Şara, Suriye'nin Lübnan'ın iç işlerine müdahale edeceğine yönelik iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek ülkesinin bölgede istikrarı desteklediğini kaydetti.

Şara, Suriye'nin her zaman savaşın sona erdirilmesini, devlet kurumlarının güçlendirilmesini ve ekonomik entegrasyonun artırılmasını savunduğunu ifade etti.

Lübnan'ın savaş ve krizlerin etkisiyle hassas bir süreçten geçtiğini belirten Şara, mevcut şartlarda önceliğin iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğini geliştirmek olduğunu belirtti.

Suriye ile Lübnan arasındaki sınırların belirlenmesine ilişkin görüşmelerin ertelendiğini açıklayan Şara, Şebaa Çiftlikleri başta olmak üzere çözüm bekleyen birçok teknik ve siyasi dosya bulunduğunu söyledi.

Lübnan'da yaşayan yaklaşık 1 milyon 400 bin Suriyelinin iki ülke açısından önemli bir insani ve ekonomik yük oluşturduğuna da dikkat çekti. (İLKHA)

Kamu kurumlarının; akademi, medya, hukuk ve teknoloji dünyasının; sivil toplum kuruluşlarının ve gençlerin katılımıyla gerçekleştirilen zirve kapsamında; kültür, bağımlılık, söylem ve temsil, hukuk ve sanal bahisle mücadele ile çocuk ve kültürel aktarım eksenlerinde oturumların yanı sıra 'Gazze ve Medya' ve 'Dijital Çağda Hayâ Ahlakı' özel oturumları icra edildi.

Bildiride öne çıkan başlıkları şu şekilde açıklandı:

Dijital teknolojiler bilgiye erişim, iletişim, eğitim, üretim ve toplumsal katılım gibi imkânları geliştiren önemli araçlardır.

Dijitalleşme yalnızca teknik bir dönüşümden ibaret olmayıp sosyokültürel, psikolojik, ekonomik ve ahlaki boyutları bulunan çok katmanlı bir süreçtir.

Ekranlar; süre, içeriklerin niteliği, algoritmik yönlendirme ve platform mimarisi boyutlarıyla fertleri, aileyi ve toplumu şekillendirmede etkili olan mecralardır.

Sağladığı yeni fırsatların yanında dijitalleşme; veri güvenliği, mahremiyet, yalnızlık ekonomisi, dikkat ekonomisi, haz mekanizmaları gibi yeni risk alanları oluşturmaktadır.

Çocuklar ve gençler dijital dönüşümün merkezinde yer almakta olup sağlıklı gelişimlerini ve aile bağlarını menfi etkileyen cinsiyetsizleştirme başta olmak üzere zararlı akım ve içerikler ile bağımlılık oluşturan davranış kalıpları dijital platformlar aracılığı ile giderek yaygınlaşmaktadır.

Aile güven, aidiyet, dayanışma, nesiller arası aktarım ve koruyucu işlevleriyle dijital çağda da bireylerin en güçlü destek mekanizması ve toplumsal dayanıklılığın temel unsuru olmaya devam etmektedir.

Anne ve babalar çocuklarının dijital ortamdaki gelişimini gözetme, yönlendirme ve onları zararlı etkilerden koruma konusunda öncelikli hak ve sorumluluğa sahiptir, ancak bu durum, platformların yahut içerik üreticilerinin yerine getirmesi gereken yükümlülüklerin ikamesi olarak görülemez.

Dijital dünya dezenformasyon ve manipülasyon için elverişli alan sağlayarak hakikatin görünürlüğünü ve adil temsili güçleştirmekte olup Gazze'de yaşananların aktarımında müşahede edilenler, bu sorunun en somut tezahürlerinden biri olmuştur.

Ekran bağımsızlığı yasakçı bir yaklaşımı değil, bilinçli ve dengeli bir kullanım kültürünü ifade etmektedir. Bu anlayışla; Dijital teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanımında insan onuru, aile bütünlüğü ve toplumsal fayda ilkelerini esas alan; çocukların ve gençlerin psikolojik, sosyal ve ahlaki gelişimlerini destekleyen, insan merkezli ve güvenli bir dijital ekosistem etik sorumlulukla inşa edilmelidir.

Dijital dönüşüm süreçlerinde aile ve nüfusun korunması ve güçlendirilmesi temel politika önceliklerinden biri olarak benimsenmelidir.

Mevzuatla getirilen yükümlülüklerin etkin uygulanması sağlanarak çocukların dijital ortamdaki güvenliğini artıracak yaş doğrulama ve ebeveyn kontrolü uygulamaları yaygınlaştırılmalı; bağımlılık, cinsiyetsizleştirme, dijital şiddet ve sanal bahis başta olmak üzere zararlı akım ve içeriklere karşı koruyucu ve önleyici tedbirler alınmalı; veri mahremiyeti, algoritmik şeffaflık ve dijital güvenlik alanlarındaki hukuki ve idari mekanizmalar güçlendirilmelidir.

