rüzgârın bulunduğu günlerde ateş kesinlikle yakılmamalı; mangal közü, kül veya yanmış odun parçaları çevreye dökülmemelidir. Ateşin söndüğü gözle değil, tamamen soğutulduğundan emin olunarak kontrol edilmelidir. Sigara izmaritleri yere veya araç camından dışarı atılmamalı, araçlar kuru otların üzerine park edilmemeli, cam şişe, plastik, kâğıt ve diğer çöpler doğada bırakılmamalıdır.

Vatandaşlarımız piknik alanından ayrılırken yalnızca kendi çöpünü değil, gördüğü risk oluşturabilecek atıkları da mümkün olduğu ölçüde toplamalıdır. Çevre temizliği yalnızca estetik bir mesele değildir; aynı zamanda yangını önleme faaliyetidir. Duman, ateş veya şüpheli bir durum görüldüğünde zaman kaybedilmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı, mümkün olduğunca açık konum bilgisi verilmelidir. İlk birkaç dakika bazen yüzlerce hektarlık alanın ve onlarca canın kurtarılması anlamına gelebilir.' dedi.

Teknoloji kadar eğitimli orman işçisi de hayati önemde

Kurumların aldığı tedbirlerin yeterli olup olmadığıyla ilgili de Aslan, 'Türkiye'nin orman yangınlarıyla mücadelede sahip olduğu teknik kapasiteyi görmezden gelemeyiz. Devletimizin güçlü bir hava filosu, insansız hava araçları, gözetleme kuleleri, termal kameraları, erken uyarı sistemleri, arazözleri, ilk müdahale araçları ve iş makineleri bulunmaktadır. 2026 yılı için 28 uçak, 119 helikopter ve 14 insansız hava aracının görevlendirilmiş olması, hava ve gözetleme kapasitemizin ulaştığı seviyeyi göstermektedir. Fakat 'Tedbirler yeterli mi?' sorusunun cevabı yalnızca uçak ve helikopter sayısıyla verilemez. Hava araçları yangının hızını keser, ilerlemesini baskılar ve yerdeki ekiplere zaman kazandırır. Yangını çevreleyen, kontrol altına alan, toprağı karıştıran, kütüklerin ve köklerin altında devam eden ateşi bulan, soğutmayı yapan ve günlerce nöbet tutan ise orman işçisidir. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, hortumun başında yeterli ve eğitimli işçi bulunmuyorsa mücadele zincirinin önemli bir halkası eksik kalır.' ifadelerine yer verdi.

Yangınlarla mücadele eden personelin sayısı artırılmalı

Aslan, 'Bizim itirazımız devletimizin teknik kapasitesine değil, insan kaynağının tasarruf tedbirlerine takılmasınadır. Yangınlar, tasarruf genelgesi okumaz. Yangın, kadro hesabı yapmaz. Yangın başladığında kaç işçinin eksik olduğuna bakmadan ilerler. Bu nedenle orman yangınlarıyla mücadele eden işçilerimizin sayısı artırılmalı, geçici ve mevsimlik çalışma anlayışı yerine kalıcı ve tecrübeyi koruyan bir istihdam sistemi kurulmalı, yoğun risk taşıyan bölgelerde ikili vardiya düzeni uygulanmalıdır. Tedbirlerin yeterli kabul edilebilmesi için yalnızca söndürme kapasitesinin değil; önleyici temizlik çalışmalarının, yol kenarı ve enerji hattı bakımlarının, orman köyleriyle koordinasyonun, personel eğitimlerinin, devriye faaliyetlerinin ve yangın sonrası soğutma gücünün de yeterli olması gerekir. Biz 'işçiden tasarruf edilmez' derken tam olarak bunu anlatıyoruz.' şeklinde belirti.

