Bu doğrultuda SED ile çocukları, ailelerinin yanında ve sosyal çevresi içerisinde desteklediklerini vurgulayan Bakan Göktaş, çocukların milli değerlere sahip, kendine güvenen, eğitimli ve sağlıklı birer fert olarak yetişmeleri için çalıştıklarını ifade etti.

Aile odaklı sosyal hizmet modelleri ile çocukların öncelikli olarak aile şefkati ve sıcaklığıyla yetişebilmeleri için gayret gösterdiklerinin altını çizen Bakan Göktaş, Sosyal ve Ekonomik Destek ödemelerinin temmuz ayı memur maaş katsayısına göre yapılan artışla birlikte ortalama 9 bin 723 liradan 11 bin 38 liraya yükseldiğini hatırlatarak şunları kaydetti:

'Çocukların aile ortamında büyümelerinin, toplumsal değerlerin korunmasında vazgeçilmez bir rolü olduğuna inanıyoruz. Bu kapsamda çocukların sosyal açıdan desteklenmesi ve eğitim giderlerinin karşılanması amacıyla ağustos ayına ilişkin toplam 2 milyar 129 milyon lira tutarındaki SED ödemesini hesaplara yatırdık.'

Zambiya Seçim Komisyonu, bazı sandık görevlilerinin hedef alındığını ve işaretlenmiş oy pusulalarının sandıklardan çalındığını açıkladı. Komisyon, olaylardan kimin sorumlu olduğuna ilişkin bilgi vermedi.

Başkent Lusaka'da sayımın durdurulmasının ardından çevik kuvvet ekipleri ve zırhlı araçlarla desteklenen askerler, aralarında ana oy sayım merkezinin de bulunduğu bazı noktalara konuşlandırıldı. Kentte geniş çaplı bir olay yaşandığına ilişkin ise ilk aşamada herhangi bir bilgi paylaşılmadı.

Seçim Komisyonu Başkanı Mwangala Zaloumis, güvenlik durumunun değerlendirilmesinin ardından seçim sürecine yönelik tehdidin kontrol altına alındığını belirterek oy sayımının yeniden başlayacağını duyurdu. Zaloumis, şiddet olaylarının Lusaka'daki az sayıda sandık merkezini etkilediğini söyledi.

Muhalefetin önde gelen adayı Brian Mundubile ise seçim sürecinin güvenilirliğini sorguladı. Mundubile, ittifakına ülkenin farklı bölgelerinden son derece endişe verici bilgiler ulaştığını belirtti. Muhalif lider daha sonra sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ordu tarafından sorgulandığını öne sürdü.

Mundubile ayrıca bazı bölgelerde askerlerin oy sayım merkezlerinin kontrolünü ele geçirdiği ve bazı yerlerde oy pusulalarının bulunduğu sandıkların götürüldüğü yönünde bilgiler aldığını iddia etti. Ancak bu iddialarına ilişkin kanıt sunmadı.

Zambiya Devlet Başkanı Hakainde Hichilema ise seçmenlere barışçıl, sabırlı ve vatansever olmaları ve resmi sonuçları beklemeleri çağrısında bulundu.

Yaklaşık 22 milyon nüfuslu Zambiya'daki seçimler, ülkenin 1991'de çok partili demokrasiye dönmesinden bu yana büyük ölçüde barışçıl geçmesi nedeniyle yaşanan son gelişmelerle dikkat çekiyor. Seçim sürecinde oy sayımının güvenlik gerekçesiyle durdurulması ve başkentte askerlerin zırhlı araçlarla konuşlandırılması, ülkedeki siyasi tansiyonun yükseldiğine işaret ediyor.

Perşembe günü yapılan seçim, Hichilema'nın 2021'de iktidara gelmesinin ardından uyguladığı ekonomik toparlanma politikaları açısından da önemli bir sınav olarak değerlendiriliyor. Bakır zengini ülke 2020'de ağır bir borç krizine sürüklenmiş, Hichilema döneminde ülkenin borç yapılandırması gerçekleştirilmiş, enflasyonun düşürülmesi ve para biriminin istikrara kavuşturulması yönünde adımlar atılmıştı.

Ancak hükümetin ekonomik başarı söylemi, yüksek yaşam maliyetleri, yaygın yoksulluk ve elektrik kesintileri nedeniyle toplumun önemli bir bölümünde karşılık bulmadı. Muhalefet ve bağımsız insan hakları kuruluşları da Hichilema hükümetini muhalif sesler üzerindeki baskıyı artırmakla eleştirdi.

Hichilema'nın karşısındaki en güçlü aday olarak gösterilen 55 yaşındaki Brian Mundubile, bu yıl muhalefet ittifakının liderliğini üstlendi. 64 yaşındaki Hichilema ise 14 adayın yarıştığı cumhurbaşkanlığı seçiminde ikinci beş yıllık dönem için mücadele ediyor.

Yaklaşık 8 milyon seçmenin kayıtlı olduğu seçimde 13 bin 500'den fazla sandık kuruldu. Cumhurbaşkanlığı seçiminin yanı sıra parlamento üyeleri ve yerel yönetim temsilcileri de belirlendi. Seçim Komisyonu nihai sonuçların pazartesi gününe kadar açıklanmasının beklendiğini bildirdi.

Mundubile, oy sayımının askıya alınmasının sonuçlara müdahale veya sonuçların manipüle edilmesi için fırsat oluşturabileceği uyarısında bulunarak oyların şeffaf biçimde yeniden kontrol edilmesi çağrısı yaptı.

Zambiya 1964'te İngiltere'den bağımsızlığını kazandı ve 1973-1991 yılları arasında tek parti yönetimi altında kaldı. Ülke, çok partili sisteme dönüşünden bu yana iktidar değişimlerinin büyük ölçüde barışçıl gerçekleşmesiyle bölgedeki siyasi istikrar örneklerinden biri olarak gösteriliyordu.

Hichilema'nın siyasi geçmişinde de sert mücadeleler bulunuyor. Muhalefet lideri olduğu 2017'de, dönemin Devlet Başkanı Edgar Lungu'nun konvoyuna yol vermediği gerekçesiyle vatana ihanet suçlamasıyla tutuklanan Hichilema yaklaşık dört ay cezaevinde kaldı. Uluslararası tepkilerin ardından serbest bırakılan Hichilema, 2021 seçimlerinde Lungu'yu mağlup ederek iktidara geldi.

Lungu hükümetinde görev yapan Mundubile ise Lungu'nun geçen yıl hayatını kaybetmesinin ardından Hichilema'ya karşı yarışan muhalefet ittifakının liderliğine yükseldi. (İLKHA)

Günümüzde yaygın dolandırıcılık yöntemlerinden birinin banka ve kredi kartları üzerinden gerçekleştirildiğini belirten Güneş, bilişim ağının yaygınlaşması ve paranın dijital ortama taşınmasının bu tür olayların artmasında etkili olduğunu söyledi.

Yakın dönemde kabul edilen yasal düzenlemelere de değinen Güneş, banka veya kredi kartını kullandırarak suçtan menfaat sağlayan kişilere ilişkin yeni düzenlemelerin gündeme geldiğini belirterek, kanuni sürecin tamamlanmasının ardından uygulamanın daha net hale geleceğini ifade etti.

Vatandaşların hukuki süreçleri yeterince bilmemesinin de dolandırıcılar tarafından kullanılabildiğini belirten Güneş, savcılık, icra dairesi veya hukuk bürosundan gönderilmiş izlenimi verilen evraklarla kişilerin tuzağa çekilebildiğini söyledi.

Dolandırıcılığa karşı alınabilecek tedbirlerin başında kişisel verilerin korunmasının geldiğini vurgulayan Güneş, banka bilgileri, kimlik bilgileri ve e-Devlet şifresi gibi kritik bilgilerin telefonla arayan kişilerle kesinlikle paylaşılmaması gerektiğini belirtti.

Dolandırıcılık mağduriyeti yaşanması halinde zaman kaybetmeden ilgili banka ve kolluk birimleriyle iletişime geçilmesi gerektiğini vurgulayan Güneş, banka veya kredi kartından bilgisi dışında para çıkışı olduğunu fark eden kişinin öncelikle bankayı arayarak işlemin durdurulmasını veya mümkünse iptal edilmesini istemesi gerektiğini söyledi.