Dijital platformlarda aileyi, nesiller arası etkileşimi, kültürel aktarımı ve toplumsal dayanışmayı destekleyen içerik ve uygulamalar teşvik edilmeli; çocukların ve gençlerin gelişim özelliklerini gözeten içerik standartları ile aile ve çocuk dostu tasarım uygulamaları geliştirilmelidir.

Anne ve babaların çocuklarının dijital hayatına ilişkin bilgilenme, yönlendirme ve koruma haklarını güvence altına alan; anne babalara bu sorumluluğu yerine getirebilecekleri araç, eğitim ve destek mekanizmalarını sunan politika çerçeveleri güçlendirilmelidir.

Medya şirketleri ve içerik üreticilerinin; aile ve çocuk dostu bir yayıncılık anlayışı benimsemelerine rehberlik etmek üzere Medya Söylem Rehberi hazırlanmalıdır.

Yüksek toplumsal etki potansiyeline sahip dijital ürünler, platformlar, yapay zekâ uygulamaları ve medya içerikleri için bir Toplumsal Etki Değerlendirme Sistemi (TEDS) geliştirilmelidir.

Dijital dünyada zararlı etkilerden korunmanın sağlanması, dezenformasyon ve manipülasyona karşı hakikatin görünür kılınması ve adil temsilin savunulması için bireysel, toplumsal ve kurumsal düzeyde farkındalık artırılmalıdır.

Dijital anaforun çekim alanından çıkarak ekran bağımsızlığını ortak bir hedef hâline getirmek üzere; kamu kurumları, akademi, bilişim sektörü, medya kuruluşları, sivil toplum, aileler ve gençler, zirve vesilesiyle kurulan iş birliği zeminine ve bu ortak sorumluluğu paylaşmaya davet edilmektedir. (İLKHA)

Bulgular, bölgedeki deprem tehlikesine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

Futurism'de yer alan habere göre; ABD'nin en aktif fay hatlarından biri olarak kabul edilen San Andreas Fayı, geçmişte yıkıcı depremlere yol açmıştı.

Araştırmacılar, San Andreas ve San Jacinto fay sistemlerinin kesişim bölgesinde uzun yıllardır biriken enerjinin dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtiyor.

Çalışmada, 1857 yılında meydana gelen büyük depremin ardından gerilimin yeniden yükseldiği kaydedildi.

Araştırma kapsamında Güney Kaliforniya'daki fay hareketleri ve deprem kayıtları yaklaşık bin yıllık süreç üzerinden modellendi.

Elde edilen sonuçlar, bölgedeki tektonik stres seviyelerinin geçmiş dönemlerde görülen birçok büyük deprem öncesindeki seviyelere yaklaştığını ortaya koydu.

Uzmanlar, bu durumun deprem olacağı anlamına gelmediğini ancak riskin yakından takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Çalışmada özellikle Cajon Geçidi olarak bilinen bölge öne çıktı. Bilim adamları bu alanı 'deprem kapısı' olarak tanımlarken, olası bir büyük kırılmanın yalnızca tek bir fayla sınırlı kalmayıp komşu fay sistemlerine de yayılabileceği ihtimali üzerinde duruyor. (İLKHA)

Bunlar arasında Yezd kenti yakınlarındaki büyük bir füze kompleksi de bulunuyordu.

Askeri analistlerin değerlendirmelerine göre İran, yoğun bombardımana rağmen çatışmalar süresince füze saldırıları düzenlemeye devam etti.

Haberde, hava saldırılarının İran'ın füze fırlatma hızını düşürmüş ve bazı tünel girişlerinde hasara yol açmış olabileceği belirtilirken, istihbarat değerlendirmeleri ile Batılı diplomatların görüşlerinin Tahran'ın füze stoklarının, fırlatma sistemlerinin ve yer altı altyapısının önemli bir bölümünü muhafaza ettiği yönünde olduğu aktarıldı.

Aynı değerlendirmelere göre bazı yer altı tesislerinin saldırıların ardından saatler veya birkaç gün içerisinde yeniden kullanıma açıldığı ya da onarıldığı ifade edildi.

Haberde, İran'ın yıllar boyunca geliştirdiği geniş yer altı askeri ağının, ülkenin füze kapasitesini korumasında kritik rol oynadığı kaydedildi. (İLKHA)

Görüşmede bölgedeki son gelişmeler ile ABD ve İran arasında yürütülen müzakerelerde gelinen son durum ele alındı.

ABD ile İran arasında anlaşmaya varılması amacıyla sürdürülen temasların değerlendirildiği görüşmede, söz konusu anlaşmanın gerilimin azaltılmasına, çatışmaların sona erdirilmesine ve bölgede güvenlik ile istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayacağı vurgulandı.

