Çalışmalar kapsamında ayrıca şase ve motor numaraları silinmiş 3 motosiklet ele geçirildi.

Niğde Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamada, çalışmaların 21-28 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirildiği bildirildi. (İLKHA)

Ziyarette, fıstığın üretiminden ticaretine, işlenmesinden ihracatına ve tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreç ele alındı.

'Fıstık sektörünün birçok boyutu var'

Sektörün mevcut durumunu yerinde görmek amacıyla Gaziantep Fıstıkçılar Esnaf Odasını ziyaret ettiklerini belirten Demir 'Öncelikle Fıstıkçılar Oda Başkanımızın misafiriyiz. Kendilerini ziyaret etme ihtiyacı hasıl oldu. Sektörün durumunu, sorunlarını, eksiklerini ve ihtiyaçlarını görmek amacıyla bu ziyareti gerçekleştirdik. Kendisi de bizi ağırladı, sağ olsun, ikramlarda bulundu. Fıstık sektörüyle alakalı sorunları birlikte değerlendirdik. Fıstık sektörünün malum birçok boyutu var. Çiftçiyi ilgilendiren boyutu var, tüccarı ilgilendiren boyutu var, ihracatçıya ve tüketiciye bakan yönü var.' dedi.

Fıstık sektöründe taraflar arasındaki dengenin korunmasının önemine işaret eden Demir, 'Siyaset kurumu olarak bu tarafların mağdur edilmemesini, herkesin kazanmasını, herkesin ekmek yemesini ve temiz bir ticaret ortamının oluşmasını istiyoruz. Dolayısıyla bu dengeyi muhafaza etmek çok önemlidir. Çiftçi, kendi maliyetlerinden ve komisyoncuların ürünlerini ucuza almasından şikayetçi. Komisyoncu arkadaşlar da piyasayı belirleyemediklerinden, arz ve talep dengesini sağlayamadıklarından ve piyasanın sağlam bir zemininin bulunmadığından şikâyet ediyorlar. Bir de işin tüccar kısmı var. Onlar da ayrı bir boyut.' ifadelerini kullandı.

'Tarladan sofraya gelene kadar tüketici de yüksek fiyatla karşılaşıyor'

Fıstık sektöründeki en önemli taraflardan birinin tüketici olduğunu belirten Demir, 'En önemli taraflardan biri ise tüketicidir. Sonuçta tarladan çıkan fıstığın tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte tüketici de fıstığı çok pahalıya yediğini ifade ediyor. Alım gücünü ve enflasyon şartlarını göz önünde bulundurduğumuzda vatandaş fıstığı yeterince tüketemiyor. Bütün bu boyutları değerlendirdik. Tarlaya gittik, tüccarlarımızı, komisyoncularımızı ve aracılarımızı ziyaret ettik. Fabrikalarda işlenen fıstıkları da yerinde görerek değerlendirmelerde bulunduk.' şeklinde konuştu.

'Piyasadaki spekülasyonların önüne geçilebilir'

Fıstık piyasasının sağlıklı şekilde işlemesi için düzenleme ve denetleme organına ihtiyaç olduğunu dile getiren Demir, piyasadaki fiyat hareketlerinin kontrol edilebilmesi için bir mekanizmanın oluşturulması gerektiğine değindi.

Demir 'Benim anladığım kadarıyla bu işin bir düzenleme ve denetleme organına ciddi şekilde ihtiyacı var. Böylece piyasadaki spekülasyonların önüne geçilebilir. Bu, bir birlik aracılığıyla olabilir. Ya da devletimiz nasıl buğday, arpa ve mercimek gibi ürünlerde alım mekanizmaları oluşturuyorsa fıstık için de benzer bir sistem kurarak piyasayı dengede tutabilir. Şimdi Oda Başkanımızın misafiriyiz. Bu sektörün, özellikle komisyoncular açısından bizim bilmediğimiz sorunlarını da kendisinden dinlemek istiyoruz.'dedi.

'Fıstık dağda yetişen, kontrolü zor bir ürün'

Gaziantep Fıstıkçılar Esnaf Odası Başkanı Mesut Kaya ise fıstığın üretim yapısı nedeniyle diğer bazı tarım ürünlerinden farklı olduğunu belirterek, piyasadaki dengenin sağlanmasının zor olduğunu söyledi.

Kaya, 'Sayın Vekilim, hoş geldiniz. Ziyaretiniz için teşekkür ederim. Sorularınız için buraya gelmenizden dolayı ayrıca teşekkür ediyorum. Bizim ürünümüz dağda yetişen bir ürün. Kontrolü zor, dolayısıyla piyasada dengede tutulması da zor olan bir ürün. Bu durum beraberinde piyasada birtakım zorlukları getiriyor.' ifadelerine yer verdi.

'Destekleme araziye değil, ürüne yapılmalı'

Fıstık üretiminde destekleme modelinin değiştirilmesi gerektiğini belirten Kaya, 'Biz desteklemenin araziden ziyade ürüne verilmesini istiyoruz. Neden ürüne verilmesini istiyoruz? Ürüne destek verildiği zaman kalite artacaktır, üretim oranı artacaktır. Herkes ürettiği kadar, kaliteli ürettiği kadar desteklenecektir. Diğer türlü, bütün tarlalara destek verdiğiniz zaman tarlasına hiç bakmayan, hatta belki de hiç fıstığı olmayan insanlar da aynı desteği alabiliyor. İkincisi, ürüne destek verdiğiniz zaman bu ürünün tamamı müstahsil makbuzuyla kayıt altına alınacaktır. Böylece izlenebilir bir süreç ortaya çıkacaktır. Ürünün ne kadarının satıldığını, ne kadarının geride kaldığını, ne kadarının gelecek yıla devrettiğini ve fiyat ortalamasının ne olduğunu daha iyi analiz edebileceğiz. Yurt dışındaki fiyatlarla kıyaslama yapabileceğiz. Elimizde ne kadar ürün kaldığını bileceğiz ve buna yönelik adımlar atacağız. Bu yüzden kesinlikle desteklemenin araziden ziyade ürüne verilmesini istiyoruz.' dedi.

'Piyasayı dengeleyecek bir kuruma ihtiyacımız var'

Fıstık piyasasında fiyatların temel olarak arz ve talebe göre oluştuğunu belirten Kaya, üretici ile işletmeci arasındaki dengenin korunması gerektiğini söyleyerek 'Bizim piyasamızda fiyatı arz ve talep belirliyor. Arz ve talebin iki ayağı var. Biri çiftçi, diğeri işletmeci ayağıdır. İşletmeci ürünü çok aldığı zaman fiyat yükseliyor. Çiftçi az ürün getirdiği zaman fiyat yükseliyor, çok getirdiği zaman ise fiyat düşüyor. Bunu sübvanse edecek, piyasayı dengeleyecek bir kuruma ihtiyacımız var. Bu kurum nasıl işleyecek? Daha önce bizim Güneydoğu Birliğimiz vardı ancak kapandı. Şu anda böyle bir kurumumuz yok. Böyle bir kurumun olması bizim için olmazsa olmazdır. Fiyat çok yükseldiğinde piyasaya ürün sürerek denge sağlayacak, fiyat çok düştüğünde de piyasadan ürün alarak çiftçinin mağdur olmasını engelleyecek. Yani ürünü ve piyasayı dengeye getirecek bir mekanizmaya ihtiyaç var.' şeklinde konuştu.