Yangınla mücadelede vatandaşlara önemli görevler düşüyor

Vatandaşların dikkat edeceği hususlar hakkında da Aslan, 'Vatandaşlarımızın yapacağı en önemli şey, yangın çıkarmamak ve gördüğü yangını mümkün olan en kısa sürede doğru şekilde bildirmektir. Ormana yakın alanlarda ateş yakılmamalı, anız ve bahçe temizliği ateşle yapılmamalı, tarım makineleri özellikle sıcak ve rüzgârlı saatlerde dikkatli kullanılmalıdır. Kaynak, spiral ve metal kesme gibi kıvılcım çıkaran çalışmaların çevresinde su, söndürme tüpü ve güvenlik tedbirleri bulunmalıdır. Bir yangın görüldüğünde önce 112 aranmalı; il, ilçe, köy, mevki, yol, görülebilen yapı veya coğrafi işaretler mümkün olduğunca açık şekilde paylaşılmalıdır. Vatandaşlarımız yangın bölgesine yalnızca görüntü çekmek amacıyla gitmemeli, yolları araçlarıyla kapatmamalı, arazözlerin ve iş makinelerinin geçişini engellememelidir. Yangın sahasında yayılan doğrulanmamış bilgiler de mücadeleye zarar vermektedir. Resmî açıklamalar takip edilmeli, kaynağı belirsiz bilgiler paylaşılmamalıdır.

Tahliye kararı verilmişse tartışmadan uygulanmalıdır. İnsanlarımızın evini, hayvanını ve geçim kaynağını korumak istemesini anlıyoruz. Ancak yangının yönü rüzgârla birkaç dakika içinde değişebilir. Tecrübesiz bir insanın yangın hattında kalması, hem kendi hayatını hem de onu kurtarmaya çalışacak ekiplerin hayatını tehlikeye atar. Vatandaşlarımız şunu unutmamalıdır: Yeşil Vatan hepimizindir fakat yangın sahası profesyonel bir çalışma alanıdır. Vatandaşlık sorumluluğu, kontrolsüz biçimde alevlerin arasına girmek değil; yangını önlemek, doğru ihbarda bulunmak, ekiplerin yolunu açmak ve verilen talimatlara uymaktır.' diye konuştu.

Yangın sonrası asıl mücadele başlıyor

Yangın sonrası doğanın yeniden kazanılması nasıl sağlanacağıyla ilgili de Aslan, şunları aktardı: 'Yangın kontrol altına alındığında iş bitmiş olmaz. Asıl uzun mücadele o zaman başlar. Öncelikle yanan alanın toprağı, eğimi, bitki örtüsü, tohum kapasitesi, su kaynakları, yaban hayatı ve erozyon riski bilimsel olarak incelenmelidir. Her yanan alanın aynı yöntemle ağaçlandırılması doğru değildir. Bazı sahalar doğal gençleşme kapasitesine sahiptir; bazı alanlarda tohum takviyesi gerekir; bazı alanlarda ise fidan dikimi, erozyon kontrolü ve farklı rehabilitasyon uygulamaları birlikte yürütülmelidir.

Yangın sonrasında ilk hedeflerden biri toprağı korumaktır. Çünkü ağaç örtüsünü kaybeden eğimli arazilerde şiddetli yağışlarla birlikte erozyon, sel ve heyelan riski artabilir. Yüzey akışını yavaşlatacak çalışmalar yapılmalı, dere yatakları ve su kaynakları korunmalı, bölgenin doğal yapısına uygun türler ve yerel gen kaynakları esas alınmalıdır. Ağaçlandırma yalnızca fidanı toprağa dikmek değildir; bakım, tamamlama, koruma ve yıllarca sürecek takip gerektirir. OGM'nin rehabilitasyon uygulamalarında doğal gençleştirme, ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü ile doğal vejetasyonu geliştirme çalışmalarının birlikte planlandığı görülmektedir.

Anayasamızın 169'uncu maddesi son derece açıktır: Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir. Bu anayasal güvence tartışmaya açılmamalı ve yanan alanların başka amaçlarla kullanılabileceğine ilişkin toplumsal şüpheleri ortadan kaldıracak şeffaf bir takip sistemi kurulmalıdır. Yanan alanın koordinatları, rehabilitasyon yöntemi, yapılan çalışmalar ve sahanın gelişimi kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılmalıdır.

Ayrıca bölgedeki orman köylüsü sürecin dışında bırakılmamalıdır. Orman köylüsü hem bölgeyi en iyi tanıyan kişidir hem de rehabilitasyon çalışmalarının doğal ortağıdır. Üretim, temizlik, ağaçlandırma, bakım ve koruma çalışmalarında yöre halkına öncelik verilmesi, hem doğanın iyileşmesini hızlandırır hem de yangın nedeniyle zarar gören yerel ekonominin ayağa kalkmasını sağlar.'