Abdulati görüşmede, Mısır'ın anlaşmaya yönelik desteğini yineleyerek, tüm tarafların kaygılarını dikkate alan nihai bir uzlaşıya ulaşılması için bölgesel ortaklarla işbirliği içinde her türlü çabayı göstermeye hazır olduklarını kaydetti.

Bakan Abdulati ayrıca, mevcut fırsatın değerlendirilerek çatışmaların sona erdirilmesi ve bölgesel istikrarın desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Witkoff ise bölge ülkelerinin, özellikle de Mısır'ın anlaşmaya ulaşılması yönünde yürüttüğü yoğun diplomatik çabalardan övgüyle söz ederek, olası bir anlaşmanın bölgede güvenlik ve istikrarın güçlenmesine katkı sunması temennisinde bulundu. (İLKHA)

Bir süre sonra rahatsızlanan D. D, önce Derebucak Devlet Hastanesi'ne, ardından Beyşehir Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

Rahatsızlığının ilerlemesi sonucu Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi'ne sevk edilen D. D'nin doktorlara evlerinin bahçesinde vücuduna kene tutunduğunu, eşinin ise keneyi çıkardığını anlattığı belirtildi.

Bu bilgi üzerine Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı şüphesiyle yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınan D. D, doktorların müdahalesine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. (İLKHA)

Sınır güncellemesi, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 2'nci maddesi kapsamında yürürlüğe konuldu.

Kararın saha uygulamalarından ve yürütülmesinden ise İçişleri Bakanlığı sorumlu olacak.

Yayımlanan kararda, iki şehrin idari sınırlarını birbirinden ayıran yeni koordinatlar ve doğal coğrafi sınırlar net bir şekilde haritalandırıldı.

Buna göre yeni hat: Bitlis'in Güroymak ilçesine bağlı Günkırı Belediyesi ile Muş'un Hasköy ilçesine bağlı Büvetli Köyü arasındaki bölgeyi kapsıyor.

Kuzeyde Karasu Nehri'nden başlayan sınır çizgisi sırasıyla; Avzut Burnu, Kilise Tepesi, Küçükhopikan Tepesi ve Gevot Tepesi sırtlarını takip ederek ilerliyor. Yeni idari hat, Püşürük Tepesi koordinatlarında son buluyor.

Kararda, mülki sınırların değişmesinin bölge halkının mağduriyetine yol açmaması için özel bir şerh düşüldü.

İdari sınır değişikliği nedeniyle tarafların (vatandaşların veya tüzel kişiliklerin) karşı il sınırları içerisinde kalan tüm genel ve özel haklarının saklı tutulacağı, sınır değişiminin mevcut tapu, arazi veya kullanım haklarını etkilemeyeceği kaydedildi. (İLKHA)

Bu kapsamda bir araçta yapılan aramada, aracın bagajındaki stepnenin içine gizlenmiş 4 kilo 742 gram sentetik uyuşturucu ele geçirildi.

Olayla ilgili 3 şüpheli gözaltına alındı. (İLKHA

Edinilen bilgilere göre, 17 yaşındaki H. O, arkadaşlarıyla birlikte serinlemek amacıyla Botan Çayı'na girdi.

Bir süre sonra akıntıya kapılan genç, gözden kayboldu.

Durumu fark eden çevredeki vatandaşlar ve yakınları, 112 Acil Çağrı Merkezine haber verdi.

Haber verilmesi üzerine bölgeye AFAD, jandarma, UMKE, sağlık ekipleri ile Batman'dan dalgıç ekipleri sevk edildi.

Olay yerine ulaşan ekipler, gencin bulunması için Botan Çayı ve Ilısu Baraj Gölü çevresinde geniş çaplı arama kurtarma çalışması başlattı.

Dalgıç ekipleri su altında arama yaparken, diğer ekipler de kıyı boyunca tarama çalışması yürüttü.

Arama çalışmalarını takip eden aile fertleri ve yakınları bölgede endişeli bekleyişini sürdürdü.

Ekiplerin saatler süren çalışması sonucunda H. O'ın cansız bedenine ulaşıldı.

Sudan çıkarılan cenaze, olay yerindeki incelemelerin ardından otopsi işlemleri yapılmak üzere Siirt Eğitim ve Araştırma Hastanesi morguna kaldırıldı.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı. (İLKHA)

Rum yönetimi, mart ayı başlarında İngiliz egemen üs bölgesi Ağrotur'a yönelik gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırısını gerekçe göstererek FIR hattının daha etkin korunmasını talep ediyor.

Bu çerçevede Yunan savaş uçaklarının belirli dönemlerdeki konuşlanmasının yeterli görülmediği, daha istikrarlı ve sürekli bir varlığın hedeflendiği ifade edildi.