'Fıstık üretimi 400 bin tona kadar çıkabiliyor'

Fıstık üretiminin yıllara göre değişiklik gösterdiğini, ancak yeni dikilen ağaçlarla birlikte üretim kapasitesinin arttığını belirten Kaya, şöyle devam etti.

'Piyasadaki fiyatların belirlenmesindeki en büyük etken arz ve taleptir. Dışarıdan etkenler olmuyor mu? Elbette oluyor. Ancak bunların etkisi minimum düzeydedir. Çok etkili olabilmeleri için fiyatın çok düşük olması gerekir ki insanlar bu ürünü alıp ambara koysun, depolasın ve piyasaya sürmeyerek fiyatın yükselmesini sağlasın. Ancak bu durumda etkili olabilirler. Bunun dışında normal çalışan mekanizmada bu insanların piyasaya çok fazla müdahale edebilmesi mümkün değil. Çünkü bizim ürünümüz az miktarda üretilen bir ürün değil. En az olduğu yıl yaklaşık 100 bin ton, çok olduğu yıl ise 400 bin ton ürünümüz var. Üstelik her yıl artan bir rekoltemiz söz konusu. Çünkü her yıl yeni yetişen ağaçlarımız ve yeni dikilen fıstıklarımız var. Dolayısıyla rekoltesi gittikçe yükselen bir üründen bahsediyoruz. Bu nedenle bu ürünün fiyatını üç-beş kişinin belirlemesi mümkün değildir.'

'Üretici, tüccar ve esnaf mağdur edilmemeli'

Fıstığın ekonomik değerinin yüksek olduğuna dikkat çeken Kaya 'Kontrol edilmesi gereken, ekonomik değeri çok yüksek bir üründür. Biz istiyoruz ki bu işten tüccarımız mağdur olmasın, çiftçimiz mağdur olmasın, esnafımız mağdur olmasın, devletimiz mağdur olmasın. Çünkü bu, Allah'ın bize bir ikramıdır. Katma değeri yüksek bir üründür. Allah bunu bize toprakta ikram ediyor. Üretim maliyetleri karşılandıktan sonra ürünün önemli bir kısmı ihraç edildiğinde ülkeye döviz katkısı olarak geri dönüyor. Çünkü bunun ham maddesi topraktır. Bu tür ürünlerin kıymetini bilmemiz gerekiyor. Diğer ürünlerde bir ham madde alıp üretmek zorundasınız. Fıstık ise farklıdır. Maliyetin önemli kısmı üretim sürecindedir. Fıstığın katma değeri oldukça yüksektir. Dediğim gibi, bunun kıymetini bilmemiz ve bu ürüne sahip çıkmamız gerekiyor.' ifadelerini kullandı.

'Dünyada da fıstık üretimine yönelim var'

Dünyanın farklı ülkelerinde fıstık üretimine yönelik çalışmaların arttığını belirten Kaya 'Dünya da bunun farkında. Herkes fıstık yetiştirmeye başladı. İspanya, İtalya, Çin, Özbekistan ve Kazakistan gibi ülkeler şu anda fıstık üretmeye başladı. Bizim bu ürünün arkasında durmamız, buna sahip çıkmamız ve üreticimizi desteklememiz lazım. Bizim üreticimiz bunu üretmeli, bizim tüccarımız bunu satmalı. Bu iki ayağın dengeli olması gerekiyor. Bu iki ayaktan biri eksik olduğu zaman bu iş yürümez. Çiftçi mağdur olursa ürününe bakmaz, üretim yapmaz. Tüccar mağdur olursa ürünü satmaz. İkisinin birlikte, dengeli ve sağlıklı bir şekilde ilerlemesi gerekiyor. Bunun için de iki tarafın mağdur edilmemesi ve iki tarafın da küçümsenmemesi gerekiyor.' şeklinde konuştu.

'Ürünün kimde olduğunu görebileceğiz'

Piyasadaki stok ve depolama sorunlarının çözümünde kayıt sisteminin önemine vurgu yapan Kaya 'Ambarcılık ve stokçuluk gibi sorunların da ortadan kalkması lazım. Bunlar nasıl ortadan kalkar? Eğer ürüne destek verir ve müstahsil makbuzunu düzenli şekilde sisteme işlersek ürünün kimde olduğunu görebileceğiz. Çünkü bu ürün hem devlet nezdinde hem de borsa nezdinde kayıt altına alınıyor. Bizde borsa kaydı zorunlu, müstahsil makbuzu da zorunlu. Bunların düzenli şekilde işlenmesi gerekiyor.' dedi.

Fıstığın üretim maliyetlerinin yanı sıra tarladan piyasaya getirilmesi sırasında ortaya çıkan maliyetlerin de fiyat üzerinde etkili olduğunu belirten Kaya, bu durumun tüketiciye yansıdığını söyledi:

'Kıymetli bir ürünümüz var. Ancak ürünü piyasaya getirme maliyetleri çok yüksek. Bu nedenle fiyatlarımız yüksek çıkıyor. Tüketim de zorlaşıyor. İnsanlar bunu almakta ve tüketmekte zorlanıyor. Çünkü halkın alım gücü şu anda gerçekten düşük. Maalesef dünyadaki savaş ortamı ayrı bir sorun, ülkemizdeki enflasyon ayrı bir sorun. Bu işin birçok sebebi var. Tek bir sebebe bağlamamak gerekiyor.' (İLKHA)

Doğan, İLKHA muhabirine yaptığı açıklamada, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Çiftçilerin iklim değişikliğine tek başına uyum sağlayamayacağını vurgulayan Doğan, bilimsel çalışmalar, teknik destek ve planlı üretim politikalarının uygulanması gerektiğini kaydetti.

İklim değişikliğinin tarımı olumlu veya olumsuz yönde etkileyebildiğini belirten Doğan, 'İklim değişikliği tarımı mutlaka olumlu ya da olumsuz yönde etkiler. Yağışların periyodik ve düzenli yağmaması, her türlü tarımsal üretimde dengesizliğe neden olur. Aynı şekilde iklim değişikliğinin birçok nedeni vardır. İklim değişikliğinin dünyada gerçekten doğal bir döngü olup olmadığı henüz netleşmiş değildir; ancak son dönemlerde iklim değişikliği nedeniyle yağış rejimlerinin ve yağış mevsimlerinin değiştiği, mevsimlerin kaydığı görülmektedir.' dedi.

Ebubekir Doğan

'Mısır hasadı belirgin bir şekilde 15-20 gün gecikti'

Bu yıl bölgede yaşanan gecikmenin iklim değişikliğinin tarımsal takvim üzerindeki etkisine örnek olduğunu ifade eden Doğan 'Nitekim bu yıl bunun bir örneğini yaşadık. Bölgemizde ilkbahar yağışlarının gecikmesi nedeniyle mısır hasadı belirgin bir şekilde 15-20 gün gecikti. Bu durum verimi olumsuz etkiledi ve hasat zamanını öteledi. Nem oranının düşmesi gibi durumlar, iklim değişikliğinin sonucunda meydana gelen olumlu ya da olumsuz yansımalardır. Eğer yağışlar geçen senelerden daha fazla ya da tam ihtiyaca yetecek miktarda gelirse olumlu olur. Ancak daha az yağarsa veya mevsimler kayarsa tarımsal üretim olumsuz yönde etkilenir. Çünkü açık alanda yapılan tarımsal üretim tamamen doğa şartlarına bağlıdır; bu nedenle doğrudan iklim değişikliğinden etkilenmektedir.' şeklinde konuştu.