'Banka ve kredi kartını kullandırma suçuna yeni düzenleme'

12. Yargı Paketi kapsamında banka veya kredi kartını kullandırarak menfaat sağlayan kişilere yönelik yeni bir düzenleme öngörüldüğünü belirten Güneş 'Bugün özellikle şunu belirtmek istiyoruz: Yakın tarihte Meclis'te kabul edilen bir yasamız var. Yargı Paketi, 12. Yargı Paketi ile birlikte özellikle banka ve kredi kartını kullandırtma suçu diye bir suç literatüre kazandırılacak. Banka veya kredi kartını kullanmak suretiyle suça herhangi bir iştiraki yok fakat kredi kartını kullandırtmış ve buradan bir şekilde menfaat etmiş kişilere karşı nitelikli dolandırıcılık, yani TCK madde 158'de düzenlenen cezadan bir indirim yapılacak. Özellikle karşı tarafın da zararı ödenmişse bu kişinin cezasında yarı oranında bir indirim yapılacak. Fakat bu kanuni düzenleme Meclis'te kabul edilmesine rağmen hâlâ resmiyette yayımlanmadı. Bu yüzden süreç bizler için hâlâ belirsizliğini kısmen de olsa koruyor diyebiliriz.' şeklinde konuştu.

'Dolandırıcılar kişisel veriler ve korku üzerinden tuzağa çekiyor'

Dolandırıcıların kişisel verileri hukuka aykırı şekilde ele geçirerek vatandaşların korku ve zaaflarından yararlandığını ifade eden Güneş 'Bizler özellikle burada şunu belirtmek istiyoruz: Günümüzde en yaygın dolandırıcılık yöntemi maalesef banka kartı veya kredi kartını kullandırtma yöntemi ile yapılan dolandırıcılık. Dolandırıcılığın aslında birçok türü olmasına rağmen yakın tarihte özellikle bilişim ağının bu kadar yaygın olması ve nakit paranın azalması ile birlikte paranın dijital ağlara dönüşmesi ve bu banka ve kredi kartının kullanılması ile yapılan dolandırma yöntemi çok fazla arttı. Biz burada özellikle dolandırıcıların insanları nasıl tuzağına çektiğine değinmek istiyoruz. Öncelikle şunu söyleyelim: Bu kişiler bireylerin kişisel verilerini hukuka aykırı bir şekilde ele geçirmiş oluyorlar. Kısacası bizlerin aslında birçok yerde olan annemizin kızlık soyadı, aile bireylerinin isimleri, doğum tarihleri gibi bilgileri bir şekilde ele geçiriyorlar ve bu bilgilerle birlikte adresimizi öğreniyorlar ve bizleri korkutuyorlar. Ve bunlardan korkan kişi ise maalesef bu dolandırıcıların tuzağına düşüyor. Diğer bir tuzak ise şu: İnsanların belirli zaaflarını biliyorsa bu zaaflar üzerinden götürüyorlar. Daha önce bir yurda gitmiş olabilir, bir okula gitmiş olabilir veya günümüzde yaygın FETÖ ile veya PKK ile bir irtibatı sağlandı gibi bir ihbarda bulunuyor. Ve 'Hakkınızda böyle bir suçlama var.' diyerek insanları dolandırmaya kalkıyorlar. Biz bu süreçte şunu söyleyelim: Özellikle yakın tarihte Ahbaplar Suç Örgütü diye bir suç örgütü konuşulmaya başladı. Belki de yakın tarihte dolandırıcılar, 'Siz Ahbaplar Suç Örgütü'ne para gönderdiniz, işte zamanında böyle bir şey yaptınız.' diyerek insanları arayabilirler. Biz bu konuda insanların hassas olması gerektiğini, böyle şeylere itibar etmemesi gerektiğini tekrardan bildirelim. Vatandaşların yasal süreci bilmemesi, başlarına neyin geleceğini bilmemesi nedeniyle dolandırıcılar bunu kullanarak size, telefonunuza veya evinize bir kâğıt gönderiyor. Kâğıt sanki bir icra dairesinden gelmiş gibi ya da gerçekten resmî bir hukuk bürosundan gelmiş gibi veya savcılıktan gelmiş bir evrak gibi evrak gönderiyorlar. Bu evraka güvenen vatandaş ne yapacağını bilemiyor ve orada yer alan irtibat numaralarını arıyor. Bu şekilde maalesef dolandırıcılar insanları ağlarına düşürmüş oluyor.' ifadelerine yer verdi.

'Kişisel verilerin korunması ve iki aşamalı doğrulama önemli'

Dolandırıcılığa karşı kişisel verilerin korunması, banka ve e-Devlet bilgilerinin kimseyle paylaşılmaması gerektiğini vurgulayan Güneş 'Peki biz böyle bir durumda ne yapabiliriz? Böyle bir durumla karşılaşırsak veya karşılaşmadan önce neler yapmamız gerekiyor? Öncelikle kişisel verilerimizi korumaya özen gösterelim. Biri bizden kişisel verilerimizi istediğinde veya ailemiz ile ilgili bir bilgi istediğinde, doğum tarihimizle ilgili bir bilgi istediğinde kullanıldığını veya isteyen kişinin bunu ne yapacağını sorabiliriz. Eğer bunun bir karşılığı yok ise bu bilgiyi vermekten imtina edebiliriz. Özellikle kişisel verileri koruma noktasında telefonla arayıp banka adına veya savcılık adına herhangi bir banka bilgisi, kimlik bilgisi, e-Devlet şifresi bilgisi gibi bir bilgi isteyebilirler. Bizler bu bilgilerin oldukça değerli olduğunu bilelim ve ne olursa olsun bunları birileriyle paylaşmaktan imtina edelim. Bunun dışında 2 aşamalı doğrulama sistemi özellikle e-Devlet'te yer alıyor. Bununla birlikte bankalarda gece saatlerinde 2 aşamalı kimlik doğrulaması ile birlikte ya arayarak ya da kimlik kartını okutarak doğrulama istiyor. Bu şekilde yapacağımız işlemlerde 2 aşamalı doğrulama sistemi varsa bunları etkinleştirerek bir şifremizi vermiş olsak veya kaybetmiş olsak bile en azından 2 aşamalı doğrulama ile diğer verilere erişmesini engelleyebiliriz. Bunlarla beraber 3'üncü ve en önemli yapılması gereken şey şu: Evimize bir kâğıt geldi veya telefonumuza bir mesaj geldi. Oradaki irtibat numaraları bizim için önemli değil. Bizim için asıl olan 112 Acil hattı olabilir ya da bizi arayan numaraların tamamı, internetten resmî bir numara ise bunu internetteki resmî internet sitesindeki numarayla eşleştirip teyit ettikten sonra inanabiliriz. Ama böyle bir numara değil ise bu numaralara asla itibar etmemeliyiz. Onunla birlikte hemen bir bahane bulup telefonu kapatıp çevremizdekileri arayıp bu olayın doğru olup olmadığını sorarak bu süreçte tek başımıza kalmamamız ile ilgili önlemler alacağız. Telefonumuza ve evimize bankalardan bir mesaj gelmişse bu konuda bankayı arayıp bilgi almaya çalışabiliriz.' diye konuştu.