Çevre temizliği yangın riskini azaltıyor

Doğaya bırakılan cam ve plastik atıkların yangın çıkarma riski konusundaki toplumsal bilincin oluşturulmasın gerektiğini vurgulayan Aslan, 'Cam şişeler ve cam parçaları, uygun açı ve çevresel şartlar oluştuğunda güneş ışığını belirli bir noktada yoğunlaştırarak kuru otlar üzerinde risk oluşturabilir. Plastik, kâğıt ve diğer atıklar ise çevreyi kirletmenin yanında orman tabanındaki yanıcı madde yükünü artırabilir; yangın sırasında alevin ilerlemesine ve zehirli duman oluşmasına katkı sağlayabilir. Bu nedenle meseleyi yalnızca 'Cam gerçekten yangın çıkarır mı?' tartışmasına indirgemek yanlıştır. Ormana hiçbir atık bırakılmaması esastır. Biz bu konuda ülke çapında, yangın mevsimi başlamadan önce kapsamlı bir çevre temizliği seferberliği yapılması gerektiğini düşünüyoruz.

Orman yolları, enerji nakil hatlarının çevresi, piknik ve mesire alanları, karayolu kenarları, köy bağlantı yolları ve ormanla yerleşim yerlerinin kesiştiği alanlar kurumlar, belediyeler, sendikalar, sivil toplum kuruluşları, öğrenciler ve gönüllülerle birlikte temizlenmelidir. OGM'nin 'Orman Benim' çalışmaları kapsamında cam, plastik, kâğıt ve diğer atıkların toplanmasına öncelik verilmesi önemli bir adımdır; bu çalışmaların sürekliliği sağlanmalıdır.' dedi.

Yeşil Vatan bilinci küçük yaşta kazandırılmalı

Aslan, 'Toplumsal bilinç yalnızca afiş asmakla oluşmaz. Televizyonlarda, radyolarda, sosyal medyada, akaryakıt istasyonlarında, dinlenme tesislerinde, köy kahvelerinde ve okullarda sürekli bilgilendirme yapılmalıdır. Ormana çöp bırakan kişiye yalnızca para cezası verilmesiyle yetinilmemeli; çevre temizliği ve kamu hizmeti gibi eğitici ve caydırıcı uygulamalar da değerlendirilmelidir. En önemlisi çocuklardır. Biz yıllardır 'Ağaç yaşken eğilir' diyerek Yeşil Vatan bilincinin okullarda öğretilmesini savunduk. 2025-2026 eğitim öğretim yılının 'Her Çocuk Bir Fidan, İlk Ders Yeşil Vatan' temasıyla başlamasını ve çalışmaların yıl boyunca tematik bir takvimle sürdürülmesini son derece kıymetli buluyoruz. Bu eğitim tek bir dersle sınırlı kalmamalı; çevre temizliği, yangın önleme, suyun korunması ve doğaya saygı uygulamalı biçimde çocuklarımıza kazandırılmalıdır.' diye konuştu.

Sivil katılım koordinasyon içinde yürütülmeli

Orman yangınlarına erken müdahale ve söndürme çalışmalarında sivil katılımın ile ilgili de Aslan, 'Sivil katılım değerlidir fakat eğitim, disiplin ve koordinasyon içinde yürütülmelidir. Yangını ilk gören vatandaşın zamanında yapacağı ihbar, belki de en önemli sivil katkıdır. Bunun yanında köylülerimizin bölgeyi tanıması, su kaynaklarını ve yolları bilmesi, tahliyeye yardımcı olması, hayvanların güvenli alanlara götürülmesi ve ekiplerin lojistik ihtiyaçlarının karşılanması büyük önem taşır. Ancak hiçbir vatandaş, yangın amirinin bilgisi ve yönlendirmesi olmadan yangın hattına girmemelidir. Yangının önüne traktörle, özel araçla veya kişisel ekipmanla çıkmak iyi niyetli olsa bile ölümcül sonuçlar doğurabilir. Orman yangını düz bir hat üzerinde ilerlemez. Rüzgâr değişebilir, alev sıçraması yaşanabilir, duman görüşü kapatabilir ve vatandaş kendisini birkaç dakika içinde yangının ortasında bulabilir.