'Her bitkinin bir yaşam döngüsü, bir ömrü ve belirli bir yetişme süresi vardır'

Yağışların dönemsel durumunun ekim ve hasat takvimini etkileyebildiğini dile getiren Doğan 'Ekiliş döneminde veya hasat dönemi yaklaşırken yağışların dönemsel durumuna göre gecikmeler meydana gelebilir. Her bitkinin bir yaşam döngüsü, bir ömrü ve belirli bir yetişme süresi vardır. Bu nedenle yaşanan gecikmeler, ekim ve hasat dönemlerini olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilmektedir.' ifadelerini kullandı.

'Bütün bu faktörler ürünün kalitesini, pazar değerini ve verimini doğrudan etkilemektedir'

Aşırı yağış, sıcaklık ve rüzgar gibi hava koşullarının bitkiler üzerinde strese neden olabileceğini belirten Doğan 'Aşırı yağış, fazla su alma, yüksek sıcaklıklar ya da rüzgar yönleri gibi unsurlar bitkileri strese sokabilir; çünkü bitkiler de canlıdır. Aşırı sıcak veya soğuk hava bitkinin döllenmesini, görüntüsünü, hasadını ve kalitesini olumsuz etkileyebilir. Bütün bu faktörler ürünün kalitesini, pazar değerini ve verimini doğrudan etkilemektedir.' dedi.

'Çiftçiler iklim değişikliğiyle tek başlarına mücadele edemezler'

İklim değişikliğine uyum konusunda çiftçilerin tek başına hareket etmesinin yeterli olmayacağını ifade eden Doğan 'Çiftçilerin bu sürede tek başlarına uyum sağlaması mümkün değildir. Çiftçiler iklim değişikliğiyle tek başlarına mücadele edemezler. Yetişmiş teknik elemanlar, bilime dayalı araştırmalar ve ilgili bakanlığın yönlendirmesi gereklidir. Önder ve değişime açık çiftçilerimizle görüşülerek planlı bir süreç yürütülmeli; olumsuzlukların en az seviyede yaşanacağı şekilde tarımsal üretim planlanmalıdır.' diye konuştu.

'Günümüz şartlarında bu değişiklik kaçınılmazdır'

Tarımsal üretimde yeni ürünlere geçişin gerekli olduğunu belirten Doğan 'Tarımsal üretimde yeni ürünlere geçiş her zaman gereklidir; ancak bu geçiş kolay olmamaktadır. Çiftçilerin atadan gelen geleneksel alışkanlıkları vardır ve bunları kolay kolay değiştiremezler. Çiftçilerimiz köklü bir şekilde toprağa bağlıdır ve bu bağı manevi bir değer olarak görürler. Bu nedenle geleneksel yöntemleri bırakmakta zorlanırlar. Yine de günümüz şartlarında bu değişiklik kaçınılmazdır. İlgili yetkililerin ve bakanlığın, değişime açık önder çiftçilerle ortak çalışmalar ve planlamalar yürütmesi gerekir.' ifadelerini kullandı.

'Bilimsel ve teknik anlamda kapsamlı çalışmalar yapılmalıdır'

İklim değişikliğinin nedenlerinin çok çeşitli olduğunu vurgulayan Doğan 'İklim değişikliğinin birçok nedeni vardır ve buna yönelik bütüncül bir politika yürütmek kolay değildir. Hemen tek bir sebebi öne sürerek yeni bir ürüne geçiş yapmak mümkün değildir. Tarımsal üretim uzun bir süreç ve deneyim gerektirir; bir bitkinin bölgeye adaptasyonu zaman alır. Bu politikanın oluşturulmasında girdiler, çiftçi alışkanlıkları, pazar payı ve ticari boyut bir bütün olarak ele alınmalı; bilimsel ve teknik anlamda kapsamlı çalışmalar yapılmalıdır. İklim değişikliği ve yağış rejimleri yakından takip edilmelidir.' dedi.

'Sürdürülebilir bir tarım politikası oluşturulabilir'

Konuşmasının devamında Doğan, şunları söyledi:

'Dünyada iklim ve meteorolojiye dair ilk veriler bin 500 ila bin 600'lü yıllardan itibaren tutulmaya başlanmış; evrensel bir standarda ulaşarak resmi kayıtlara geçmesi ise 1860-1887 yıllarını bulmuştur. Ülkemizde ise resmi kayıtlar ancak 1911-1916 yıllarında tutulmaya başlanabilmiştir. Bütün bu tarihsel kayıtlar; bitki çeşitleri, çiftçi alışkanlıkları ve hem ülkemizdeki hem de dünyadaki pazar hacmi değerlendirilerek sürdürülebilir bir tarım politikası oluşturulabilir.' (İLKHA)

Adaylar tercihlerini ÖSYM'nin Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle elektronik ortamda gerçekleştirebilecek.

Tercih işlemleri 7 Ekim tarihinde saat 23.59'da sona erecek.

Yerleştirme işlemlerinde, TUS 2. Dönem Başvuru Kılavuzu'nda yer alan ilke ve kurallar uygulanacak.

TUS 2. Dönem yerleştirmesine ilişkin genel bilgiler ve tablolar ÖSYM tarafından yayımlandı. Tercihte bulunacak adayların söz konusu bilgileri dikkatle incelemesi gerektiği belirtildi. (İLKHA)

Türkiye'nin teknoloji ve dijital dönüşüm alanındaki önemli organizasyonlarından Türkiye Teknoloji Buluşmaları, Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri'nin (GAİB) desteğiyle Gaziantep'te gerçekleştirildi.

CARF, WSI ve FORBES partnerliğinde, WhiteBIT TR ana sponsorluğunda düzenlenen etkinlikte iş dünyası ile teknoloji sektörü bir araya geldi.

Gaziantep Üniversitesi Mavera Kongre ve Sanat Merkezi'nde 'Bölgenin Gücü Teknolojinin Geleceği ile Buluşuyor' sloganıyla düzenlenen programda; yapay zeka, blockchain, dijital finans ve Web3 başta olmak üzere geleceğin iş dünyasını şekillendiren teknolojiler ele alındı.

Programın açılış konuşmasını yapan GAİB Koordinatör Başkanı Mete Akcan, küresel ticarette rekabet şartlarının hızla değiştiğine dikkat çekti.

İhracatın artık yalnızca kaliteli üretim yapmakla sınırlı olmadığını belirten Akcan, yapay zeka ve dijital dönüşümün ihracatçıların küresel rekabet gücü açısından giderek daha önemli hale geldiğini ifade etti.

Akcan 'GAİB olarak önceliğimiz, ihracatçımızın bu dönüşümün gerisinde kalmamasını ve yeni teknolojilerden en güçlü şekilde faydalanmasını sağlamak. Bu doğrultuda, yapay zeka konusunda farkındalığı artırmak ve ihracatçılarımızın bu alandaki gelişmeleri yakından takip etmesini sağlamak amacıyla çeşitli çalışmalar yürütüyoruz.' dedi.