'Dolandırıcılık sonrası vakit kaybetmeden yasal süreç başlatılmalı'

Dolandırıcılık mağduriyeti yaşanması halinde vakit kaybetmeden banka ve emniyet birimlerine bilgi verilmesi gerektiğini söyleyen Güneş 'Özellikle internet üzerinden yaptığımız alışverişlerde özellikle kredi kartı bilgilerimizi veya kişisel verilerimizi her yerde vermek zorunda kalıyoruz. Burada önlem olarak şunu yapabiliriz: İsmimizi, soy ismimizi verdik, adresimizi verdik. Evet, olabilir, belki doğum tarihini de alırlar ama bunun dışındaki kişisel verilere dikkat etmek gerekiyor. Kredi kartlarında da sanal kredi kartı oluşturarak internet alışverişlerinde sanal kredi kartı kullanarak yapalım. En azından bu şekilde bilgilerimizin birilerinin eline geçmesini engelleyebiliriz. Fakat biz bunlara dikkat edemedik veya bir şekilde bunlardan birini atladık ve nihayetinde bu olayın içerisinde kendimizi bulduk. Bu durumda ne yapmamız gerekiyor? Bunun için öncelikle kredi kartınızda bir işlem yapıldıysa ya da bir yere para bıraktıysanız derhâl ilgili birimleri bilgilendirmemiz gerekiyor. Örneğin bir terör örgütü ile bağlantımız olduğu söylendi ve bir yere para bırakmanız söylendi. Bu durumda bıraktıktan sonra, telefon kapandıktan hemen sonra polisi arayabiliriz. Bu olayla ilgili emniyet güçlerini bilgilendirebiliriz. Ya da evimize bir kâğıt, telefonumuza bir mesaj geldi, bir şekilde paylaşıldı, hesabımızdan bir anda paranın çıktığını, kredi kartımızdan veya bir anda paranın çıktığını gördük. Bu durumda direkt bankayı arayıp işlemi mümkünse iptal etmesini, bu mümkün değilse de bu konuda bilgi sahibi olmadığınızı belirtmeniz gerekiyor. Bununla birlikte yapılacak ikinci bir işlem şu: Bu olayla ilk müdahalelerimizi yaptık. Bundan sonra artık yasal sürece başladık. Bu suçu gerçekleştiren kişiler hakkında savcılığa ve emniyete girip bir suç kaydı oluşturulmasını ve şikâyet dilekçesini vermemiz gerekiyor. Yine bunlarla birlikte burada bankanın alması gereken bir sorumluluk var. Ve bunu siz hiçbir şey yapmadınız fakat hesabınızdan veya kredi kartınızdan yüklü miktarlarda para çıkışları olduğunu fark ettiniz. Böyle bir durumda eğer bankanın da bir kusuru var ise bankaya karşı da bir dava açılabilir. Bankanın da burada bir sorumlu olduğunu unutmayalım.' ifadelerini kullandı.

'Dolandırıcılık mağduriyetleri gizlenmemeli, toplum bilinçlendirilmeli'

Mağdurların mağduriyetlerinin toplumla paylaşılmasının benzer olayların önlenmesine katkı sağlayacağını ve dijital okuryazarlığın artırılmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Güneş 'Bizler dolandırıcılıkla nasıl mücadele edebiliriz? Öncelikle şunu bilmemiz gerekiyor: 'Bu olayları kimseye söylemeyelim. Biz dolandırıldık, insanlar bizimle dalga geçer.' gibi bir algı maalesef bizi bitirecek ve toplumu bitirecek bir algıdır. Böyle bir şeyle karşılaştığımızda ilk yapmamız gereken şey aslında yine çevremize haber vermek. Bu konuyla ilgili yasal süreci insanlarla paylaşmak, toplumla paylaşmak, gerekirse medyaya vermek suretiyle bu olaydan herkesin haberdar olmasını sağlamamız lazım. Çünkü bugün sizin başınıza gelen şey yarın bir başkasının başına gelebilir. Bu ne kadar bilgili olduğunuz ne kadar kültürlü olduğunuz ya da ne kadar donanımlı olduğunuzla alakalı bir şey değil. Dediğimiz gibi dolandırıcılar illaki hepimizin bir açığını biliyor ve o açıktan bizleri yakalıyor. O yüzden böyle bir şeyler, aslında 'Ben hata yaptım, nasıl oldu?' şeklinde kendimizi suçlamamıza gerek yok. Boşluğa gelmiş olabiliriz, gaflet anımızda da olabiliriz. Ve dediğimiz gibi bu adamlar bu bilgilere ulaşmadan bizleri aramıyor. Hakkımızda bir bilgileri varmış ki bizleri arayıp bizleri dolandırıcılık tuzağına çekmişler. Burada özellikle şunu yapmamız gerekiyor: Bankalar ve GSM şirketleri sorumluluk alması gerekiyor. Dediğimiz gibi şu anda bankalar işlem güvenliği teyidi açısından gece saatlerinde 2 aşamalı bir kimlik doğrulama sistemi getirmiş durumda. Ve bunların beraberinde toplumsal dijital okuryazarlık oranımızın da artması gerekiyor. Bugün medyayı, basını sürekli takip etmemiz gerekiyor. Yeni bir dolandırıcılık türü çıktığında bunların nasıl yapıldığı ve insanların nasıl bu ağa çekildiğini görmemiz gerekiyor ki yarın öbür gün başımıza geldiğinde bu konuda en azından bir bilgi sahibi olmuş olalım.' dedi. (İLKHA)

'Sırbistan İslam Birliği Meşihatı ile Sırbistan İslam Birliği Riyaseti arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuçlandığını ve tek bir çatı altında birleşmeye dair ortak bildirinin imzalanmış olduğunu büyük bir memnuniyetle öğrenmiş bulunmaktayım.

Alınan bu kararın başta Sırbistan'da yaşayan Müslüman kardeşlerimiz olmak üzere tüm Balkanlara hayırlar getirmesini temenni ediyorum.' (İLKHA)

Uygulama sırasında durdurulan araçtaki şahısların tedirgin davranışlar sergilemesi üzerine araçta arama yapıldı.

Aramada 274 ilaç kutusu içerisinde toplam 14 bin 622 adet sentetik ecza hap ele geçirildi.

Olayla ilgili yakalanan 4 şüpheli, emniyetteki işlemlerinin ardından sevk edildikleri adli mercilerce tutuklandı. (İLKHA)

Edinilen bilgilere göre, 44 AFB 602 plakalı otomobil, seyir halindeyken sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıkarak takla attı.

Meydana gelen kazada araçta bulunan 2 kişi yaralandı.

Haber verilmesi üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Yaralılar, olay yerinde yapılan ilk müdahalenin ardından ambulansla hastaneye kaldırıldı.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı. (İLKHA)

Mağdurlara psikososyal destek

Adalet Bakanı Akın Gürlek de yaptığı açıklamada, mağdurları koruyan ve kırılgan grupları destekleyen özel uygulamaların hayata geçirildiğini ifade etti.

Bu kapsamda mağdurlara ve adli süreçte ihtiyaç duyan kişilere bilgilendirme, yönlendirme ve psikososyal destek hizmetleri sunulduğu bildirildi.

Adli görüşme odaları yaygınlaştırılıyor

Adli görüşme odalarında mağdurların, tanıkların ve çocukların ifade ve beyanlarının, uzmanlar eşliğinde özel olarak tasarlanmış ortamlarda alınmasının sağlandığı aktarıldı.

Bu uygulamayla adli süreç sırasında mağdurların ikincil örselenmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Çocuk adaletinde uzmanlaşma

Çocukların üstün yararının gözetildiği belirtilen açıklamada, çocuklara yönelik adli süreçlerin yetişkinlerden ayrı, güvenli ve çocuk dostu ortamlarda yürütüldüğü kaydedildi.

Ayrıca Çocuk Suçları Soruşturma Büroları ile Aile İçi ve Kadına Yönelik Şiddet Suçları Soruşturma Bürolarında uzmanlaşmanın ve etkinliğin artırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Adalet Bakanlığı, işitme ve görme engelli bireylerin adalete erişimini kolaylaştırmak amacıyla dijital hizmetlerin de hayata geçirildiğini açıkladı. (İLKHA)

Ses kısıklığının, sesin kişinin istediği gürlüğe veya tona ulaşamaması şeklinde tanımlanabileceğini belirten Aslan, bu durumun toplumda oldukça sık görüldüğünü ifade etti.

'Ses kısıklığının en sık nedeni enfeksiyonlar'

Ses kısıklığının en bilinen nedeninin enfeksiyonlar olduğunu belirten Aslan, bunların başında virüslerin geldiğini söyledi.