Yunan savaş uçaklarının Güney Kıbrıs'taki görev sürelerinin uzatılmasının planlandığı, personel değişimlerinin devam edeceği ve ilerleyen süreçte bölgede konuşlandırılacak hava unsurlarında değişikliğe gidilebileceği kaydedildi.

Güney Kıbrıs'ta bulunan F-16 tipi savaş uçaklarının ilerleyen dönemde iki motorlu F-4 Phantom uçaklarıyla değiştirilebileceği ifade edildi.

Söz konusu hava unsurlarının, Rum Milli Muhafız Ordusu ile Yunan Hava Kuvvetleri arasındaki iş birliği, eşgüdüm ve birlikte çalışabilirlik kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağladığı aktarıldı.

Diğer yandan Yunan Deniz Kuvvetleri'ne bağlı fırkateynlerin de sözde Rum Münhasır Ekonomik Bölgesi'nin gözetimi ve korunması amacıyla Güney Kıbrıs açıklarında görev yapmaya devam etmesinin öngörüldüğü kaydedildi.

Bölgede halen Yunan Deniz Kuvvetleri'ne ait 'Elli (F450)' isimli fırkateynin bulunduğu belirtilirken, geminin OTO Melara deniz topları, Phalanx yakın hava savunma sistemleri, Sea Sparrow yüzeyden havaya füze sistemleri ve Harpoon güdümlü füzelerle donatıldığı ifade edildi. Gemide ayrıca denizaltı savunma harbi ve elektronik karşı tedbir sistemlerinin bulunduğu, mürettebat değişimlerinin belirli periyotlarla yapılacağı belirtildi. (İLKHA)

Kuyruk kısmı kopan helikopter, yol kenarındaki açık alanda kontrolsüz bir şekilde dönmeye başladı.

Olayda, pilot ve yanındaki kişi, dönen helikopterle birlikte savrularak yaralandı. (İLKHA)

İlgi ve katılımın yoğun olduğu programda, gençliğin gelecekteki rolü ve manevi dinamiklerin önemine değinildi.

Programda bir konuşma yapan İTTİHADUL ULEMA üyesi Molla Sahap Korkutata, gençliğin manevi yönden güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

Gençlerin manevi değerlerle donatılmasının sadece bireysel bir kazanç olmadığını vurgulayan Korkutata, bu tür çalışmaların toplumsal değerlerin korunmasına ve geleceğe taşınmasına çok ciddi katkılar sunduğunu ifade etti.

Molla Sahap Korkutata'nın konuşmasının ardından, Mustafa Yıldız Hoca tarafından programın hayırlara vesile olması için dualar edildi.

Duaların tamamlanmasıyla birlikte, salavatlar eşliğinde açılış kurdelesi kesilerek Davet ve Gençlik Hareketi Bingöl temsilciliği açıldı.

Kurdele kesiminin ardından davetliler, yeni hizmet binasını gezerek yürütülecek çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Temsilciliğin, Bingöl gençliğine yönelik eğitsel, sosyal ve kültürel faaliyetlere başlayacağı belirtildi. (İLKHA)

Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada yeni anlaşmanın detaylarını da kamuoyuyla paylaştı.

Trump, imzaların atılmasının hemen ardından küresel enerji ticareti için stratejik konumda bulunan Hürmüz Boğazı'nın da açılacağını savunarak, 'Anlaşmanın yarın imzalanması planlanıyor ve imzalanmasından hemen sonra Hürmüz Boğazı herkese açık olacak. Obama'nın onlara ödediği, 1,7 milyar doları soğuk nakit olmak üzere yüz milyarlarca doların aksine, bu anlaşmada el değiştirecek hiçbir para yok. Aslında artık nükleer silah istemiyorlar ve satın alma, geliştirme veya başka bir yolla buna sahip olamayacaklar.' dedi.

İran ve tüm Orta Doğu ile uzun vadeli bir iş birliği hedeflediklerini belirten Trump, sürecin hızlı ve sorunsuz işlemesini umut ettiğini ifade etti.

Öte yandan Trump'ın söz konusu açıklamasından önce ABD ile imzalanması beklenen mutabakat zaptı hakkında konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, 'Devam eden İslamabad mutabakatı görüşmeleri, savaşı sona erdirmeye odaklanıyor ve bu aşamada nükleer meselenin görüşülmemesine karar verildi.' ifadelerini kullandı.