Eylül ayı 'Yapay Zeka Ayı' ilan edildi

GAİB olarak Eylül ayını 'Yapay Zeka Ayı' ilan ettiklerini belirten Akcan, ihracatçıların dijital dönüşüme uyum sağlamasına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Eylül ayı boyunca 8 oturumda gerçekleştirilen yapay zeka webinarlarına toplam 2 bin 191 kişinin katıldığını belirten Akcan, düzenlenen programlarla ihracatçıların yeni teknolojilerle buluşturulduğunu ve iş dünyasındaki bilgi ve deneyim paylaşımına katkı sağlandığını ifade etti.

Yaklaşık dört yıldır dahil oldukları Avrupa Birliği projesi kapsamında yapay zeka alanındaki çalışmalarını uluslararası boyuta taşıdıklarını belirten Akcan, sanayicilerin ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağına yönelik eğitim programları da tasarladıklarını söyledi.

'Yapay zeka yalnızca bugünün teknolojisi değil, aynı zamanda geleceğin iş gücünü, üretim anlayışını ve ihracat modelini şekillendirecek önemli bir dönüşüm alanıdır.' diyen Akcan, gençlerin ve girişimcilerin teknoloji alanındaki fikirlerini hayata geçirmelerinin ihracat ekosisteminin gelişimi açısından önem taşıdığını vurguladı.

Akcan 'Geleceğin ihracatının; teknolojiye yatırım yapan, yenilikçi düşünen ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip eden bir anlayışla şekilleneceğine inanıyoruz. Bölgemizin güçlü üretim ve ihracat potansiyelini teknolojiyle buluşturarak daha fazla ihracat, daha yüksek katma değer ve dünyaya açılan daha güçlü markalar oluşturmayı hedefliyoruz.' ifadelerini kullandı. (İLKHA)

Ekipler tarafından 2 araçta yapılan aramalarda 1 kilo 50 gram sentetik kannabinoid hammaddesi ele geçirildi.

Olayla ilgili 2 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı. Şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü öğrenildi. (İLKHA)

Altındağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Şehit Mustafa Kale İmam Hatip Ortaokulu ile Şehit Mustafa Kale Anadolu İmam Hatip Lisesinde düzenlenen kermeste öğretmen, öğrenci ve veliler Gazze'deki çocuklara destek olmak amacıyla bir araya geldi.

Okul yönetimi, öğretmenler, veliler ve öğrencilerin yoğun katılımıyla gerçekleştirilen kermeste çeşitli ürünlerin satışı yapıldı. Kermesten elde edilecek gelirin AFAD aracılığıyla Filistin'e gönderileceği belirtildi.

Kermesi ziyaret eden Altındağ İlçe Milli Eğitim Müdürü Hasan Yıldırım, çalışmalarda emeği geçen Şehit Mustafa Kale İmam Hatip Ortaokulu Müdürü Hasan Şen, müdür yardımcıları, öğretmen ve öğrencilere teşekkür etti.

Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından etkinliğe ilişkin yapılan paylaşımda, Gazze'de yaşananların gölgesinde çocukların yüzündeki tebessüme, yarınlara dair umuduna ve hayallerine sahip çıkmak amacıyla dayanışmanın büyütüldüğü belirtildi.

Paylaşımda, 28 Eylül-23 Ekim tarihleri arasında tüm okullarda düzenlenecek kermeslerle paylaşmanın, iyiliğin ve kardeşliğin gücünün ortaya konulmasının hedeflendiği ifade edilerek 'Her katkı, bir çocuğun umuduna dokunan anlamlı bir adıma dönüşsün. Gazze için el ele, gönül gönülle… Birlikte paylaşalım, birlikte umut olalım.' ifadelerine yer verildi.

'Amacımız çocuklarda Gazze farkındalığı oluşturmak'

Kermes ziyareti sonrasında İLKHA muhabirine konuşan Altındağ İlçe Milli Eğitim Müdürü Hasan Yıldırım, etkinliğe ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yıldırım, 'İl Milli Eğitim'in hazırladığı bir program olarak, Gazze'deki çocuklarımıza yardımcı olmak, bizim asıl amacımız çocuklarda bunun farkındalığını oluşturmak. Yani Gazze'deki çocukların yaşadığı sıkıntıları, çocuklarımızın bunu görmesi, velilerimiz, öğrencilerimiz, öğretmenlerimiz, idarelerimizin birlikte, el birliğiyle yapacakları bu kermeslerde, burada yaptığımız, topladığımız paraları da AFAD'ın hesabına yatırıp inşallah Gazze'deki çocuklarımıza bir faydamız olsun diye çocukların yaptığı bir etkinlik.' dedi.

Kermesin Gazze'deki çocuklara faydası olmasını dileyen Yıldırım, 'Güzel bir etkinlik, çocuklarımız şimdi dolaşıyorum hepsi bize bir şey yapmaya çalışıyor, bir şey sunmaya çalışıyorlar. Buradaki kardeşlik duygusunu ön plana çıkarmak derdimiz. İnşallah oradaki kardeşlerimize faydası olur diye düşünüyorum. Güzel bir etkinlik, güzel bir çalışma. İnşallah tüm okullarımızda, Altındağ'da 180 okulumuz var. Hepsinde bunu yapacağız Allah izin verirse. Rabbim gideceği yere kadar güç, kuvvet versin bize. Oradaki kardeşlerimize de selam olsun inşallah.' ifadelerine yer verdi. (İLKHA)

Çocuklarının gece eve dönmemesi üzerine ailesi, emniyete giderek kayıp ihbarında bulundu. Haber verilmesinin ardından Çapat'ın bulunması için çalışma başlatıldı.

Hasan'ın akrabaları, Kızıltepe ve çevresinde arama yaptıklarını ancak şu ana kadar herhangi bir ize rastlamadıklarını ifade etti.

Hasan Çapat'ı arama çalışmaları sürüyor. (İLKHA)

Gazze'nin batısında Şifa Hastanesi çevresindeki bir daireye düzenlenen hava saldırısında da İman Abdülalal şehit oldu, çok sayıda kişi yaralandı.

Siyonist işgalciler, Gazze kentinin doğusundaki Tuffah ve Şucaiyye mahallelerine de hava saldırıları düzenledi. Şucaiyye'deki Bağdat Caddesi üzerinde bulunan Dahir ve Mişteha adlı iki bina saldırılarda yıkıldı.

Şucaiyye'de düzenlenen saldırıda 3 kişi, Deyr el-Belah'ın güneydoğusundaki Ebu el-Acîn bölgesinde ise işgalci güçlerin açtığı ateş sonucu 3 kişi yaralandı.

Han Yunus'un batısında Dream Palace Salonu çevresine insansız hava aracıyla düzenlenen saldırıda 2 kişi yaralanırken, kentteki Kizan Reşvan bölgesinde çadırında bulunan bir genç kız sırtından vurularak yaralandı.

Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Bureyc Mülteci Kampı'nın kuzeydoğusunda da işgalcilerin araçlarından açılan ateş sonucu bir kişi yaralandı.

Deyr el-Belah'ın doğu kesimleri topçu ateşiyle hedef alınırken, bölgedeki bir eve top mermisi isabet etti. Refah'ın batısında yoğun ateş açılırken, kentin çeşitli bölgelerinde yıkım faaliyetleri gerçekleştirildi.