Aslan 'Ses kısıklığı, sesin karşı tarafından duyulan veya kendi tarafınızda algıladığınız kısımda sesin tam olarak istediğiniz gürlüğe veya tona ulaşmamasıdır. Ses kısıklığının en bilinen sebebi aslında enfeksiyonlardır. Enfeksiyonlarda da en sık bilinen sebebi virüslerdir. Halk arasında larenjit diye tabir edilen hastalıktır.' dedi.

Grip, üst solunum yolu enfeksiyonları, soğuk algınlığı ve soğuğa maruz kalma gibi durumlarda ses tellerinde inflamasyon oluşabileceğini aktaran Aslan, bu tür ses kısıklıklarının çoğunlukla kısa sürede kendiliğinden düzeldiğini ifade etti.

Aslan 'Bu genellikle grip, üst solunum yolu enfeksiyonları, soğuk algınlığı, klima çarpması veya soğukta kalma gibi durumlarda virüsler tarafından olur. Bir inflamasyon oluşur ve kısa zamanda yaklaşık 7 günde geçer. Tedavisi için ciddi bir şey yapmaya gerek yok. Eğer çok ağrı olursa belki bir ağrı kesici alınabilir ama onun dışında yeterli sıvı alımı bu sorunu çözecektir. Biraz da sesi dinlendirmek bu sorunu çözecektir.' ifadelerini kullandı.

Bakterilerin de ses kısıklığına neden olabildiğini ancak virüslere göre daha az görüldüğünü belirten Aslan, bu durumlarda tedavinin hekim değerlendirmesine göre antibiyotik, semptomatik tedavi ve ses istirahatini içerebildiğini kaydetti.

'Ses teli felci ameliyatlardan sonra görülebiliyor'

Ses kısıklığının daha nadir nedenleri arasında ses teli felcinin bulunduğunu belirten Aslan, bunun özellikle bazı cerrahi operasyonlardan sonra ortaya çıkabildiğini söyledi.

Aslan 'Ses teli felcinin en çok gördüğümüz sebebi geçirilmiş ameliyatlara bağlı olarak gözükmektedir. Bunun da en sık sebebi geçirilmiş guatr cerrahisi dediğimiz tiroit cerrahisidir. Tek taraflı olduğu zaman genellikle ses teli felci tek tarafı etkilediği için ses kısıklığı ön planda olur. İki tarafı etkilediği zaman da ses kısıklığından daha ziyade nefes problemi olur.' diye konuştu.

Ses teli felcinin kalp, akciğer ve göğüs kafesine yönelik bazı ameliyatların ardından da görülebileceğini aktaran Aslan, bazen herhangi bir belirgin neden olmadan da ses teli felci gelişebildiğini ifade etti.

Bu hastaların bir kısmında ses teli hareketlerinin zaman içerisinde geri dönebildiğini belirten Aslan 'Genellikle 5-6 aydan sonra kendisi dönebiliyor. Sadece konforu bozmak dışında ciddi bir probleme sebep olmamaktadır. Bazen sıvı alımlarında nefese kaçma veya akciğere kaçma şeklinde birkaç tane şikâyete sebep olabiliyor.' dedi.

'Uzun süren ses kısıklığı gırtlak kanserinin belirtisi olabilir'

Ses kısıklığının daha nadir ancak önemli nedenlerinden birinin de tümörler olduğunu dile getiren Aslan, özellikle ileri yaşta ve sigara öyküsü bulunan kişilerde uzun süre devam eden ses kısıklığının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Aslan 'Erken evrede ses tellerinde gerçekleşen tümörler, seste kalite bozulmasına sebep olarak ses telinde fonksiyon bozukluğu yaratıp ses kısıklığına sebep olur. İleri yaşta, sigara öyküsü olan kişilerde 'Soğuk ayran içtim, soğuk su içtim veya soğuk bir şey yedim, sesim geçer.' diye bekleyip 3 hafta veya genellikle 1 ay, 2 ay geçmeyen hastalarda mevcut kitlenin oluşumunu görüyoruz ve ses telindeki kaybın buna bağlı olduğunu görüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Ses kısıklığı yaşayan her hastanın kanser olduğu anlamına gelmediğinin altını çizen Aslan, ancak belirli risk gruplarında gecikmeden uzman değerlendirmesi yapılması gerektiğini söyledi.

'3 haftadan uzun süren ses kısıklıklarında hekime başvurulmalı'

Özellikle 3 haftadan uzun süren, düzelmeyen veya giderek kötüleşen ses kısıklıklarının önemsenmesi gerektiğini vurgulayan Aslan, şöyle devam etti:

'Enfeksiyon ve diğer sebeplerle ilgili olan rahatsızlıklarda biraz sesimizi dinlendirdiğimiz zaman çoğu zaman sesimizin tam olmasa da iyileştiğini görüyoruz. Ama 3 haftadan daha uzun süren, gittikçe kötüleşen ses kısıklıklarında özellikle hekimimize başvurmalıyız.'

İleri yaşta olan, sigara kullanan veya ağır sanayi gibi zehirli gazlara maruz kalınan işlerde çalışan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini belirten Aslan, bu kişilerin ses kısıklığı yaşaması halinde KBB uzmanına başvurmasının önem taşıdığını ifade etti.

Buna karşılık genç, herhangi bir risk faktörü veya ek hastalık öyküsü bulunmayan kişilerde 3 haftadan kısa süren ses kısıklıklarının çoğunlukla larenjit ve farenjit gibi nedenlere bağlı olduğunu belirten Aslan, bu durumların dinlenme, yeterli sıvı alımı ve ses istirahatiyle düzelebileceğini söyledi.

'Gırtlak kanserinin en önemli nedenlerinden biri tütün ve tütün ürünleri'

Tütün ve tütün ürünlerinin özellikle gırtlak kanseri açısından önemli bir risk faktörü olduğunu vurgulayan Aslan, toplumda sigaranın zararlarının yalnızca nikotin üzerinden değerlendirildiğine dikkat çekti.

Aslan 'Sigaranın içindeki nikotin kanser yapmıyor. Sigara yanarken dumanın içindeki hidrokarbonlar, ortaya çıkan karbonlar; ses telleri, ağız mukozası, geniz mukozası, nazofarenks dediğimiz alan, ağız boşluğu, her tarafta yani sigaranın uzandığı her yerde epiteli bozar.' dedi.

Sigara dumanındaki maddelerin uzun süreli maruziyet sonucunda hücrelerde hasara yol açabildiğini ifade eden Aslan 'Vücudumuz çoğu zaman bunu tamir eder. Ama kronik maruziyet, yaş ilerledikçe artık bu tamir mekanizmasının da gittikçe azalması veya yavaşlamasından dolayı kanser ortaya çıkmaktadır.' diye konuştu.

Dünyada tütün kullanımıyla en güçlü şekilde ilişkilendirilen kanserlerin başında akciğer kanserinin geldiğini belirten Aslan, gırtlak kanserinde de tütün ve tütün ürünlerinin en önemli risk faktörlerinden biri olduğunu söyledi.

Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin de masum görülmemesi gerektiğini vurgulayan Aslan, bu ürünlerin kullanımına karşı da dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

'Mesleği gereği sesini yoğun kullananlar dikkat etmeli'

Ses sağlığının korunmasında yaşam tarzı değişikliklerinin önemli olduğunu belirten Aslan, özellikle mesleği gereği sesini yoğun kullanan kişilerin seslerini doğru teknikle kullanmaları gerektiğini söyledi.

Turgut Özal Tıp Merkezi bünyesinde ses terapisi merkezinin bulunduğunu belirten Aslan, imam ve öğretmenler başta olmak üzere sesini yoğun kullanan meslek gruplarına yönelik terapi ve eğitimlerin önem taşıdığını kaydetti.

Aslan 'İmamlar belli bir noktadan sonra o coşkuyla beraber sesini çok ciddi bir şekilde yükselterek kullanmaya başlıyorlar. Bu doğru değil. Sesinizi en uygun oktavda kullanın ve bağırarak, hızlı bir şekilde, devamlı olarak anlatmayın. Arada es vererek, gerekirse arada iki damla suyla boğazınızı nemlendirerek sesinizin kalitesini kötüleştirmeyin.' ifadelerini kullandı.