ABD tarafının süreç hakkında herhangi bir yorum yapmaktan çekinmesi nedeniyle, temkinli olmaları gerektiğini belirten Bekayi, 'Mutabakatın kesin imzalanma zamanı konusunda beklememiz lazım. Yarın olmasa da önümüzdeki günlerde bunun gerçekleşme ihtimali göz ardı edilemez.' açıklamasını yaptı.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına hiç olmadığı kadar yakın olduklarını ve anlaşmanın 24 saat içinde nihayete erdirilmesini beklediklerini söyleyerek, '(ABD-İran) Anlaşmaya barış anlaşmasına hiç olmadığı kadar yakınız. 24 saat içinde (anlaşmanın) nihayete erdirilmesini bekliyoruz' ifadelerini kullandı.

Pakistan'ın, barış anlaşmasının elektronik ortamda imzalanması için hazırlıklarını sürdürdüğüne işaret eden Şerif, gelecek hafta ise teknik düzeyde görüşmeler yapılacağını belirtti.

Şerif, müzakereler esnasında kararlılıkları için ABD ve İran'a teşekkür ederek şunları kaydetti: 'Bölgedeki kardeşlerimize de destekleri için en içten şükranlarımızı sunuyoruz. Bu tarihi anlaşmanın, kalıcı barış için sağlam bir temel oluşturacağına inanıyoruz.' (İLKHA)

Yangının, yüksek gerilim hattı çalışması yapılan alandan çıkan kıvılcım sonucu çıktığı iddia edildi.

Yangında, yaklaşık 200 dönüm buğday ekili alan yandı.

Yangın, mahalle sakinlerinin ve itfaiye ekiplerinin süren uzun çabalarının ardından söndürüldü. (İLKHA)

Teknolojik gelişmelere ve zamana meydan okuyan tarihi değirmen, son yağışların ardından su kaynaklarının yeniden canlanmasıyla birlikte çarklarını yeniden hızla döndürmeye başladı.

Ata mirasını yaşatma mücadelesi

Mahalle sakinleri tarafından 'Gezgin Onur' olarak bilinen Onur Çınar, çocukluğunun geçtiği bu tarihi değirmene bugün büyük bir sadakatle sahip çıkıyor. Bu yapının sadece ailesine ait bir mülk değil, tüm bölgenin ortak hafızası olduğunu aktaran Çınar, duygularını şu sözlerle ifade ediyor:

'Bu değirmen bize dededen kalan bir miras. Sonrasında ben devraldım. İnşallah benden sonra da devam edecek. Burada hem vatandaşlarımızın ürünlerini öğütüyoruz hem de bu kültürün kaybolmaması için mücadele ediyoruz. Ömrüm yettiği sürece bu değirmeni yaşatmaya devam edeceğim.'

Sosyal hayatın ve üretimin kalbiydi

Güngören Mahallesi Muhtarı Murat Tere de köyün geçmişteki üretim potansiyeline dikkat çekerek, eskiden mahallede üç su değirmeninin bulunduğunu, ancak günümüze sadece ikisinin ulaşabildiğini belirtiyor. Değirmenlerin eski dönemlerde yalnızca ekonomik değil, sosyal bir işlevi de olduğunu vurgulayan Tere, o günleri şöyle anlatıyor:

'Yıllar önce köyümüzde yüzlerce ton mısır üretilirdi. Değirmenlerin önünde uzun kuyruklar oluşurdu. İnsanlar sıra beklerken sohbet eder, çayını kahvesini içerdi. Burası aynı zamanda insanların buluşma noktasıydı.'

Göç dalgası ve kuraklık riski

Geleneksel üretimin önündeki en büyük engellerin başında ise genç nüfusun köyden ayrılması ve tarımsal faaliyetlerin sekteye uğraması geliyor. Yaklaşık 140 haneli mahallede nüfusun 330 civarına gerilediğini belirten Muhtar Tere, su yetersizliğine ve tarımsal yatırımların önemine şu sözlerle dikkat çekiyor:

'Tarım arazilerine yeterli su ulaştırılabilirse gençler yeniden üretime döner. Bağlarına, bahçelerine ve dedelerinden kalan topraklara sahip çıkar. Üretim arttıkça bu tarihi değirmenler de yaşamaya devam eder.'

'Sadece taş ve sudan ibaret değil'

Bölgedeki birçok su değirmeninin ilgisizlik ve göç nedeniyle zaman içinde yok olup gittiğini hatırlatan Tere, ayakta kalan son iki değirmenin korunması için çağrıda bulunuyor:

'Bu değirmenler köyümüzün tarihidir, kültürüdür. Sadece taş ve sudan oluşan yapılar değildir. Geçmişimizin, emeğimizin ve üretim kültürümüzün canlı tanıklarıdır. Bu mirasa sahip çıkmak hepimizin görevidir.'

Toroslar'ın eteklerinden süzülen berrak suların çevirdiği o devasa değirmen taşı, günümüzde yalnızca mısırı una dönüştürmüyor; asırlık bir emeği, alın terini ve Anadolu'nun köklü üretim kültürünü de yarınlara taşımaya devam ediyor.

