İşgal medyasında yer alan bilgilere göre bu adımın özellikle 'Tapınak' ideolojisini benimseyen fanatik gruplar ile siyonist akım içinden yeni unsurları çekmeyi amaçladığı ifade edildi.

Tanıtım faaliyetlerine, söz konusu radikal gruplarla bağlantılı bazı hahamların yanı sıra işgal polisi mensuplarının da katıldığı aktarıldı. Kampanyanın, Yahudi baskınlarını kurumsallaştırarak Mescid-i Aksa'daki fiili kontrolü güçlendirmeyi hedeflediği değerlendiriliyor.

Son dönemde Mescid-i Aksa'da baskınların artması, ibadet edenlere yönelik kısıtlamaların sıkılaştırılması ve avluda toplu 'dini' ritüellere izin verilmesi dikkat çekerken, mevcut tarihi ve hukuki statünün değiştirilmesine yönelik endişeleri de artırıyor.

Ayrıca işgal rejimi ile ABD'nin, Mescid-i Aksa üzerindeki Ürdün Vakıflar İdaresi'ni zayıflatmaya yönelik girişimlerde bulunduğu iddiaları da gündeme gelmişti. Bu durumun, kutsal mabedin statüsünü değiştirmeye dönük uzun vadeli bir planın parçası olabileceği yorumları yapılıyor.

Filistinli yetkililer ise Aksa'daki ihlallerin arttığına dikkat çekerek, bölgedeki varlığın güçlendirilmesi ve 'ribât' çağrılarını yineledi. (İLKHA)

İstihdam ve işgücüne katılım geriledi

Nisan ayında istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre 356 bin kişi azalarak 32 milyon 166 bine geriledi. İstihdam oranı da 0,6 puan düşüşle yüzde 48,1 oldu. İstihdam oranı erkeklerde yüzde 65,4, kadınlarda ise yüzde 31,2 olarak hesaplandı. İşgücü sayısı aynı dönemde 361 bin kişi azalarak 35 milyon 34 bine düştü. İşgücüne katılma oranı ise 0,6 puan gerileyerek yüzde 52,4 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran erkeklerde yüzde 70,2, kadınlarda yüzde 35 olarak kaydedildi.

Genç işsizliği yüzde 14,5'e geriledi

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,8 puan azalarak yüzde 14,5 oldu. Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 12, kadınlarda ise yüzde 19,4 olarak tahmin edildi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, Nisan ayında bir önceki aya göre 0,3 saat artarak 42,1 saate yükseldi.

Atıl işgücü oranı yüzde 30,1 oldu

İşsizler, zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücünü kapsayan atıl işgücü oranı, Nisan ayında bir önceki aya göre 1,2 puan azalarak yüzde 30,1 seviyesine geriledi.

Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 19,3, işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı ise yüzde 20,5 olarak hesaplandı. (İLKHA)

Türkiye ile Güney Kore arasındaki diplomatik ilişkiler, siyasi, ekonomik, savunma sanayii ve kültürel alanlarda gelişimini sürdürüyor. (İLKHA)

Bugün saat 09.30 itibarıyla Brent petrolün vadeli varil fiyatı, önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,9 değer kaybederek 96,91 dolara geriledi.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise 95,22 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran İslam Cumhuriyeti ile yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğine yönelik açıklamaları etkili oldu. Söz konusu açıklamaların, piyasalarda arz kesintisi yaşanabileceğine ilişkin endişeleri azaltarak fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu değerlendiriliyor. (İLKHA)

Gerçekleştirilen operasyonda 6 adet AK-47 uzun namlulu silah ile bu silahlara ait şarjörler ve 10 kilo 700 gram esrar maddesi ele geçirildi.

Operasyon kapsamında 3 şüpheli gözaltına alındı. Emniyetteki işlemlerinin ardından adli mercilere sevk edilen şüphelilerden 2'si çıkarıldıkları mahkemece tutuklanırken, diğer şüpheli hakkında adli işlem uygulandığı öğrenildi. (İLKHA)

Ulaştırma ve depolama hizmetlerinde dikkat çeken artış

Yıllık bazda incelendiğinde, ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 38,46, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 31,79, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 29,91 artış kaydedildi. Aynı dönemde gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 31,78, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 34,04, idari ve destek hizmetlerde ise yüzde 32,44 yükseliş gerçekleşti.