Sahaya aktif olarak katılacak kişilerin eğitimli, kayıtlı, kişisel koruyucu donanıma sahip ve yangın komuta sistemi içinde görev yapması gerekir. OGM'nin kayıtlı orman yangını gönüllüsü sayısının 2025 yılı sonunda 136 bini aşması önemli bir toplumsal güçtür. Fakat bu gücün değeri, gönüllülerin bilinçli, koordineli ve güvenli biçimde hareket etmesiyle ortaya çıkar. Sivil katılımın sınırı nettir: Profesyonel ekiplerin işini zorlaştırmamak, ulaşım yollarını kapatmamak, talimat dışına çıkmamak ve kendi hayatını tehlikeye atmamak. Dayanışma; herkesin alevlerin içine girmesi değil, herkesin kendisine verilen görevi doğru yerde ve doğru zamanda yapmasıdır.' dedi.

Ormanların korunması için yeni yasal adımlar önerildi

Gelecek nesillere yeşil bir alan bırakmak adına ormanlık alanların korunması için hangi yasal ve sosyal adımlar atılması gerektiğiyle ilgili de Aslan, 'Öncelikle orman yangınlarına ilişkin hukuki süreçler hızlı, şeffaf ve caydırıcı biçimde yürütülmelidir. İhmal, dikkatsizlik veya kasıt sonucu yangına sebep olanların yalnızca yanan ağaç sayısıyla değil; ekosisteme, yaban hayatına, su kaynaklarına, kamu bütçesine, bölge halkına ve geleceğe verdikleri toplam zararla karşı karşıya kalmaları gerekir. Cezasızlık veya dosyaların sonuçsuz kaldığı algısı, caydırıcılığı zayıflatır. Riskli dönemlerde ormanlara giriş yasakları kâğıt üzerinde kalmamalı, etkili şekilde denetlenmelidir. Enerji nakil hatlarının bakımı, yol kenarlarındaki kuru otların temizliği, belediyelerin çöplük alanları, tarım faaliyetleri ve orman-yerleşim sınırları için kurumların sorumlulukları açıkça belirlenmelidir. İhmal tespit edildiğinde yalnızca vatandaş değil, görevini yerine getirmeyen kurum veya işletme de hesap vermelidir.

Biz ayrıca mevcut orman muhafaza yapısına, jandarma ve diğer güvenlik güçlerine destek olacak uzmanlaşmış bir Orman Güvenlik Birimi kurulmasını öneriyoruz. Bu yapı yangın söndürme ekibi değil; önleme, gözetleme ve caydırıcılık birimi olarak çalışmalıdır. Yüksek riskli günlerde motorize devriyeler gerçekleştirmeli, orman girişlerini ve kritik noktaları kontrol etmeli, şüpheli hareketleri takip etmeli, yol kenarları ile enerji hatlarındaki riskleri ilgili kurumlara bildirmeli ve yangın çıktığında delillerin korunmasına yardımcı olmalıdır. Böyle bir birim mevcut kurumların alternatifi değil, onların gücüne güç katacak tamamlayıcı bir yapı olacaktır.' diye konuştu.

Yeşil Vatan devlet-millet dayanışmasıyla korunabilir

Son olarak Aslan, 'Sosyal alanda ise Yeşil Vatan eğitimi okul öncesinden başlayarak bütün eğitim kademelerinde sürdürülmelidir. Her il ve ilçede düzenli orman temizliği faaliyetleri yapılmalı, köylerde yangın tatbikatları artırılmalı, gönüllülük sistemi yaygınlaştırılmalı ve medya aracılığıyla yalnızca yangın çıktığında değil, yıl boyunca farkındalık çalışmaları yürütülmelidir. Biz gelecek nesillere yalnızca fidan dikilmiş alanlar değil, korunmuş bir ekosistem bırakmak zorundayız.

Bunun yolu da yangından sonra gösterilen kahramanlık kadar, yangından önce gösterilecek akıl, dikkat, eğitim ve sorumluluktan geçmektedir. Yeşil Vatan'ı korumak yalnızca orman işçisinin, devletin veya belirli kurumların görevi değildir. Devletimiz bütün imkânlarıyla mücadele edecek, orman işçimiz canı pahasına görev yapacak, vatandaşımız da davranışlarıyla bu mücadelenin sorumlu bir parçası olacaktır. Ancak böyle devlet-millet el ele vererek ormanlarımızı ve geleceğimizi koruyabiliriz.' ifadelerine yer verdi. (İLKHA)

Ziyaretin ardından açıklama yapan Geçit, belediye olarak çocuklara yönelik bilim ve teknoloji eğitimlerine önem verdiklerini söyledi.