Tarihi değirmen, bugün Onur Çınar'ın özverili çabalarıyla Güngören Mahallesi'nde kültürel mirasın en canlı simgesi olarak varlığını sürdürüyor. (İLKHA)

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, 'Kendi GPU sunucularımız ve altyapımızla bağımsız bir yapay zekâ mimarisi kurduk; verilerimiz kurum içinde ve güvende kaldı. İnternete kapalı yerli LLM ve VLM modellerini kuruma özel ince ayarlarla devreye aldık.' dedi.

Kurum bünyesinde geliştirilen projeler arasında kapalı devre çalışan 'CibGPT' platformu, yazılım süreçlerini hızlandıran kodlama ajanı 'İlgen' ve doğal dilde veri tabanı erişimi sağlayan 'ULAK' sistemi yer aldı. Görsel-dil modelleri tabanlı video üretim sistemleriyle çok dilli içerik üretimine geçildi.

CİMER süreçlerinde başvuruların sınıflandırılması ve verilerin içgörülere dönüştürülmesinde yapay zekâ kullanıldı. Yayınlar blokzincir üzerinde güvence altına alınarak şeffaf ve değiştirilemez arşiv oluşturuldu.

Duran, entegrasyon rehberlerinin diğer kamu kurumlarına gönderildiğini belirterek, yerli ve güvenli yapay zekâ mimarisinin devlet geneline taşınacağını vurguladı.

Yerli Yapay Zekâ Sistemlerinin teknik altyapısı netleşti

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından duyurulan dijital dönüşüm hamlesi kapsamında geliştirilen yerli yapay zekâ projelerinin teknik detayları ile 'Kamu Kurumları Kamu Entegrasyon Rehberi'nin uygulama esasları açıklandı. Geliştirilen 'CibGPT', 'İlgen' ve 'ULAK' gibi platformların, kamuda veri sızıntılarını tamamen önleyecek bir mimariye sahip olduğu bildirildi.

Sistemlerin işleyiş mekanizmalarına dair teknik raporlardan derlenen bilgilere göre, projelerin tamamen yüksek performanslı kurum içi GPU sunucu altyapıları üzerinde konuşlandırıldığı belirtildi. İnternete kapalı (on-premise) çalışan bu özel ekosistem, devletin hassas verilerinin dış ağlara sızmasını kesin olarak engelliyor.

Projelerin teknik işleyişleri ve fonksiyonel özellikleri şu şekilde detaylandırıldı.

CibGPT Mimari Altyapısı: Kurum içi belgeler ve arşiv verileriyle doğrudan entegre edilmiş, kapalı devre bir kurumsal yapay zekâ asistanıdır. Güvenlik duvarlarının arkasında çalışan bu büyük dil modeli (LLM), personele yetkilendirilmiş kurumsal bilgiye güvenli erişim sağlarken otomatik metin hazırlama ve özetleme işlemlerini yerel sunucularda gerçekleştiriyor.

İlgen Kodlama Asistanı: Yazılım geliştirme süreçlerini hızlandırmak amacıyla geliştirilen üretken bir yapay zekâ ajanıdır. Kod önerileri sunma, mevcut yazılımlardaki hataları analiz etme ve otomatik test senaryoları üretme yetenekleriyle kodlama süreçlerindeki operasyonel yükü asgariye indiriyor.

ULAK Entegrasyon Aracı: Doğal dili doğrudan SQL ve benzeri veri tabanı sorgu dillerine çeviren bir köprü yazılımdır. Bu araç sayesinde teknik bilgiye sahip olmayan kamu personeli, karmaşık kurumsal veri tabanlarını sadece konuşma veya yazma diliyle sorgulayarak modern veri tabanlarından kolayca çıktı alabiliyor.

VLM Tabanlı Çok Modlu Çerçeve: Görsel-dil modelleri (VLM) mimarisi üzerine kurulan bu sistem; otomatik görsel üretimi, seslendirme ve çok dilli video oluşturma süreçlerini tek bir merkezden yönetiyor. Uluslararası medya izleme araçlarıyla da entegre çalışan sistem; duygu analizi, risk ve anomali tespiti yaparak dezenformasyona karşı karar alma mekanizmalarını hızlandırıyor.

Entegrasyon Rehberi ile devlet genelinde standartlaşma sağlanacak

İletişim Başkanlığı tarafından hazırlanan ve tüm bakanlıklar ile bağlı devlet kademelerine gönderilen 'Kamu Kurumları için Yapay Zekâ Entegrasyon Rehberi', bu yerli altyapının tüm devlet teşkilatına güvenli bir şekilde yayılmasını amaçlıyor. Rehber doğrultusunda, diğer kamu kurumlarının da kendi bünyelerinde yüksek performanslı ağlar kurması ve verilerini internete kapalı yerel dil modelleriyle işlemesi hedefleniyor. Ayrıca, açık kaynak ekosistemine katkı sunmak amacıyla geliştirilen veri setlerinin küresel platformlarda akademik ve sivil geliştiricilerin erişimine açılmasına yönelik standartlar da bu rehberle yasal ve teknik güvenceye kavuşturuluyor. (İLKHA)

Olay sonucunda üç araç hasar görürken, bunlardan ikisi çıkan yangın nedeniyle tamamen kullanılamaz hale geldi.