Gazze kentinin doğusundaki Şucaiyye çevresinde insansız hava araçlarıyla ses bombaları atılırken, bölge yoğun topçu ateşine tutuldu. Kentin kuzeybatısında da aydınlatma fişekleri kullanıldı. (İLKHA)

Kuvvetli yağışlarla birlikte oluşabilecek sel, su baskını, yıldırım düşmesi, yerel küçük çaplı dolu yağışı ve yağış anında kuvvetli rüzgar gibi olumsuzluklara karşı vatandaşların ve yetkililerin dikkatli ve tedbirli olması gerektiği belirtildi. (İLKHA)

Çarpışmanın etkisiyle hafif ticari araç yan yatarken, kazada araçlarda bulunan bir vatandaş yaralandı. Kazanın ardından çevredeki vatandaşların haber vermesi üzerine olay yerine itfaiye, sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekipleri, yaralı vatandaşa olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı. Yaralı, daha sonra ambulansla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.

Polis ekipleri, çevrede güvenlik önlemi alarak kazayla ilgili inceleme başlattı. Kaza nedeniyle yolda bir süre ulaşımda aksama yaşanırken, araçların kaldırılmasının ardından trafik yeniden normale döndü. (İLKHA)

Yarışma; Antalya'da gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31 Antalya) resmî vizyonu, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin erdem-değer-eylem odaklı yaklaşımı, OB8: Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı Becerisi ve Millî Eğitim Bakanlığının 2026-2030 İklim Değişikliği Eylem Planı doğrultusunda gerçekleştirilecek.

9 farklı temada proje geliştirilecek

Yarışmanın ilk aşamasında takımlar fikirlerini 'Sıfır Atık, Okyanuslar ve Denizler, Gıda Güvenliği, İklim Dirençli Şehirler, İklim Uygulama Köprüsü, Gençlik ve Eğitim, Yeşil Sanayileşme, Temiz Enerji Dönüşümü, Rio Sinerjisi ile Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri' temalarından en az biri kapsamında geliştirecek.

Ön elemenin ardından finalist takımların proje geliştirme yetkinlikleri, çevrim içi mentörlük programıyla desteklenecek.

Final Antalya'da gerçekleştirilecek

Antalya'da düzenlenecek final maratonunda takımlardan, ilk aşamada kullanılan COP31 temaları kapsamında kendilerine yöneltilecek yeni bir probleme belirlenen süre içerisinde özgün, uygulanabilir ve yaratıcı bir iklim çözümü geliştirmeleri beklenecek.

Finalist takımlar, yerinde verilen yeni tema üzerinden fikir geliştirme maratonuna katılacak ve canlı jüri sunumları gerçekleştirecek.

Başvurular çevrim içi yapılacak

Yarışmaya Türkiye genelindeki Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel ortaöğretim kurumlarının hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıflarında öğrenim gören öğrenciler katılabilecek.

Başvurular, resmî yarışma portalı üzerinden çevrim içi olarak alınıyor.

Finalistlerin 23 Ekim Cuma günü ilan edilmesi planlanırken, Antalya Final İdeathonu 18-19 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Ödül töreni ise 20 Kasım Cuma günü yapılacak.

Yarışmanın şartnamesi ve başvuru rehberine Millî Eğitim Bakanlığının internet sitesinden ulaşılabilecek. (İLKHA)

El-Akbarov, su ve kanalizasyon altyapısı, barınma ve atık yönetimi gibi temel hizmetlerde ciddi sorunların sürdüğünü, iş gücü piyasasının toparlanamaması nedeniyle halkın insani yardımlara ve nakit desteğine bağımlılığının arttığını söyledi.

300 binden fazla çocuk geçici alanlarda eğitim görüyor

BM'nin Gazze'de su, kanalizasyon, sağlık, enkaz kaldırma ve eğitim alanlarında çalışmalarını sürdürdüğünü belirten El-Akbarov, 300 binden fazla çocuğun halen geçici alanlarda eğitim aldığını ifade etti.

Tarım faaliyetleri için kullanılabilen arazilerin de çok sınırlı kaldığını aktaran El-Akbarov, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nın (UNRWA) karşı karşıya olduğu kısıtlamalara rağmen Gazze'deki faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydetti.

El-Akbarov, Gazze'de 8 binden fazla kişinin yıkılan binaların enkazı altında kayıp olduğunu bildirdi.

Gazze halkının yeni bir kışı çadırlarda geçirmek istemediğini belirten BM yetkilisi, Filistinlilerin evlerine, okullarına ve iş yerlerine dönmek, toplumlarının yeniden inşasına katkıda bulunmak ve su, kanalizasyon ile elektrik hizmetlerine yeniden kavuşmak istediğini aktardı.

Batı Şeria'da durum 'son derece gergin'

Batı Şeria'daki duruma da değinen El-Akbarov, bölgedeki tablonun 'son derece gergin' olduğunu söyledi.

Sömürgeci yerleşimlerin genişlemesi, yerleşimci şiddeti ve hareket kısıtlamalarının sürdüğünü belirten El-Akbarov, Filistinlilerin ekonomik baskılarla da karşı karşıya olduğunu ifade etti.

BM'nin Batı Şeria'da zarar gören aile ve topluluklara hibe, nakit yardım ve hukuki destek sağlamaya devam ettiğini belirten El-Akbarov, siyasi çözüm konusunda ise iki devletli çözümün alternatifi olmadığını belirtti.

El-Akbarov, Filistin meselesinin kapsamlı şekilde ele alınması, güvenin yeniden tesis edilmesi, şiddete yönelik kışkırtmaların sona erdirilmesi ve Filistin kurumlarının birliğinin desteklenmesi gerektiğini dile getirdi. (İLKHA)

Çalışmalar kapsamında Batman il girişinde durdurulan bir araçta arama yapıldı.

Aramada 400 gram sentetik kannabinoid ele geçirildi.

Olayla ilgili 2 şüpheli yakalandı.

Şüpheliler hakkında yapılan adli işlemlerin ardından bir şüpheli çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak cezaevine teslim edildi.

Diğer şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. (İLKHA)

Rus ordusunun saldırılarda balistik füzeler ve insansız hava araçları (İHA) kullandığını belirten Zelenski, başkent Kiev ile çevresindeki yerleşimlerin saldırıların ana hedefleri arasında bulunduğunu aktardı.

Saldırılar sonucunda bazı bölgelerde su ve elektrik kesintileri yaşandığını bildiren Zelenski, konutların da hasar gördüğünü ifade etti.

Odessa, Mıkolayiv (Nikolayev), Kirivograd, Rivne ve Jitomir bölgelerinin de saldırılardan etkilendiğini belirten Zelenski, şu bilgileri paylaştı:

'Mevcut bilgilere göre ülke genelinde bu saldırılar nedeniyle 14 kişi yaralandı. Ne yazık ki, aralarında bir çocuğun da bulunduğu 5 kişi hayatını kaybetti.'

Ukrayna Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanlığından yapılan yazılı açıklamada da Rus ordusunun ülkeye fırlattığı 5 balistik füze ile 155 insansız hava aracının etkisiz hale getirildiği bildirildi. (İLKHA)

Kurumdan yapılan açıklamada, özellikle Sukot Bayramı döneminde binlerce işgalci siyonistin Mescid-i Aksa'ya yönelik ihlallerini sürdürdüğü belirtildi.