Bilim Merkezi'nde farklı yaş gruplarına yönelik eğitimlerin sürdüğünü belirten Geçit, yaklaşık bin metrekarelik kapalı alanda deneyler, uygulamalı eğitimler ve çeşitli bilimsel etkinliklerin gerçekleştirildiğini ifade etti. Eğitimlerin alanında görevli eğitmenler tarafından yürütüldüğünü kaydeden Geçit, ailelerin de süreci takip edebildiğini belirtti.

Geçit, Bilim Merkezi'nin resmi açılışının önümüzdeki dönemde yapılmasının planlandığını ifade etti.

Merkezde çocukların bilim ve teknoloji alanında uygulamalı eğitimler aldığını belirten Geçit, bu çalışmaların öğrencilerin araştırma ve uygulama becerilerini geliştirmeyi amaçladığını söyledi.

(İLKHA)

Rus yetkililer, olayın Kiev yönetiminin Rusya topraklarında sürdürdüğü sabotaj ve suikast girişimlerinin son halkası olduğunu savundu.

Patlama, cumartesi akşamı Moskova'nın simge yapılarından Stalin dönemine ait gökdelenlerden birinin bulunduğu Kudrinskaya Meydanı'ndaki restoranın girişinde meydana geldi. Rus savcılığı, kimliği henüz belirlenemeyen bir kadının el yapımı patlayıcıyla restorana girmeye çalıştığını, güvenlik görevlisinin müdahalesinin ardından bombanın infilak ettiğini açıkladı. Patlamada beş kişi hayatını kaybederken, 19 kişi de yaralandı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, saldırının ardından yaptığı açıklamada doğrudan Kiev yönetimini suçlayarak, Zelenskiy'i hedef alan sert ifadeler kullandı ve olayı 'terör eylemi' olarak nitelendirdi.

Rus makamları saldırının hedefinin kim olduğunu resmi olarak açıklamazken, Kremlin'e yakın askeri blog yazarları ve bazı Rus medya kuruluşları, hedefin Rus Hava-Uzay Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Aleksandr Çayko olabileceğini öne sürdü. İddialara göre Çayko, 55'inci yaş günü nedeniyle restoranda düzenlenen özel bir davete katılıyordu.

Sosyal medyada paylaşılan ve etkinlikten çekildiği belirtilen görüntülerde sahnede 'Aleksandr 55' yazısının yer aldığı görüldü. Güvenlik kaynaklarına yakınlığıyla bilinen Telegram kanalı VChK-OGPU ise Çayko'nun saldırıdan yara almadan kurtulduğunu, kızının ağır yaralandığını, damadının ise patlamada hayatını kaybettiğini ileri sürdü.

Rus gazetesi Kommersant, soruşturmayı yürüten ekiplerin, patlayıcıyı taşıyan kadının bomba taşıdığından haberdar olmayabileceği ve düzeneğin uzaktan infilak ettirilmiş olabileceği ihtimali üzerinde durduğunu aktardı. Hayatını kaybedenler arasında Rusya Federal Koruma Servisi'nden (FSO) bir görevlinin de bulunduğu bildirildi.

Kiev yönetimi ise olayla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı. (İLKHA)

Son zamanda artan ve özellikle gençleri kıskacına alan sanal kumar ve şans oyunlarının her geçen gün yaygınlaştığını belirten Öter, bu bağımlılığın birçok gencin hem hayatında hem de aile düzeninde büyük yıkımlara neden olduğunu ifade etti.

Öter, sanal kumarın yaygınlaşmasında bankaların gençlere kolay kredi ve kredi kartı imkanı sunmasının önemli bir etken olduğunu belirterek, bu konuda yasal sınırlamalar getirilmesi gerektiğini söyledi.