Açıklamada, saldırıda ayrıca akaryakıt ikmal pompaları ve atölye binasının camlarının da zarar gördüğü kaydedildi.

Uzmanların bölgedeki durumu yakından takip ettiği ve radyasyon seviyesinin normal değerlerde seyrettiği belirtilirken, benzer saldırıların tekrarlanma riskine de dikkat çekildi.

Basın servisi açıklamasında, 'Kiev yönetimi, santralin lojistik altyapısını ve personel taşıma sistemini hedef alan kasıtlı eylemlerini sürdürmektedir.' denildi. (İLKHA)

Son 23 yılda inşa edilen 114 teknopark, 1300'den fazla teknoloji girişimi ve 1700'ü aşkın tasarım merkezi bu dönüşümün taşıyıcı unsurları olarak öne çıkıyor. Savunma sanayisinde elde edilen tecrübelerin mobiliteden uzay teknolojilerine kadar birçok alana aktarılması hedefleniyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, zirvede yaptığı konuşmada, 'Kendi verisini koruyamayan ve kendi dil modellerini geliştiremeyen ülkeler küresel sistemde birer veri tarlasına dönüşme riskiyle karşı karşıya kalır.' ifadelerini kullandı. Türkiye'nin yapay zekayı vatandaşları ve insanlık için refah vesilesi kılmaya hazır olduğunu belirtti.

Ulusal kapasiteyi artırmak için TÜBİTAK bünyesinde Yapay Zekâ Enstitüsü kuruldu. Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Projesi gibi çalışmalarla yerli çözümler hızlandırılıyor. Genç nesiller için yapay zekâ akademileri ve yazılım okulları yaygınlaştırılırken, girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kaynak yönlendirildi.

Geliştirilen sistemlerin eğitimden sağlığa, üretimden siber güvenliğe kadar geniş bir sahada fırsat eşitliği sunması bekleniyor. (İLKHA)

Açıklamada, son 48 saatte Gazze'deki hastanelere 2 şehit cenazesi ve 11 yaralının getirildiği belirtildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana siyonist işgalcilerin saldırılarında 983 kişinin şehit olduğu, 3 bin 122 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 783 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı ifade edildi.

Siyonist rejimin Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 993'e, yaralı sayısının 173 bin 230'a yükseldiği kaydedildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor. (İLKHA)

Demir, tarlada yaptığı çağrıda, tarımın ülkelerin en stratejik iktisadi alanı olduğunu belirterek alım fiyatlarının yukarı çekilmesinin bir ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Şırnak'ın Cizre ilçesine bağlı Karuh köyünde çiftçilerle bir araya gelen HÜDA PAR Milletvekili Demir, kurak geçen sezonun ardından bu yıl tarlalarda bereket yaşandığını ancak fiyat politikasının çiftçiyi hayal kırıklığına uğrattığını belirtti.

Tüccarların, devletin açıkladığı rakamın bile altında alım yaptığını belirten Demir, açıklanan rakamın çiftçinin maliyetini dahi karşılamaktan uzak olduğuna işaret etti.

'16 bin 500 liralık para, çiftçinin maliyetini dahi karşılamıyor'