Açıklamada, bu girişimlerin Mescid-i Aksa üzerinde hâkimiyet kurulması ve buranın 'Yahudi Tapınağı'na dönüştürülmesi amacı taşıdığı ifade edildi.

Kudüs Uluslararası Kurumu, Kudüs, Batı Şeria ve 1948'de işgal edilen topraklarda yaşayan Filistinlileri Mescid-i Aksa'ya yönelmeye çağırırken, ulaşamayanların ise Aksa'ya yakın meydan, sokak ve alanlarda cuma namazı kılmasını istedi.

Kurum ayrıca Arap ve Müslüman liderlere Mescid-i Aksa'nın korunması için sorumluluk alma, Ürdün'e ise Aksa'daki tarihî statükonun korunması ve İslami Vakıfların rolünün sürdürülmesi konusunda daha somut adımlar atma çağrısında bulundu. (İLKHA)

Program kapsamında Gazze'de yaşananlara ilişkin farkındalık oluşturulması, Gazze'de eğitim gören öğrencilerin yaşadığı sorunların gündeme taşınması ve öğrenciler arasında dayanışmanın güçlendirilmesi amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlendi.

Programın açılışında konuşan Rektör Prof. Dr. Recep Bentli, Gazze'de eğitim hayatını sürdürmeye çalışan öğrencilerin yaşadığı zorluklara dikkat çekerek yükseköğretim kurumlarının Gazze'deki öğrenciler ve akademisyenlerle dayanışma içerisinde olmasının önemini vurguladı.

'Gazze'de Öğrenci Olmak' söyleşisinde Gazze'den canlı bağlantı

'Gazze Günleri' programının öne çıkan etkinliklerinden biri, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Selim Özkan'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen 'Gazze'de Öğrenci Olmak' başlıklı söyleşi oldu.

Söyleşinin açılışında konuşan Prof. Dr. Ahmet Selim Özkan, programın temel amacının Gazze'de yaşananlara ilişkin farkındalığı artırmak, yaşananları gündemde tutmak ve Gazze'deki öğrencilerin sesini üniversite öğrencileriyle buluşturmak olduğunu ifade etti. Gazze'de eğitim görmüş ve Malatya Turgut Özal Üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerle, halen Gazze'de eğitimlerini sürdürmeye çalışan öğrencilerin aynı programda buluşturulmasının önemine dikkat çekti.

Prof. Dr. Ahmet Selim Özkan

Prof. Dr. Ahmet Selim Özkan, konuşmasında Gazze'de hayatını kaybeden kadın ve çocukların unutulmaması gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda, Gazze'de şehit olan kadınların hayatlarını anlatan bir sergi hazırlandığını, bu kadınlar arasında doktor, mühendis, profesör ve gazetecilerin de bulunduğuna dikkat çekti.

Program kapsamında ayrıca Gazze'de şehit edilen 18 bin 500 çocuğun isminin yer aldığı bir anma çalışmasının hazırlandığını ifade eden Özkan, bu çocukların yaklaşık bininin bir yaşın altında olduğunu belirterek, çocukların ve kadınların yaşadıklarının hafızalarda tutulmasının önemine dikkat çekti.

Gazze'de eğitim gören öğrencilerin sesi üniversiteye taşındı

Söyleşi kapsamında Gazze'den canlı bağlantı gerçekleştirildi. Programa Gazze'de eğitimlerini sürdüren Nada Kanaan Hussein ve Tasnem Karsou katıldı. Her iki öğrencinin de Gazze El-Ezher Üniversitesi Tıp Fakültesi 2. sınıf öğrencisi olduğu belirtildi.

Canlı bağlantıyla programa katılan öğrenciler, Gazze'de öğrenci olmanın ve eğitimlerini sürdürmeye çalışmanın deneyimlerini Malatya Turgut Özal Üniversitesi öğrencileriyle paylaştı. Böylece program kapsamında Gazze'deki öğrencilerin yaşadıkları doğrudan kendi anlatımlarıyla üniversite öğrencilerine aktarılmış oldu.

Programda ayrıca daha önce Gazze'de öğrencilik yapmış ve eğitim hayatını Türkiye'de sürdüren Noor Kanaan Hussein de yer aldı. Böylece söyleşide hem Türkiye'de eğitim gören Gazzeli bir öğrencinin hem de eğitimine Gazze'de devam eden öğrencilerin deneyimlerinin bir araya getirilmesi sağlandı.

'Dayanışmayı büyütmek istiyoruz'

Prof. Dr. Ahmet Selim Özkan konuşmasında, Gazze'de yaşananların unutulmaması gerektiğini vurgulayarak, üniversitelerin bu tür programlarla farkındalık oluşturma ve dayanışma kültürünü güçlendirme sorumluluğuna dikkat çekti.

Özkan ayrıca programın yalnızca söyleşiyle sınırlı olmadığını; kadınlara ve çocuklara yönelik anma sergileri ile Gazze'deki öğrencilere destek amacıyla düzenlenen kermesin de programın önemli parçaları olduğunu belirtti. Kermesten elde edilecek gelirin Gazze'deki öğrencilere aktarılmasının planlandığını ifade etti.

'Gazze Günleri' programı; 'Gazze'de Öğrenci Olmak' söyleşisi, Gazze'de şehit edilen kadınlara yönelik sergi, çocukların anıldığı çalışma ve Gazze'deki öğrencilere destek amacıyla düzenlenen kermes ile gün boyunca devam etti. (İLKHA)

Yaklaşık 1,5 yıl önce hizmete alınan ilk sistemle 300'ün üzerinde operasyon gerçekleştirilirken, ikinci cihazın da devreye alınmasıyla robotik cerrahinin kullanım alanı ve operasyon kapasitesi genişletildi.(İLKHA)

'Agentic AI' veya 'yapay zeka ajanları' olarak adlandırılan bu sistemlerin internette gezinebilmesi, dosya oluşturup düzenleyebilmesi ve farklı yazılımlarla etkileşime girebilmesi, siber güvenlik açısından yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Mardin Artuklu Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı ve Yapay Zeka ve Bilişim Sistemleri Koordinatörü Opr. Dr. Mehmet Tarık Baran, son dönemde gündeme gelen yapay zeka ajanlarının sistemlere yetkisiz erişim girişimleri üzerinden yapay zeka ve siber güvenlik ilişkisini İLKHA muhabirine değerlendirdi.

Yapay zeka ajanlarının verilen görevin niteliğine göre hareket ettiğini ifade eden Baran, kritik ve hassas verilerin internete açık ortamlarda tutulmaması gerektiğini vurgularken, kamu kurumlarının altyapılarının da sürekli denetlenmesi gerektiğine dikkat çekti.