Sanal kumarın manevi ve ahlaki değerleri zedelediğini ifade eden Öter, yetkililerin bu sorunun önüne bir an önce geçmesi gerektiğini, aksi halde bunun açık bir ihmal olarak değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

'Sanal kumarın ortaya çıkardığı tahribatların ana kaynağı bankaların sunduğu kolay kredi imkanlarıdır'

Öter, sanal kumarın ortaya çıkardığı tahribatın ana kaynağına diğnerek, 'Bu durum gerçekten çok vahim ve trajik bir konudur. Yetkililerin mutlaka el atması gerekmektedir. Son zamanlarda baktığımızda sanal kumarla ilgili kolluk kuvvetleri operasyonlar yapıyor fakat bunlar yeterli olmuyor. Öncelikle sanal kumarın ortaya çıkardığı tahribatlara ve kaynağına baktığımızda, ana etkenlerden birinin bankaların sunduğu kolay kredi imkanları olduğunu görüyoruz. Özellikle gençler bu tuzağa düşüyor. Nasıl düşüyor? Gençler 18 yaşına geldiklerinde veya üniversiteye başladıklarında hesap açmak için bankalara gidiyorlar. Bankalar da onlara kredi kartı teklif ediyor. Düzenli ödeme yapmaları halinde önce 5 bin, 10 bin, 20 bin liralık limitler veriliyor, ardından 4-5 ay içerisinde bu limitler daha da artırılıyor.' şeklinde ifade etti.

'Bunalıma giren gençler eğitimden de kopuyorlar'

Öter, gençlerin dijital platformlarda lüks ve israf dolu hayat paylaşımları hususunda birbirlerine özendiğini ifade ederek, 'Ben bu felakete düşmüş birkaç gençle görüştüm. Bu gençlerin ceplerinde 100-200 bin lira limitli kredi kartları bulunuyor. Ne yazık ki bugün sosyal medya ve dijital platformlarda lüks ve israf dolu hayat paylaşımlarını görüyor, birbirlerine özeniyorlar. 'Bu parayı şu oyundan kazandım', 'Şurada şans oyunu var', 'Şeker oyunu, portakal oyunu var' gibi farklı isimler altında sunulan bu kirli sistemin içine çekiliyorlar. İlk başta küçük miktarlar kazandırıyor gibi görünüyor. Örneğin bin lira yatırıp 10 bin lira kazandığını sanıyor. Tam bu noktada bağımlı hale geliyorlar. Tıpkı sigara bağımlılığı gibi. Sonrasında kaybetmeye başlıyorlar. Kaybettikçe banka kredilerini ve kredi kartı limitlerini tüketiyorlar. O da yetmeyince ailelerinden, çevrelerinden borç almaya başlıyor, hatta tefecilere kadar yöneliyorlar. Bunun sonucunda gençler ağır bir bunalıma giriyor. Bunalıma girdiklerinde eğitimden de kopuyorlar. Oysa geleceğimizin teminatı eğitimli gençlerdir. Bugün gençlerin önemli bir kısmı eğitimden kopuyor ve başarısız oluyorsa bunun temel nedenlerinden biri budur.' diye kaydetti.

Özellikle gençler hususunda bankacılık sisteminde yeni düzenlemeler ve sınırlandırma getirilmesi gerektiğini söyleyen Öter, 'Bunun için öncelikle bankacılık sistemine yönelik yeni düzenlemeler yapılmalıdır. Bugün bir işçi, memur veya fabrikada çalışan biri ihtiyaç kredisi başvurusu yaptığında kefil ve çeşitli şartlar aranıyor. Gençlere verilen kredi kartı ve kredi limitlerinde de benzer sınırlamalar getirilmelidir. Henüz mesleği, işi ve hayat tecrübesi olmayan, geçimini ailesinin desteğiyle sürdüren gençlere çok yüksek limitler verilmemelidir. Meslek sahibi olmadan veya düzenli gelir elde etmeden verilecek kredi kartı limitleri makul seviyelerde tutulmalı, bunun üzerine çıkılmamalıdır.' dedi.

'Gençlerin alın teri dökmeden kolay yoldan zengin olma hayaline kapılmalarının önüne geçilmeli'

Dijital ortamların denetlenemsi gerektiğini belirten Öter, şunları kaydetti: 'Sanal kumar siteleri tamamen dijital ortamda, internet ve cep telefonları üzerinden faaliyet yürütüyor. Yetkililer siber suçlarla mücadele birimleri aracılığıyla bu siteleri sürekli takip etmeli ve tespit edilenleri derhal erişime kapatmalıdır. Burada bir ihmal ve göz yumma söz konusudur. Daha önce bölgede yaşanan bazı olaylar nedeniyle sosyal medya platformları ve çeşitli iletişim uygulamaları birkaç gün süreyle kapatılabildi. Bu da demek oluyor ki istenildiğinde teknik olarak bu mümkündür. O halde telekomünikasyon alanındaki yetkili kurumlar ve uzman ekipler, sanal kumar sitelerini tespit ettiklerinde aynı hızla müdahale edebilmelidir.