Demir, 'Bugün bir buğday tarlasındayız. Allah'a hamdolsun ki bu yıl tarlalar çok bereketli ve verimli. Geçen yılki kuraklıktan sonra bu yıl bereketli bir sezon yaşanıyor olması çiftçilerimizin yüzünü güldürdü; çünkü geçen yıldan kalan borçlar halen çiftçimizin sırtında. Allah bu yıl bol bol yağmur verdi, bereket verdi. Gördüğünüz gibi tarlalarımız, buğdaylarımız çok çok verimli ve bereketli oldu; biçerdöverler de hasada başladılar. Kazasız belasız bir hasat sezonu tamamlanmaya çalışılıyor. Allah ü Teâlâ bu yıl bol bol bereket verdi ancak hükümetin verdiği fiyat, tabiri caizse Allah-u Teâlâ'nın verdiği bu bereketi düşürme, azaltma ve çiftçiyi biraz daha mağdur etmeye yönelik bir şey oldu. Allah o kadar cömert davrandı, o kadar bereket yağdırdı ama hükümet maalesef böyle cömert olmadı ve çiftçilerimizin bu bereketli sezondan hakkıyla istifade etmelerine bir nevi müsaade etmedi. Çünkü buğday ve arpa fiyatları açıklandı; buğday fiyatına verilen, layık görülen para miktarı 16 bin 500 liradır. Bu, tabi en iyi buğday için öngörülen, kabul edilen fiyattır. Ben dün şahit oldum; köyde bir çiftçi en iyi buğdayını 14 bin 500 liraya sattı. Tüccarlar bu fiyatı vermiyorlar çünkü. Henüz ofisler açılmadı, alımlar yapılmadı ve fiyatlar tüccarların inisiyatifine bırakılmış durumda. 16 bin 500 TL olsa dahi çiftçinin maliyetini belki karşılamaz. Gübre fiyatları yüzde 40-60 civarında yükseldi. Bu yıl mazot fiyatları hepimizce malum. Çiftçinin maliyetleri, girdi fiyatları uçtu. Şu anda öngörülen 16 bin 500 liralık para, çiftçinin maliyetini dahi karşılamıyor. Geçen yıl kurak geçen sezondan dolayı bu yıla kalan çiftçi borçlarının nasıl ödeneceği şu anda büyük bir soru işareti olarak çiftçilerimizin gündemindedir.' diye konuştu.

'Çiftçi şu anda zarar ediyor; geçen yılki kurak sezonun borçları duruyor'

Devletin çiftçiye, tahıla çok ciddi bir pozitif ayrımcılık yapması gerektiğini vurgulayan Vekil Demir, 'Hükümete şöyle bir çağrımız var: Sayın Cumhurbaşkanı tahıl fiyatlarının revize edilebileceğini ifade etti. Buna şiddetle ihtiyaç var. Bunu özellikle ifade etmek istiyorum; bu fiyatların, çiftçinin bırakın maliyetini karşılamasını, onun ciddi anlamda kâra geçmesini sağlayacak bir oranda olması lazım. Çünkü çiftçi şu anda zarar ediyor; geçen yılki kurak sezonun borçları duruyor. Bu yıl tarlalar sadece maliyetlerini çıkarabileceklerse o zaman geçen yıldan kalan borçlar nasıl ödenecek, gelecek yıl tarım nasıl yapılacak, bu çiftçi nasıl ayakta kalacak? Bunu hepimiz kara kara düşünüyoruz. Dolayısıyla bu, ciddi anlamda bir sorun. Özellikle Doğu ve Güneydoğu'da, 'tarım ambarı' olarak ifade edilen bu bölgemizde, geçimlerinin yüzde 80-90'ı tarım üzerinden olan insanlarımızın geçimlerinin nasıl olacağı noktasında da ciddi endişeler ve sıkıntılar mevcut. Bunların hepsinin hem hükümet tarafından hem Maliye Bakanı hem de Tarım Bakanlığı tarafından görülmesini, fiyatların en kısa zamanda revize edilmesini temenni ediyoruz. Buradan çağrı yapıyoruz: Aman çiftçimizi öldürmeyelim, ziraatimizi öldürmeyelim, zira bugün dünyanın en stratejik ticari ve iktisadi alanı. Malum, ülkelerin gıda konusunda, tarım konusunda kendi ayakları üzerinde durabilmeleri ve kendi kendilerine yetebilmeleri gerekir. Pandemi bunu net olarak önümüze koydu. Ülkemizin, milletimizin, toplumumuzun, çiftçimizin kendi kendine yetebilmesi ve ayakta kalabilmesi için devletin çiftçiye, tahıla çok ciddi bir pozitif ayrımcılık yapması ve fiyatları yukarı çıkarması lazım.' dedi.

'3 yıldır çiftçi hep zarar ediyor'

Buğday tarlasında hasat yapan Yusuf Kaya adlı vatandaş, bu şartlar altında çiftçinin hep zararda olduğunu ifade etti.

Bu şartlar altında kimsenin üretim yapamayacağının altını çizen çiftçi Kaya, '2026'nın buğday sezonunda açıklanan 16 bin 500 TL biz çiftçilerin maliyeti bile değil. Çiftçiler olarak bizler 23 bin lira olarak bekliyorduk, en kötü fiyat 20 bin olarak bekliyorduk ama 16 bin 500 TL maliyetimizi kurtarmıyor. Yakıt olmuş 70-80 TL , gübre 35 TL'ye çıkmış. Her şey yüzde 100 artışa geçti ama mahsul alım fiyatı düşüşe geçti. Bu 3 yıldır çiftçi hep zarar ediyor. Bu şartlar altında kimse artık üretim yapamaz. Geçen yıl kuraklık vardı çiftçi zarar etti. Bu sene de Allah bereket gönderdi, yağmur yağdı kuraklık yoktu ama bu sefer de fiyat çok düşük. Bu şartla altında çiftçi hep zarar ediyor.' dedi. (İLKHA)