'Yapay zeka, bir arama aracı olmaktan çıkıp kendi başına otomasyon halinde gerçekleşen bir duruma geldi'

Yapay zekanın geçirdiği dönüşümün anlaşılması için geçmişten bugüne yaşanan gelişmelere bakılması gerektiğini belirten Baran, 'Öncelikle bunu tam anlamak için geçmişten günümüze kadar yapay zeka sürecini kısaca gözden geçirmek gerekiyor. Yapay zeka hayatımıza ilk girdiğinde, soru sorduğumuzda sadece cevap veren bir araçtı. Sonrasında farklı özellikler, internete erişim özellikleri eklendi. İnternetten arama yapıp cevap veren bir hale geldi. O sıralar verdiğimiz seminerlerde de bu tehlikeyi, yapay zekanın kendi başına hareket etme riskinin olmadığını, aracı araçlarla bunun gerçekleştirilebileceğini söylüyorduk. Şu anda birçok farklı aracı da kullanabildiği için yapay zeka, bir arama aracı olmaktan çıkıp birçok işlemi kendi başına otomasyon halinde gerçekleştirebilen bir duruma geldi. Böyle bir durumda, kendisine verilen görev iyi ise iyi yönde, kötü ise bir devlet kurumuna ya da bankaya girme gibi emirleri alırsa onları da yerine getirecektir. Yani verilen emirler doğrultusunda hareket edecektir.' dedi.

'Ajan yapay zekalar sadece soru-cevap algoritmalarından ibaret değil'

Yapay zeka ajanlarının klasik chatbotlardan farklı özelliklere sahip olduğunu belirten Baran, 'Bu kurumlarda işlem yapanlar, aslında chatbotların kendisi değil, chatbotların daha gelişmiş hali olan, bizim agentic AI'lar, yapay zeka denilen sistemlerdir. Bunlar Türkçeye 'ajan' olarak çevrilir. Ajan yapay zekalar bunu yapmakta. Ajan yapay zekaların sadece soru-cevap algoritmaları yok, aynı zamanda internete açılma, not defteri tutma, internette gezinme, gezindiği yerlerden dosya indirme, dosyaları düzenleme, bunları hayata geçirme, farklı ortamlarda pencereler açma gibi bir yazılımcının yapabileceği her şeyi yapabilen yapay zeka botlarına dönüşmüş durumdalar. Bu ajanlara verilen görev eğer hackleme, bir kuruma girme veya oradaki verileri çekme ise tamamen o emirler doğrultusunda hareket ediyorlar. Yakın zamanda OpenAI'ın ChatGPT'si ile ilgili, Hugging Face tarafından yapılan bir benchmark testinde kontrol dışına çıkma olayı vardı, bunu örnek verebiliriz. Bunun yanı sıra yine iki ülkenin bakanlıklarına erişim girişimi oldu. Bunlar basit bottan ziyade, agentic otonom işler yapan yapay zekalardı ve şu anda mevcut durumdalar.' şeklinde ifade etti.

'Kendi başlarına otonom bir şekilde dışarı açılıp hacklemeye başladıkları görüldü'

Baran, yapay zeka ajanlarının güvenlik sınırlarını aşmaya çalışmasının önemli bir risk oluşturduğunu belirterek, şu değerlendirmeyi yaptı:

'Bunun durumda en güzel örnek, haziran-temmuz aylarında gerçekleştirilen bir çalışmadır. OpenAI, yaklaşık bin 100 ajanı eğitip sadece kapalı bir bilgisayar ortamı, yani 'korumalı alan' (sandbox) denilen izole bir alanda görevlendirildiler. Görevleri ne pahasına olursa olsun sistemin bir açığını bulmak ve verilen hedefe ulaşmak. Bu ajanlar, bulundukları kapalı kutudan bir çıkış yolu bularak birbirleriyle iletişim kurabilecekleri bir dosya oluşturarak, korumalı alanda internete çıkış imkanı olan bölümleri tespit edip oradan dışarı açılmaktalar. Daha önce tespiti yapılmamış olan açıkları bularak, internete açılıp buradan da kendi performans puanlarını yükseltmek amacıyla, sanki bir sınavın sorularını çözüp cevaplarını sisteme girer gibi hareket ettiler. Bununla kalmayıp hem OpenAI'ın çok sıkı güvenlik sistemlerini bile aşmayı başardılar hem de yapay zeka modellerinin temel verilerinin bulunduğu Hugging Face platformuna da erişim sağladılar.'

'Chatbotlar dünya üzerinde bu işe en hakim iki yeri birden hacklemiş oldu'

Baran, yapay zeka ajanlarının güvenlik sistemlerindeki açıkları tespit edebilmesinin gelecekte daha kapsamlı risklere yol açabileceğini ifade ederek, 'Dünya üzerinde bu işe en hakim iki yer birden hacklenmiş oldu bu chatbotlar. Bu korkulacak bir şey. Çünkü başta farkına varılmadı. Sonrasında kayıtlar incelendiğinde durumu Hugging Face fark etti, OpenAI'a bildirdi, detaylı araştırma yapıldı, tüm kayıtlar incelendi. Görüldü ki bu ajanların kendi aralarında haberleştikleri, bilinmeyen açıkları buldukları, bu yolla girip soruları aldıkları öğrenildi. Kendi başlarına otonom bir şekilde dışarı açılıp hacklemeye başladıkları görüldü. En korkulacak tarafı, devletler düzenlemeyi genelde toplu halde kurumlarla birlikte yaparlar. Ancak OpenAI ve Hugging Face bu konuda en güvenilir, en ileri seviyedeki kurumlardı, onlar bile bu şekilde hacklenmiş oldu.' ifadelerini belirtti.

Baran, kamu kurumlarının da bu tür tehditlere karşı hazırlıklı olması gerektiğini söyleyerek, 'Devletlerin birçok kurumlarına erişimin çok daha kolay giriş yapabileceklerini düşünüyorum. Özellikle Avustralya'da bir bakanlık, ABD'de üç-dört bakanlık sistemlerine resmi olarak giriş yapıldığını, sistemleri hacklendiklerini biliyoruz. Böyle bir bilgi mevcut. Hugging Face örneğindeki gibi daha birçok bilinmeyen olayın yaşandığından eminiz. Bunun temel sebebi tamamen regülasyonun oluşmamasından kaynaklı. Bu konuda yetkin devletlerin gerekli düzenlemelere karşı çıkması. Kapitalist sistemin bir sonucu olarak, kurallar koymak yerine işin maddi getirisi ön planda tutuluyor, düzenleme ikinci planda kalıyor ve bu sorunla karşılaşıyoruz.' dedi.

'Herhangi bir chatbotun içerisinden istenilen hack kodu çekilebilir'

Baran, yapazy zeka dil modellerinin içerdiği bilgilerin kötü niyetli kişiler tarafından farklı yöntemlerle kullanılabileceğini şu sözlerle aktardı:

'Şu an kullanılan ChatGPT de dahil bütün dil modelleri, kendi içlerinde bütün hack kodlarını içerirler. Peki bunlara ulaşabilir miyiz? Özel yöntemler, kurallar ve algoritmalarla bu bilgiler erişilebilir hale geliyor, bu açıklar mevcut. Bu konuda çalışmalarımız var, hatta kitap bölümü de yazdık. Şayet bu kodlar regüle edilmezse, açıkları kapatılmazsa herhangi bir chatbotun içerisinden istenilen hack kodu çekilebilir. Bu bilgileri dil modellerine tanıtıp kendi algoritmalarınıza kattığınızda, en gelişmiş sistemleri bile aşacak algoritmalar yazılabilir. Hatta bunu öğrencilerimizden birkaçıyla denedik, siber güvenlikten hiç anlamayan bir öğrencimiz bile, yapay zeka yardımıyla bir ağdaki şifreleri toplayan kodu yazdırmayı başardı. Bu bilgileri herkese öğretmiyoruz, sadece ilgili mühendislik birimlerinde bilinmesi gerekenlerle paylaşıyoruz. Ancak bu işin kötü niyetli olan hackerları vardı, hala varlar ve şimdi çok daha güçlüler. Çünkü ellerinde yapay zeka gibi sınırsız bilgi kaynağı var. Doğru bilgi ve kodu çekebilirlerse sistemlere girip bilinmeyen açıklar bulabilir, zayıf noktalardan ilerleyebilirler. Sadece verileri çalmakla kalmazlar. Bir bankanın tüm parasını aktarabilir, sistemi tamamen çökertebilir ya da gizli bir kapı bırakıp istedikleri zaman girip istediklerini yapabilirler. Bunu yapanlar var, belki şu anda bile bilmediğimiz girişimler oluyor. Üstelik bu yeni teknoloji olduğu için kamu kurumlarında yeterli bilgiye sahip kişi sayısı az olduğundan bu sistemler korkutucu düzeyde yerleşmiş bile olabilir. Tüm altyapının ciddi şekilde gözden geçirilip denetlenmesi şart.'