Öğretmenlerin de benzer şekilde seslerini doğru kullanmaları gerektiğini belirten Aslan, profesyonel ses sanatçılarının ise aldıkları eğitimler sayesinde seslerini daha bilinçli kullandıklarını söyledi.

'Çocuklarda bağırmaya bağlı ses sorunları görülebiliyor'

Çocuklarda da ses kısıklığı ve ses teli problemlerinin ortaya çıkabildiğine dikkat çeken Aslan, özellikle oyun sırasında yüksek sesle bağırmanın çocukların ses tellerini olumsuz etkileyebildiğini ifade etti.

Aslan 'Çocuklar genellikle laftan çok anlamıyor. Sokakta arkadaşlarıyla oyun oynarken çok ciddi bir şekilde bağırıyor. Bağırmakla ilgili problemler olduğu için sesleri çok çabuk şekilde etkilenebiliyor ama tam tersine çok çabuk da düzelemiyor.' dedi.

Çocuklara küçük yaşlardan itibaren seslerini doğru kullanmaları konusunda eğitim verilmesinin önemli olduğunu belirten Aslan, yüksek perdeden ve yüksek sesle sürekli konuşmanın ses problemlerine yol açabileceğini kaydetti.

Ses kısıklığının kişinin günlük yaşam konforunu ve iletişimini ciddi şekilde etkileyebildiğini belirten Aslan, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.

Aslan 'Ses kısıklığı konforu bozan, karşıyla iletişimi bozan ciddi bir problem. Ses kısıklığında en önemli mesajımız şu: 3 haftadan uzun süren, özellikle ileri yaş hastalarda muhakkak bir uzmana başvurmak gerekiyor. Altında farklı, sıkıntılı, kötü bir hastalık olmasın diye.' dedi.

Sesin yüksek tonda ve bağırarak kullanılmasının doğru olmadığını vurgulayan Aslan 'Bunun ne iletişime bir katkısı olur, ne karşı tarafla diyalogda size bir katkısı olur ne de size bir faydası olur. En güzeli sakin sakin konuşmak. Derdimizi karşı tarafa en sakin şekilde anlatabilmek.' ifadelerini kullandı.

'Bir ömür boyu ses kısıklığı yaşamamak için sigaradan uzak durmalı'

Aslan, ömür boyu ses sağlığını korumak isteyenlere ise şu mesajı verdi:

'Bir ömür boyu sesimizi korumak için, ses kısıklığı yaşamamak için en önemli unsurumuz; birincisi sigaradan uzak durmak, ikincisi de sesimizi doğru kullanmak, düzgün kullanmak ve normal tonunda kullanmaktır. Bu, ses sağlığınız, beden sağlığınız ve ruh sağlığınız açısından en uygun olandır.' (İLKHA)

Pereira Belediye Başkanı Mauricio Salazar, cuma günü yaptığı açıklamada, sabaha karşı yaklaşık 04.00'te çöken bir otelin enkazında yardım isteyen bir kadınla temas kurulduğunu belirtti. Salazar, enkaz altında başka kişilerin de hayatta olabileceğini ifade etti.

Cali kentinde de çöken binaların altında en az üç kişinin mahsur kaldığına ilişkin yaşam belirtileri tespit edildiği bildirildi. Arama kurtarma çalışmalarının cumartesi günü de devam edeceği açıklandı.

Deprem, ülke genelinde 100 binden fazla kişinin yaşamını doğrudan etkilerken, hükümetin verilerine göre on binlerce ev hasar gördü veya tamamen yıkıldı. 400'den fazla kentte binlerce okul, sağlık tesisi ve toplum merkezinin de zarar gördüğü belirtildi.

Hükümet, depremde yaklaşık 4 bin kişinin yaralandığını ve yüzlerce kişinin halen kayıp olduğunu açıklarken, bazı özel kuruluşlar kayıp sayısının binlerle ifade edilebileceğini tahmin ediyor.

De la Espriella 'Bu trajedinin üstesinden hükümet olarak tek başımıza gelemeyiz. Kolombiya'yı yeniden inşa etmek için özel sektöre ihtiyacımız var.' ifadelerini kullandı. (İLKHA)

Siyonist rejim savaş uçaklarının bir eve düzenlediği saldırıda, aralarında 3 çocuk ve 2 kadının bulunduğu 7 kişi şehit oldu. Saldırıda ev tamamen yıkılırken, enkaz altında kalanlara ulaşmak için arama-kurtarma çalışmaları yürütüldü.

Saldırının en ağır boyutlarından biri aynı evde bulunan bir anne ile çocuklarının katledilmesi oldu. Saldırının ardından ekipler enkaz altında kalanları çıkarmak için çalışma başlatırken, bölgeden yıkım görüntüleri geldi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, Ensar saldırısındaki can kaybının nihai olarak 7 şehide ulaştığını ve şehitler arasında 3 çocuk ile 2 kadının bulunduğunu açıkladı. Bakanlığın son açıklamasında ayrıca 2 kişinin yaralandığı bildirildi.

Siyonist rejim 'askeri altyapı' iddiasında bulundu

Siyonist rejim ordusu, saldırının yanı sıra Güney Lübnan'ın farklı bölgelerinde de hava saldırıları düzenlediğini açıkladı.

Ordu, Ensar ve Nebatiye çevresindeki saldırılarda Hizbullah'a ait olduğunu öne sürdüğü 'askeri altyapının' hedef alındığını savundu.

Siyonist rejim ordusu, saldırıların Ali Tahir tepeleri bölgesinde askerlerine yönelik bir saldırıya karşılık gerçekleştirildiğini ileri sürdü. Ancak Ensar'da hedef alınan noktanın bir konut olması ve saldırıda çocukların da aralarında bulunduğu sivillerin hayatını kaybetmesi, saldırının sivil kayıplarını yeniden gündeme taşıdı.

Ateşkes ve anlaşma tartışmaları sürerken saldırı

Ensar saldırısı, Lübnan ile siyonist rejim arasında çatışmaların görece azaldığı bir dönemde gerçekleşti. 20 Haziran'da başlayan ateşkes sonrasında Güney Lübnan'da saldırıların devam ettiği bildirilirken, 26 Haziran'da Lübnan hükümeti ile siyonist rejim arasında işgal askerlerinin güneyden çekilmesini ve Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını öngören bir çerçeve anlaşması duyurulmuştu.

Buna rağmen Güney Lübnan'daki saldırılar tamamen sona ermedi. Ensar'daki son saldırı, ateşkes ve diplomatik girişimlere rağmen sivillerin bulunduğu yerleşimlerin saldırı tehdidi altında kalmaya devam ettiğini gösteren en ağır olaylardan biri oldu.

7 kişinin şehit olduğu Ensar saldırısı, haziran ayında başlayan ateşkesten bu yana Güney Lübnan'da yaşanan en yüksek can kayıplı saldırılardan biri olarak kayda geçti. (İLKHA)

11-12 Ağustos tarihlerinde gerçekleştirilen operasyonlarda, suç örgütleri adına hareket ettikleri belirlenen 11 şüpheliden 10'u yakalanarak gözaltına alındı. Şüphelilerden 2'sinin 'adli süreçteki çocuk' olduğu belirtildi.

İşlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden 7'si hakkında tutuklama kararı verildi.

Aralarında 'adli süreçteki çocukların' da bulunduğu 3 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Hakkında yakalama kararı bulunan bir şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi. (İLKHA)

Yaz sezonu tırmanışı için dağda bulunan gruplar, üst irtifalarda aniden bastıran kar ve tipiyle karşılaştı. Tipi nedeniyle görüş mesafesi düşerken, hava sıcaklığı da sıfırın altına geriledi.

'Tüm giysileri giydik ama ısınmakta zorlanıyoruz'

4 bin 200 metre kampına ulaşan dağcılardan Emirşah Torun, yaşadıkları zorlu süreci ve kar altındaki kamp ortamını şu sözlerle aktardı:

'4 bin 200 metredeyiz, kampa geldik ama gördüğünüz gibi hava şartları çok zor. Şu an kar yağıyor, hava eksilerde. Çadırlarımız yeteri derecede ısıtmıyor; getirdiğimiz tüm giysileri giymemize rağmen ısınmakta zorluk çekiyoruz. Ama olsun, bunun da tadı ayrı, keyfi başka. İnşallah bu gece geriye kalan 1000 metrelik tırmanışımızı gerçekleştirip zirve yapacağız.'