Aylık bazda en yüksek artış ulaştırma sektöründe

Bir önceki aya göre ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 4,45, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 3,55, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 3,40 artış yaşandı.

Bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 1,24, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 0,68, idari ve destek hizmetlerde ise yüzde 3,27 artış kaydedildi. (İLKHA)

Köy sakinleri ve ziyaretçiler, hem tarihi yapının restore edilmesini hem de ulaşımı zorlaştıran yolun iyileştirilmesini istiyor.

Sason ilçesine bağlı Karameşe köyünde yer alan ve bölge halkı tarafından manevi değeri yüksek bir ziyaretgah olarak kabul edilen Şeyh Süleyman Türbesi ile tarihi cami, yılların etkisiyle yıkılmaya yüz tuttu.

Yapının önemli bir kısmı çökerken, cami ve türbeye ulaşımı sağlayan yolun da oldukça engebeli olması ziyaretçilerin ulaşımını güçleştiriyor.

Yöre halkının aktardığı bilgilere göre caminin içerisinde Şeyh Süleyman isimli bir zatın kabri bulunuyor.

Uzun yıllardır bölge halkı tarafından ziyaret edilen mekânda dualar okunuyor, Yasin-i Şerif tilavet ediliyor ve ibadet ediliyor.

Köy sakinleri, tarihi ve manevi değere sahip yapının korunarak gelecek nesillere aktarılması gerektiğini ifade ediyor.

Bayram Çelik

'Bin-bin 500 senelik bir yapı olduğu tahmin ediliyor'

Türbeyi ziyaret eden Bayram Çelik, yapının oldukça eski bir geçmişe sahip olduğunu belirterek şunları söyledi:

'Sason'un Karameşe köyünün mezralarına ait olan bir yapı başındayız şu anda. Burası çok eskiden Şeyh Süleyman'a ait bir türbeye olduğu söyleniyor. Yöre halkı gelip burada namaz kılıyor, dua ediyor, ondan sonra Yasinler okunur, Fatihalar okunur. Ancak biz bu yapıya baktığımız zaman çok çok eski, hatta bin-bin 500 seneye kadar gittiği tahmin ediliyor. Çünkü mezarlar olsun, yapının yapılış şekli olsun, üzerindeki kerpiçler olsun ve tuğlalar olsun çok çok eski bir medeniyete ait olduğunu kendini gösteriyor, yapı kendi kendini tarif ediyor bize. Burası cami olarak da kullanılıyordu. Yarısı cami yarısı türbe olarak... Şu anda içinde türbe var. Şu an yapının neredeyse yüzde 65, yüzde 70'i yıkılmış.'

Yetkililere çağrıda bulunarak yapının restore edilmesini istediklerini ifade eden Çelik 'Biz devletten şunu isteriz: Bu yapılsın, tamir edilsin, bir bakım onarım yapılsın ki insanlar buraya gelsin. Bir turizm patlaması olsun. Halkımız gelip görsün. Bin-bin 500 sene önce yapılmış olan bu türbenin, bu yapının halen ayakta durması enteresandır. İnşallah devlet buraya bir el atar.'

Menice Çiftçi

'Burası bizim ziyaretimizdir'

Karameşe köyü sakinlerinden Menice Çiftçi ise türbenin ve caminin bölge halkı açısından önemli bir ziyaret noktası olduğunu belirterek şöyle konuştu:

'Burası Sason ilçesine bağlı Karameşe köyüdür. Burası bizim ziyaretimizdir. Her zaman buraya geliyoruz. Burada yakınlarımıza ait mezarlar bulunmaktadır. Bu mekanın inşa edilmesini istiyoruz. Cami içinde Şeyh Süleyman'a ait bir türbe bulunmaktadır. Cami ve türbe bozulmuş, yeniden yapılmasını istiyoruz.'

Sebahat Çiftçi

'Dualar okuyoruz, namaz kılıyor ve zikirler çekiyoruz'

Türbeyi ziyaret eden Sebahat Çiftçi de yapının uzun yıllardır ayakta olduğunu belirterek onarım talebinde bulundu.

Çiftçi 'Burası Şeyh Süleyman'ın metfun bulunduğu bir türbedir. Bu yapı çok eski zamanlardan beri var. Yıkılmış olan bu yapının onarılmasını istiyoruz. Burayı ziyaret ettiğimizde; dualar okuyoruz, namaz kılıyoruz, zikirler çekiyoruz.' dedi.