'Kritik, hassas verileri kesinlikle internete açık ortamlarda tutmamalıyız'

Yapay zeka sistemlerinin bireysel kullanımında da dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Baran, 'Ülkemizde de bu konuda henüz yeterli altyapımız yok. Bireysel olarak da özellikle kritik ve hassas veriler konusunda çok dikkatli olmalıyız. Özellikle kritik, hassas verileri kesinlikle internete açık ortamlarda tutmamalıyız. Tutacaksak, paylaşacaksak bile kendimize ait özel verileri etkileşimimizi kısıtlayacak şekilde vermeli, bilgi alışverişini o bilinçte yapmalıyız. Bilindiği gibi artık ChatGPT ve diğer dil modellerine hayatımızdaki hemen her şeyi soruyor, her konuda onlardan cevap arıyoruz. Gizli, hassas, kritik konularda ise hem kurum olarak hem bireysel olarak çok daha dikkatli davranmalıyız.' şeklinde uyarılarda bulundu.

'Hem ülke olarak hem bireysel olarak tüm tedbirleri almak zorundayız'

Teknolojinin iyi yönde olduğu kadar kötü niyetli kişiler tarafından da kullanılabileceğinin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Baran, 'Bu sistemler muazzam bir veri kaynağına sahip, bu kaynağı istediğiniz gibi yönlendirip çok büyük ölçekte faaliyetler yürütülebilir. Biz yapay zekayı sağlıkta, tarımda, verimliliği artırma gibi iyi alanlarda kullandığımız kadar, bazıları da kötü niyetle kullanıyor. Ne kadar iyi amaçla kullanırsak kullanalım, aynı gücü kötüye kullananların da var olduğunu bilmeliyiz. Bu yüzden hem ülke olarak hem bireysel olarak tüm tedbirleri almak zorundayız. Tüm ülkeler aynı hassasiyeti göstermeli. Önlemler alan ülkeler var mı? Avrupa düzenlemelerini çok sıkı tutuyor. Bu sebeple Amerika'daki modeller -Cloud, OpenAI- Avrupa'ya karşı kendi şeffaflığını göstermek ve geri adım atmak zorunda kaldı. Yeterli mi? Kesinlikle değil. Henüz farkında olmadığımız, sürekli gelişen büyük açıklar olabilir. Bunlara yönelik sağlam altyapılar kurulmalı.' diye konuştu.

Mardin Artuklu Üniversitesi olarak yapay zeka kullanımında kontrollü sistemler oluşturduklarını belirten Baran, şu bilgileri verdi:

'Mardin Artuklu Üniversitesi olarak kendi adımlarımızı attık. Kütüphane sayfamızda üniversitemize özel bir chatbotu yerleştirdik. Bunu yüzde yüz güvenli, kapalı bir ortamda, üniversite sunucusunun dışında konumlandırdık. Sadece kullanım için bir pencere açtık, hiçbir şekilde ana sunucuyu veya güvenliği tehlikeye atacak bir yol vermedik. Benzer kapalı, kontrollü sistemler kurulmalı. Güvenliğimizin yeterliliğini sürekli sorguluyoruz. Ne kadar güvenlik duvarı, yazılım, donanım satın alırsak alalım, kurumları tamamen korumak mümkün olmayabiliyor. Çünkü siber saldırganlar öncelikle kurumları hedefliyor; bireysel hesaplar yerine bankalar, gizli verilerin bulunduğu kurumlar daha cazip geliyor. Kötü niyetli bir öğrenci bile, örneğin notları çalmak için sunuculara girmeyi deneyebilir. Bu yüzden kritik verileri her yerde paylaşmamalı, sistem güvenliği için bilimsel temelli çözümler üretmeliyiz. Ne kadar önlem alsak da hiçbir sistem tamamen kapalı değildir; biz de açıkları olabildiğince asgariye indirmeye çalışıyoruz.'

Yapay zeka teknolojilerinin geldiği noktada siber güvenlik anlayışının da yeniden ele alınması gerektiğini belirten Baran, geleneksel saldırı yöntemlerinin yanında yapay zeka destekli yeni yöntemlerin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.

'Tehlike kapıda demekle kalmayayım, kapıdan içeri girdi bile haberiniz olmayabilir'

Baran, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

'Yapay zeka artık sınırsız, kendi başına hareket edebilen, robotik entegrasyonuyla her işi yapabilen bir yapıya kavuştu. Bu yüzden kullanırken, geliştirirken, algoritmalarını yazarken çok daha dikkatli, tedbirli ilerlemeliyiz. Tehlike kapıda demekle kalmayayım, kapıdan içeri girdi bile haberiniz olmayabilir. Şu anda birçok kurumun sistemine sızılmış bile olabilirler. Çünkü yapay zeka eskiden bildiğimiz port taramalarıyla, bilinen yollarla sızmıyor. Tamamen farklı yöntemler kullanıyor. Mevcut olan kapılardan sızmıyor. Eskiden portları tarardık, en bilinen yöntemler vardı. Portları tarar, açık portları bulup oradan içeri girmeye çalışırdık. Artık bunların çok ötesinde. Yöntemleri yapay zeka kendi içinde oluşturabiliyor, çünkü bütün kodlara sahip. Biz belli bir bilgi birikimine sahipken, o tüm bilgileri kendi bünyesinde barındıran bir veri tabanı. Bu yüzden artık kapıları zorlamıyor, tehlike çoktan içeride, çok daha dikkatli olmalıyız.' (İLKHA)

Meteoroloji 15. Bölge Müdürlüğü Tahmin ve Uyarı Merkezi tarafından yapılan son değerlendirmelere göre, yarın Diyarbakır genelinde, Siirt çevrelerinde, Şanlıurfa'nın kuzey ilçeleri Hilvan ve Siverek'te, Batman'ın ise merkez ve kuzey ilçeleri Beşiri, Kozluk ve Sason'da gök gürültülü sağanak yağışların yerel olarak kuvvetli olması bekleniyor.

Kuvvetli yağışların beraberinde sel, su baskını, yıldırım, yerel küçük çaplı dolu ve yağış anında kuvvetli rüzgâr gibi olumsuzlukları getirebileceği bildirildi.

Yetkililer, yaşanabilecek olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmaları gerektiğini belirtti. (İLKHA)