Tüm zorluklara rağmen moralini yüksek tutan sporcular, rehberlerin yönlendirmeleri ve alınan ek tedbirlerle gece başlayacak nihai zirve yürüyüşüne hazırlanıyor. (İLKHA)

Kent Meydanı ile Mısır Çarşısı arasında kalan alanda yaklaşık 8 yıldır devam eden mülkiyet ve imar sorununun ciddi mağduriyetlere yol açtığını belirten HÜDA PAR Van İl Başkanlığı, yetkili kurumların konuya ilişkin kalıcı çözüm üretmesi gerektiğini ifade etti.

Esnaf, deprem öncesinde söz konusu alanın 6 kat bitişik nizam imar hakkının bulunduğunu ancak 2018 yılında keyfi olarak kentsel dönüşüme sokulduğunu belirtti. Yüksek yapı ya da herhangi bir risk söz konusu değilken kent meydanı yapılacağı gerekçesi ile o tarihten bu yana atıl bırakıldığını dile getiren esnaf, mülklerini kullanamaz hale geldiklerini söyledi.

Başkan Sayğın: Esnafın mağduriyeti giderilmeli

HÜDA PAR Van İl Başkanı Rasim Sayğın, Mısır Çarşısı olarak bilinen alanın Arasta Çarşısı projesiyle çözüme kavuşturulmasının planlandığını ancak çarşının hemen önünde bulunan özel mülkiyetlerdeki sorunun devam ettiğini belirterek 'Şu anda Kent Meydanı ile kapalı otopark arasında bulunan alandayız. Kent merkezinde atıl durumda bırakılan daha önce Mısır Çarşısı olarak ifade edilen alan geçenlerde çözüme kavuşturulmuş ve Arasta Çarşısı olarak yapılacak. Bir de bunun hemen ön tarafında bulunan esnafa ait özel mülkiyet var. Bu özel mülkiyetin depremden önce 6 kat bitişik imar planı vardı. Depremden sonra kent meydanı yapıldıktan sonra burası yeşil alan ilan ediliyor. Kent meydanı yapılması planlanıyor ve buraya da ayrıca bir şerh bırakılıyor. Fakat sonraki süreçte buradan yeşil alan yapılmaktan vazgeçiliyor. Esnafın daha önceki kazanılmış hakkı olan mülkiyet hakkına müdahale anlamı taşıyan 6 kat imar planına şerh bırakılıyor. Buna izin verilmiyor.' dedi.

Kent merkezindeki alanın yıllardır atıl bırakılmasının hem vatandaşları hem de şehri mağdur ettiğini belirten Sayğın 'Şu anda ne esnafın kendi işletmesini, kendi yerini, kendi mülkiyetini yapmasına aktif bir şekilde izin veriliyor ne de valilik buraya bir proje bir imar planı ortaya koyamıyor. Dolayısıyla esnafın çok ciddi olarak mağduriyeti var. Kentin merkezinde atıl durumda kalmış olan bir alanın bu şekilde yıllardan bu yana, depremden bu yana bu şekilde çözümsüz bırakılması hakikaten vicdanı yaralayan bir durumdur. Biz de HÜDAPAR olarak bugün esnafımızın durumunu yerinde inceledik. Bu sorunların çözümü adına, esnafın sesine ses olmak adına buraya geldik. Burayı basın mensuplarıyla, sizlerle paylaşarak valilikten ve imar bakanlığından bu burayla ilgili olarak acil bir çözüm yapılmasını, vatandaşımızın mülkiyet hakkına müdahale anlamı taşıyan şerhin kaldırılmasını ve vatandaşın kendi mülkiyetini yerine getirebilecek tarzda ruhsat ve işletme izinlerinin verilmesini biz talep ediyoruz.' ifadelerini kullandı.

'Van'ın çıkmazı haline geldi'

Sayğın, bölgede bulunan kapalı otoparkın da yıllardır farklı projelerle gündeme geldiğini ancak alanın halen atıl durumda olduğunu vurgulayarak 'Kapalı otoparkın da yıllardır farklı projelerle gündeme geldiğini hatırlatan Sayğın, alanın önce otopark, ardından AVM projesiyle anıldığını ancak bugün atıl durumda bulunduğunu söyledi. Sayğın 'Görüldüğü üzere zaten burası hakikaten çok vahim bir durum. Arka tarafta daha önce birçok kez dile getirildi, kapalı otopark yapıldı. Sonra AVM yapılacağı söylendi. En son ölüme terk edilmiş bir şekilde duruyor. Şu alan hakikaten Van'ın çıkmazı denilen alanlardan bir tanesi olmuş durumda. Dolayısıyla hem vatandaşın mağduriyetini gidermek adına hem şehrin bu kadar değerli kıymetli bir yerini ticarete kazandırmak adına acilen adım atılması gerekiyor. Valiliğe ve yetkili birimlere buradan basın aracılığıyla çağrıda bulunuyoruz.' şeklinde konuştu.

'8 yıldır bir sonuca varamadık'

Mülk sahiplerinden Memduh Aslan ise yaklaşık 8 yıldır taşınmazlarını kullanamadıklarını belirterek 'Murat Zorluoğlu döneminde yerimiz kent meydanı yapılacak diye yeşil alan ilan edildi. Özel proje alanı ilan edildi. Yaklaşık 8 yıllık bir süreçteyiz. Bu 8 yıllık süre içerisinde yerimize ruhsat verilmedi. Herhangi bir şekilde yapmaya etmeye yıkmaya ya da inşaat yapmaya izin verilmedi. Sürekli pazarlıklar devam etti. Sürekli yerimiz yok pahasına bizden alınmak istendi. Geldiğimiz süre 8 sene oldu. 8 yıldır bir sonuca varamadık. Bir an önce mağduriyetimizin giderilmesini istiyoruz. Yerlerimizin üzerinde devletin koyduğu şerhi kaldırılmasını istiyoruz. Özel proje alanı ilan edilmeden önceki halinin bize teslim edilmesini istiyoruz.' dedi.

Acar: Bizi kimse çağırmadı

Bir diğer mülk sahibi Ahmet Acar da 8 yıldır mağdur olduklarını belirterek imar düzenlemesinin yapılmasını istedi. Acar 'Ön taraf bizimdir, arka da bizimdir. Ortada 55 metre belediyenindir. İmarın bunu yapması gerekiyor. Burada bir dükkan falan yapmamız için imarımızı istiyoruz belediyeden. 8 senedir mağduruz, perişanız. Hiçbir şey yapamıyoruz, el atamıyoruz. Geldi 3-4 tane valimiz, kayyumlar geldi, diğerleri geldi. Kimse bir şey yapamadı. İşte halimiz gördüğünüz gibi. Mısır Çarşısı da verildi. Ama bizi çağıran hiç kimse olmadı. Soran kimse olmadı. Bizi hiç kimse sorup aramıyor. Bize bir de çare bulmalarını gerektiğini istiyoruz.' diye konuştu. (İLKHA)

Kazanın hemen ardından bölgeye sağlık ekipleri sevk edilirken, yaralılar hastanelere kaldırıldı.

Valilik, kazada 2 kişinin olay yerinde, 3 kişinin ise kaldırıldıkları hastanelerde hayatını kaybettiğini bildirdi.

Açıklamada, 3'ü ağır olmak üzere 11 yaralının tedavilerinin Diyarbakır'daki çeşitli hastanelerde sürdüğü belirtildi.

Kazayla ilgili gerekli inceleme ve tahkikatın başlatıldığı kaydedildi. (İLKHA)

Valilik, kararın olumsuz hava ve deniz şartlarının oluşturabileceği risklere karşı vatandaşların can güvenliğinin korunması amacıyla alındığını bildirdi.