Ayrıca sanal para olarak bilinen Bitcoin gibi dijital varlıklar üzerinden de bu kumara teşvik yapılıyor. Ben buna 'piscoin' diyorum. Ortada fiziki bir para yok ancak insanlar bu sistem üzerinden farklı oyunlara yönlendiriliyor. Bunun hem teknik olarak engellenmesi hem de gençlerin emek vermeden, alın teri dökmeden kolay yoldan zengin olma hayaline kapılmalarının önüne geçilmesi gerekiyor.'

Öter, 'Bankaların sunduğu kolay kredi imkanlarının da bu tuzağı beslediği unutulmamalıdır. Aslında bu iki tedbiri almak devletimizin yetkisi dahilindedir ve uygulanması da zor değildir. Aksi takdirde son zamanlarda görüldüğü gibi gençlerin önemli bir kısmı eğitimde başarısız oluyor. Bazıları da 'Neden okuyup atanmayı bekleyeyim, buradan para kazanırım.' düşüncesiyle hareket ederek başkalarını da bu sisteme teşvik ediyor. Hatta bu işi adeta meslek haline getirmiş kişiler ortaya çıkmış durumda.' dedi.

'Eğer bu sorun hala devam ediyorsa ortada ciddi bir ihmal olduğu açıktır'

Öter, brçok gencin sanal kumara yönlendirildiğini belirterek şunları söyledi: 'Farklı gençleri bu alana çekiyorlar. Hem internet ve sosyal medya üzerinden hem de yüz yüze görüşmelerle bu propagandayı yapıyorlar. Maalesef birbirlerini zehirliyorlar. Bu nedenle gerekli yaptırımların uygulanması ve bu faaliyetlerin önünün kesilmesi şarttır. Bu da devletimizin görevidir ve ancak devletimiz bu önlemleri alabilir. Çünkü sadece nasihatle bir sonuç alınamıyor.

Günümüz gençleri maalesef büyüklerinin sözünü eskisi kadar dinlemiyor. Yeni kuşak; babasından, atasından, örf ve adetlerinden önemli ölçüde uzaklaşmış durumda. Tamamen sanal bir dünyanın içinde yaşıyorlar. Bu sanal dünyanın öyle zararlı siteleri var ki gençleri hem manevi hem de ahlaki açıdan zehirliyor. Maneviyatı ve ahlaki yapıyı bozan en büyük olumsuzluklardan biri de sanal kumardır. Devlet isterse bunu çok rahatlıkla önleyebilir. Eğer bu sorun hala devam ediyorsa ortada ciddi bir ihmal olduğu açıktır.' (İLKHA)

Anayasa Mahkemesinden yapılan açıklamaya göre Özkaya, ziyaret kapsamında Çin Yüksek Halk Mahkemesi, Çin Adalet Bakanlığı, Çin Ulusal Halk Kongresi ve Tianjin Yüksek Halk Mahkemesinde temaslarda bulundu.

Ziyaretin ilk durağında Çin Yüksek Halk Mahkemesi Başkanı Zhang Jun ile bir araya gelen Özkaya ve beraberindeki heyet, iki ülkenin yüksek yargı kurumlarının yapısı ve işleyişi, anayasa yargısı alanındaki güncel gelişmeler, bilgi ve tecrübe paylaşımı ile yargı hizmetlerinde dijital dönüşüm ve yapay zekâ teknolojilerinin kullanımını ele aldı.

Çin Yüksek Halk Mahkemesi Başkanı Zhang Jun, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi heyetini ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, iki ülkenin yargı alanındaki uzun süredir devam eden temas ve iş birliğinin ziyaretle daha da güçleneceğini belirtti.

Türkiye ile Çin arasındaki diplomatik ilişkilerin 55. yılına dikkati çeken Zhang Jun, karşılıklı ziyaretlerin ve bilgi-tecrübe paylaşımının kurumsal iş birliğine katkı sağlayacağını ifade etti.