Vatandaşların yasak uygulanan bölgelerde denize girmemeleri ve yetkililerin uyarılarını dikkate almaları istendi. (İLKHA)

İş kazası geçiren personel, Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait helikopterle gemiden alınarak İstanbul'un Ataşehir ilçesindeki bir hastaneye sevk edildi. (İLKHA)

Burhan, Sudan Silahlı Kuvvetlerinin kuruluşunun 72. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen törende yaptığı konuşmada, ulusal bir grubun kendi inisiyatifiyle diyalog girişimi başlattığını ve bu grubun üyeleriyle görüştüğünü söyledi.

Burhan, devletin diyaloga katılanlara geçici dokunulmazlık, hukuki, siyasi ve güvenlik güvenceleri sağlayacağını ve toplantının düzenlenmesi için lojistik destek sunacağını belirtti.

Ceza soruşturmaları geçici olarak durdurulacak

Burhan, diyaloga katılan kişiler hakkında daha önce başlatılmış ceza soruşturmalarının geçici olarak askıya alınacağını açıkladı.

Bunun bir af anlamına gelmediğini vurgulayan Burhan, söz konusu uygulamanın yalnızca diyalog sürecine katılım döneminde geçerli olacak geçici bir güvence olduğunu söyledi.

Bu kapsamda hak sahiplerinin mevcut şikayetlerinden doğan haklarının ortadan kaldırılmayacağını belirten Burhan, diyalog toplantılarında dile getirilen görüş ve tutumların da katılımcılar hakkında yeni hukuki işlemlerin dayanağı yapılmayacağını ifade etti.

Burhan ayrıca diyalogu yönetecek mekanizmanın devlet tarafından belirlenmeyeceğini, sürecin bağımsız bir ulusal mekanizma tarafından yürütüleceğini bildirdi.

Sudan'da ulusal diyalog hazırlıkları kapsamında siyasi partiler, sivil toplum temsilcileri, teknokratlar, geleneksel liderler ve diğer toplumsal aktörlerle görüşmelerin sürdüğü aktarılıyor.

'Açık bir süreç olmalı'

Burhan, ulusal diyaloğun toplumun farklı kesimlerinin görüşlerini ve eleştirilerini herhangi bir baskı veya korku olmadan dile getirebileceği açık bir süreç olması gerektiğini söyledi.

Devletin diyaloğun gündemini veya sonuçlarını belirleyen taraf olmayacağını belirten Burhan, siyasi sürecin başarılı olabilmesi için özgürlüklerin güvence altına alındığı uygun bir ortam oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Burhan ayrıca, devlet kurumlarını ve orduyu destekleyen ulusal güçlerle de görüşmeler yürüttüğünü ve bu kesimlerin devlet yönetiminin tamamlanması sürecine dahil edilmesini amaçladığını söyledi.

Bu kapsamda yeni bir yasama organının oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü ve söz konusu kesimlerin parlamentoda temsil edilmesinin değerlendirildiğini kaydetti.

Hemedti'nin yönetime dönüşüne kapı kapattı

Burhan, konuşmasında savaşın sona erdirilmesine ilişkin şartlarını da yineledi.

Ordunun ülkedeki silahlı unsurlara karşı mücadelesini sürdüreceğini belirten Burhan, ciddi ve gerçekçi her barış girişimine açık olduklarını söyledi. Ancak Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) Komutanı Muhammed Hamdan Dagalo'nun, diğer adıyla Hemedti'nin ve destekçilerinin yeniden iktidara dönmesini sağlayacak bir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini vurguladı.

Burhan'a göre barış sürecinin ilk adımı, HDK unsurlarının şehirlerden çekilmesi ve belirli bölgelerde toplanması olmalı.

Bunun ardından savaş nedeniyle yerinden edilenlerin ve ülke dışına kaçmak zorunda kalanların evlerine dönmesi, daha sonra ise silahlı unsurların durumunun ele alınması gerektiğini belirten Burhan, herhangi bir suça karışmadığı belirlenen savaşçıların düzenli güvenlik güçlerine dahil edilmesinin değerlendirilebileceğini söyledi.

Afrika Birliği heyeti Hartum'a gidiyor

Öte yandan Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyinden bir heyetin bugün Hartum'a ulaşması bekleniyor.

Konseydeki 15 ülkenin temsilcilerinden oluşan heyete, ağustos ayı dönem başkanlığını yürüten Cezayir'in temsilcisi başkanlık edecek. Üç gün sürmesi beklenen ziyaret kapsamında Burhan, Başbakan Kâmil İdris, siyasi güçler ve sivil toplum kuruluşlarıyla görüşmeler yapılması planlanıyor.

Sudan yönetimi ayrıca Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyinden, ülkenin Afrika Birliği faaliyetlerine katılımının askıya alınmasına son verilmesini talep etmişti.

Sudan'ın Afrika Birliği üyeliği, Burhan'ın Ekim 2021'deki siyasi müdahalesinin ardından askıya alınmıştı. Afrika Birliği ise sonraki süreçte Sudan'da Sudanlıların öncülüğünde ve kapsayıcı bir siyasi diyalog kurulması çağrılarını sürdürdü.

Burhan'ın son açıklamaları, savaşın askeri boyutunun devam ettiği bir dönemde siyasi sürecin yeniden canlandırılması yönündeki çabaların hız kazandığını gösteriyor. Ancak Burhan'ın Hemedti ve HDK'nın yönetime dönüşüne kesin biçimde karşı çıkması, olası bir siyasi çözümün önündeki en temel başlıklardan birinin savaşan tarafların gelecekteki siyasi ve askeri konumu olmaya devam edeceğine işaret ediyor. (İLKHA)

Bu sayı, ABD ordusunun savaş öncesindeki Reaper filosunun yaklaşık yüzde 25'ine karşılık geliyor. ABD Hava Kuvvetlerinin verilerine göre MQ-9 Reaper'ın maliyeti, kullanılan sensörlere ve taşıdığı silahlara göre 30 milyon ila 50 milyon dolar arasında değişiyor. Son kayıpların toplam maliyetinin ise 1,3 milyar doların üzerinde olduğu hesaplanıyor.

Hürmüz Boğazı Reaper'lar için riskli bölgeye dönüştü

MQ-9 Reaper'lar, İran savaşı sırasında özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yoğun şekilde kullanıldı. ABD yönetimi, stratejik deniz geçişindeki gelişmeleri izlemek, keşif ve gözetleme faaliyetleri yürütmek ve gerektiğinde hassas saldırılar gerçekleştirmek amacıyla bu sistemlerden yararlandı.

Ancak Reaper'ların görece düşük hızlarda ve çoğu zaman alçak irtifalarda uçması, yoğun hava savunmasının bulunduğu bölgelerde onları daha savunmasız hale getirdi.

Kamuya açık bütçe verileri ve ABD ordusunun kayıtlarına göre İran savaşı başlamadan önce ABD ordusunun envanterinde yaklaşık 185 MQ-9 Reaper bulunuyordu.

Bunların 165'i Hava Kuvvetlerinde, 20'si ise Deniz Piyadelerinde görev yapıyordu. Bu rakama ABD istihbarat kurumları tarafından işletilen Reaper'lar dahil değil.

Mayıs ayında ABD Hava Kuvvetlerinden Korgeneral David Tabor, Senato'da yaptığı açıklamada kalan Reaper sayısının yaklaşık 135'e düştüğünü söylemiş ve kayıplardan duyduğu endişeyi dile getirmişti. Hava Kuvvetlerinin filosunu hızlı şekilde yenilemenin yollarını araştırdığı belirtilmişti.

Ancak Washington Post'un son verisi olan en az 45 kayıp, savaş öncesi filo büyüklüğüyle karşılaştırıldığında kaybın çok daha geniş bir boyuta ulaştığını gösteriyor.

ABD, Reaper dönemini kapatmaya hazırlanıyor

Reaper kayıpları, ABD'nin bu platformun geleceğine ilişkin planlarıyla da örtüşüyor.

ABD Savunma Bakanlığı, General Atomics tarafından üretilen MQ-9 Reaper'ları kademeli olarak hizmetten çıkarmayı ve bunların yerine daha düşük maliyetli, silahlı keşif İHA'larından oluşan yeni bir filo oluşturmayı planlıyor.

Yeni yaklaşımın merkezinde, tek tek yüksek değerli platformlara bağımlılık yerine daha fazla sayıda ve daha düşük maliyetli insansız sistemin birlikte kullanılabilmesi bulunuyor. Böylece yoğun hava savunmasının bulunduğu bölgelerde tek bir aracın kaybedilmesinin maliyeti azaltılmak isteniyor.

Bu değişim, İran savaşında ortaya çıkan tablo açısından da dikkat çekiyor: Yüksek teknolojiye sahip, pahalı ve uzun süre havada kalabilen bir İHA'nın, çok daha düşük maliyetli savunma araçları karşısında kaybedilmesi, modern savaşta 'maliyet-kayıp' dengesini yeniden gündeme getiriyor.

Reaper kayıpları daha geniş mühimmat krizinin parçası

MQ-9 kayıpları ABD'nin İran savaşı sırasında yaşadığı daha geniş askeri yıpranmanın yalnızca bir bölümünü oluşturuyor.

Washington Post'un daha önceki verilerine göre savaşın ilk ayında ABD güçleri 850'den fazla Tomahawk seyir füzesi ile 1.000'den fazla Patriot ve THAAD önleme füzesi kullandı. Bu harcamalar, uzun menzilli saldırı kapasitesi ile hava savunma mühimmatı stokları üzerindeki baskıyı artırdı.

Kongre Araştırma Servisi'nin mayıs ayındaki raporunda da İran operasyonları sırasında 24 MQ-9 Reaper'ın kaybedildiği bildirilmişti. Bu nedenle son Washington Post verisi, savaşın ilerleyen döneminde Reaper kayıplarının daha da arttığını gösteriyor.

ABD yönetimi bir yandan mühimmat ve platform stoklarını yenilemeye çalışırken, diğer yandan İran savaşı ile Ukrayna'ya yönelik uzun süreli askeri desteğin oluşturduğu yükü karşılamak zorunda.

1,3 milyar dolarlık kayıp

Washington Post'un hesaplamasına göre yalnızca MQ-9 Reaper kayıplarının potansiyel maliyeti 1,3 milyar doları aşıyor. Bu hesap, kaybedilen araçların yeniden üretilmesi veya filonun yenilenmesi için ortaya çıkabilecek maliyetlerin boyutunu gösteriyor.

Dahası, Reaper kayıpları tek başına değerlendirilmiyor. ABD'nin Patriot ve THAAD hava savunma füzeleri, Tomahawk seyir füzeleri ve çeşitli savaş uçaklarında yaşadığı kayıplar da Washington'ın uzun süreli savaş yürütme kapasitesine ilişkin tartışmaları büyütüyor.

ABD Savunma Bakanlığı stokların kritik seviyelere indiği yönündeki bazı haberleri reddetse de Washington yönetimi, İran savaşının maliyetlerini karşılamak ve Pentagon'un silah stoklarını yeniden doldurmak için Kongre'den 67 milyar dolarlık ek bütçe talep ediyor.

Böylece İran savaşı, yalnızca cephede kullanılan silahların değil, ABD'nin yüksek maliyetli askeri teknolojisinin uzun süreli ve yoğun bir çatışmayı ne ölçüde sürdürebileceğinin de sınandığı bir tablo ortaya çıkarıyor. (İLKHA)

Palandöken, 'Okullar artık açılacak. Sayılı günler kaldı, aileleri de telaş aldı. Tabi hem yavruların sınıflarını, aynı şekilde yine üniversite eğitimi gibi, işte ortaokuldan liseye geçecek çocuklarımızın bulundukları okullarla ilgili kıyafetleri, alınacak kırtasiye malzemeleri... Esnaf hazırlıklarını yaptı. Merdiven altı ürünlerden uzak tutmak lazım 26 milyon toplam öğrencimiz var ülkemizde iftihar edeceğimiz. 8 milyonu üniversite öğrencisi 18 milyonu da lise, ortaokul, ilkokul oluyor. Yani alışveriş için, aynı şekilde esnaf için artık vitrinler, raflar bu malzemelerle dolduruldu.' dedi.

'Okul alışverişlerinde marka ve mağaza dayatması olmamalı'

Okul ihtiyaçlarının karşılanmasında velilerin özgür bırakılması gerektiğine dikkat çeken Palandöken, 'Yapılacak tek şey okul kıyafetlerinde tercih, velinin durumuna bağlı olmalı. Yani okulların tespit edeceği veya böyle öncelikten gidip marka mağazalarla anlaşmalar yapılıp, ailelerin bütçelerini aşacak vaziyette. Daha doğrusu okul kıyafetleri serbest olmalı. Yani insanlar bütçelerine göre alışveriş yapmalı. Aynı kalitede, belki daha üstün kaliteyi daha ucuz alma imkanı olan veliler sıkıntıya düşüyor. İlle buradan alacaksın. Halbuki netice itibariyle bunlar okul kıyafetleri. Okul alışverişlerini tanıdığınız, bildiğiniz, ürünlerine güvendiğiniz insanlardan olmalı. Çünkü birçok ürün hem markası bilindiği üzere taklit edilen markalardan oluşuyor. Bir kısım kullandığı ilkokuldaki çocuklarımızın ağzına sık sık götürdüğü silgiler, kalem açacakları, kalemler.... Veya işte kullandığı her neyse cetvelinden çantasına kadar çok önemli. Çocuklarımızın sağlığı bu gözü dönmüşlere teslim edilmemeli. Yapılması gereken şey güvenilir esnaftan alışveriş yapılmalı.' ifadelerini kullandı.

'Güvenilir esnaftan alışveriş yapılmalı'

Piyasadaki hareketlilikle birlikte artan kırtasiye alışverişleri konusunda uyarılarda bulunan Palandöken, 'Hep uyarıyoruz ve okulların buradan alacaksın dayatmasından da yıllardır velilerin şikayeti var. Hepimiz anne babayız, hepimizin bütçeleri var. Çorabından ayakkabısına kadar, A'dan Z'ye tercih velinin olmalı. Yoksa hem pahalıyı işte defteri, aynı şekilde kitapların bir bölümünü zaten devlet destekliyor, veriyor. Öbürlerine de istedikleri güvenilir kırtasiyeci esnafından veya mahallenin esnafından, en yakınından, bildiğiniz insandan almaları hem çocuklarımızın sağlıklı şekilde kıyafetlerini tamamlanmasına. Diyoruz ki çocuklarımızın sağlıklı bir şekilde bu öğretim yılına hazırlıklı bir şekilde eksiklerini tamamlamak, var olanları zaten bedenleri büyüdüyse yenileriyle değiştirmek suretiyle çocuklarımızın arzu ettikleri renkler arzu ettikleri okul kıyafetlerinin neyse onlardan almak tercihlerine bağlı olsun. Kalem veyahut işte bu okul materyallerini götürecekleri çocuklarımızın silgileri, kalem kutuları... AB aynı şekilde kalite aynı şekilde de CE belgesinde çok dikkat etmek lazım. Ticaret Bakanlığımız bu konularda denetleme yapıyor ama her noktaya gidip denetlemek de maalesef mümkün olmuyor. Kesinlikle böyle efendim işte korsan satıcı veyahut böyle bütçeniz uygun olmayan yerlerde alışveriş yapmamanızı da tavsiye ediyoruz.' şeklinde konuştu. (İLKHA)

Hoşgör Karataş Kur'an Kursu'nda düzenlenen kapanış ve belge takdim programına Şahinbey İlçe Müftüsü Mehmet Arslaner ve eşi Raziye Arslaner, Din Hizmetleri Şube Müdürü Celalettin Emre, Şahinbey Müftülüğü Gençlik Koordinatörü Nilüfer Minik, Kur'an kursu öğreticileri ve öğrenciler katıldı.

Program, öğrencilerin Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Öğrenciler daha sonra ilahi dinletisi, şiir okunması ve tiyatro gösterileri sundu. Katılımcılar tarafından ilgiyle takip edilen gösterilerin ardından öğrencilere katılım belgeleri ve çeşitli hediyeler takdim edildi.

Programda kamp süresince emeği geçen öğreticilere teşekkür edilirken, öğrencilere de eğitim hayatlarında ve gelecek yaşamlarında başarı temennisinde bulunuldu. (İLKHA)