Özkaya ise Çin Yüksek Halk Mahkemesi Başkan Yardımcısı Shen Liang ile Zhejiang Eyaleti Yüksek Halk Mahkemesi Başkanvekili Jiang Weiyu ve beraberlerindeki heyetlerin daha önce Anayasa Mahkemesine gerçekleştirdiği ziyaretlerin önemine değindi.

Türkiye ile Çin arasındaki dostane ilişkilerin hukuk ve yargı alanındaki iş birliğine de yansıtılmasının önemli olduğunu belirten Özkaya, 'Ülkelerimiz arasında üst düzeyde devam eden yapıcı diyalog ve stratejik iş birliği anlayışının Mahkemelerimiz arasında da sürdürülmesi ve en üst seviyeye çıkarılması yargı sistemlerimize önemli kazanımlar sağlayacaktır.' ifadelerini kullandı.

Özkaya, Çin'in yargı süreçlerinde verimliliği artırmak amacıyla yapay zekâ ve teknoloji kullanımına yönelik çalışmalarını yakından takip ettiklerini belirterek, bu alandaki tecrübelerin karşılıklı paylaşılmasının önem taşıdığını kaydetti.

Anayasa Mahkemesi Başkanı Özkaya ve beraberindeki heyet, Çin Yüksek Halk Mahkemesi ziyareti kapsamında Dijital Mahkeme Laboratuvarında incelemelerde bulunarak yetkililerden bilgi aldı.

Adalet Bakanlığı ile görüşme

Özkaya ve beraberindeki heyet, Çin temasları kapsamında Adalet Bakanı He Rong ile de görüştü.

Görüşmede hukukun üstünlüğü, adalet hizmetlerinde dijitalleşme, yargıda teknoloji kullanımı ve iki ülke arasındaki adli iş birliği konuları değerlendirildi.

Özkaya, Türkiye ile Çin arasındaki ilişkilerin hukuk ve yargı alanına da taşınmasının önemine işaret ederek, Çin'in yapay zekâ ve teknoloji uygulamalarını değerli bulduklarını belirtti.

Özkaya, 'Anayasa Mahkemesi olarak insanın odakta olduğu bir hukuk anlayışını teknoloji ile birleştirmek istiyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

He Rong da iki ülke liderleri arasındaki mutabakatın ilişkilerin gelişmesine katkı sağladığını belirterek, Çin Adalet Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi arasındaki iş birliğini geliştirmeye hazır olduklarını ifade etti.

Görüşmede ayrıca Lahey Sözleşmesi ile iki ülke arasındaki medeni ve ticari konulardaki adli yardımlaşma mekanizmaları ele alındı.

Ulusal Halk Kongresi ve Tianjin temasları

Özkaya ve beraberindeki heyet, Çin Ulusal Halk Kongresinde Ulusal Halk Kongresi Daimî Komitesi Üyesi ve Anayasa ve Hukuk Komitesi Başkan Yardımcısı Yuan Shuhong başkanlığındaki heyetle bir araya geldi.

Görüşmede, Türkiye ile Çin arasında hukuk ve yargı alanındaki ilişkilerin geliştirilmesi, yasama faaliyetleri, anayasal denetim mekanizmaları ve hukukun üstünlüğü ilkesi kapsamında bilgi ve tecrübe paylaşımı konuları değerlendirildi.

Heyet, Tianjin Yüksek Halk Mahkemesini de ziyaret ederek Bilgi Merkezi ve Mahkeme Tarihi Sergi Salonu'nda incelemelerde bulundu. Ziyarette dijital mahkeme uygulamaları, dava yönetim sistemi ve yapay zekâ destekli yargı teknolojileri hakkında bilgi alındı.

Ziyaret kapsamında Özkaya ve beraberindeki heyet, Türkiye'nin Pekin Büyükelçisi Selçuk Ünal ile de görüştü. Görüşmede, Türkiye-Çin ilişkileri ile hukuk ve yargı alanındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik imkânlar ele alındı.

Özkaya'ya ziyarette Anayasa Mahkemesi Başkanvekili İrfan Fidan, Anayasa Mahkemesi Üyeleri Engin Yıldırım, Yusuf Şevki Hakyemez, Kenan Yaşar ve Metin Kıratlı ile Anayasa Mahkemesi Genel Sekreteri Murat Azaklı, Başraportör Mehmet Sadık Yamlı ve Özel Kalem Müdürü Adnan Kahveci eşlik etti. (İLKHA)