Ziyaretçiler yol ve restorasyon çalışması bekliyor

Bölge halkı, manevi değeri yüksek olan türbe ve caminin korunması gerektiğini ifade ediyor. Büyük bölümü yıkılan yapının restore edilerek yeniden ziyarete açılmasını isteyen vatandaşlar, aynı zamanda ulaşımı zorlaştıran yolun da düzenlenmesini talep ediyor.

Köy sakinleri, Şeyh Süleyman Türbesi ve tarihi caminin yeniden eski ihtişamına kavuşturulmasını bekliyor. (İLKHA)

Avcılık üretiminde artış yaşandı

Avcılık yoluyla yapılan toplam üretim 410 bin 428 ton olurken, yetiştiricilik üretimi 626 bin 591 ton olarak kayıtlara geçti. Deniz ürünleri avcılığı bir önceki yıla göre yüzde 17,3 artarken, iç su ürünleri avcılığı yüzde 4,3 azaldı. Avlanan deniz balıkları miktarı ise 346 bin 366 ton olarak gerçekleşti.

Hamsi en fazla avlanan balık oldu

Türlere göre değerlendirildiğinde, 245 bin 261 tonluk av miktarıyla hamsi en çok avlanan deniz balığı oldu. Hamsiyi 28 bin 388 ton ile çaça, 19 bin 667 ton ile sardalya takip etti. Yetiştiricilik yoluyla yapılan üretim 2025 yılında yüzde 8,6 artış gösterdi. Toplam yetiştiricilik üretiminin 440 bin 817 tonu denizlerde, 185 bin 774 tonu ise iç sularda gerçekleştirildi.

İç sularda en fazla yetiştirilen tür 185 bin 310 ton ile alabalık olurken, denizlerde 174 bin 859 ton ile levrek ve 164 bin 643 ton ile çipura ilk sıralarda yer aldı. (İLKHA)

Raporda, kayıpların yaklaşık 4 bin 700'ünün kadın ve çocuklardan oluştuğu belirtildi. En büyük grubu ise siyonist rejimin yoğun bombardımanı sonrası yıkılan binaların enkazı altında olduğu tahmin edilen ve sayıları 8 bin 100'ü aşan kişiler oluşturuyor.

Ayrıca insani yardım noktalarına ulaşmaya çalışırken ya da yardım tırlarının güzergâhlarında kaybolan en az 250 kişinin akıbetine dair hiçbir bilgiye ulaşılamadığı aktarıldı. Özellikle sözde 'Gazze İnsani Yardım Vakfı' ile bağlantılı bölgelerde bu kayıpların yaşandığı vurgulandı.

Raporda, 7 Ekim 2023'te sınır hattını geçen yaklaşık 350 kişinin de hâlâ kayıp olduğu, bunlara ilişkin siyonist rejim tarafından herhangi bir resmî açıklama yapılmadığı kaydedildi.

Öte yandan, işgalciler tarafından Gazze içinde hareket ederken ya da kontrol noktalarında esir alınan 800'den fazla kişinin de akıbetinin bilinmediği ifade edildi.

El-Damir, bu durumun uluslararası insancıl hukukun açık ihlali olduğunu belirterek, Cenevre Sözleşmeleri ve Roma Statüsü kapsamında 'zorla kaybetme' fiilinin insanlığa karşı suç sayıldığını hatırlattı.

Kuruluş, siyonist rejimin yalnızca saldırıları durdurmakla değil, kayıpların akıbetini açıklamak, cenazeleri teslim etmek ve uluslararası ekiplerin bölgeye erişimini sağlamakla yükümlü olduğunu vurguladı.

Gazze'deki yetkililer ise 7 Ekim 2023'ten bu yana süren saldırılarda toplamda 245 binden fazla Filistinlinin şehit ve yaralı olduğunu, 11 bini aşkın kişinin ise kayıp listesinde yer aldığını, bölgenin ise ağır bir yıkım altında bulunduğunu belirtiyor. (İLKHA)

RMT ile Londra Ulaşım Kurumu (TfL) arasında pazartesi günü gerçekleştirilen görüşmelerde, uzun süredir devam eden çalışma saatleri anlaşmazlığında uzlaşma sağlanamadı. Sendika üyeleri salı günü de greve gitmiş, perşembe günü ikinci kez iş bırakmıştı.

Khan, grevin iptal edilmesini isteyerek, eylemin hem çalışanlar hem de kent sakinleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu belirtti.

Grev nedeniyle çalışanların bir günlük ücret kaybına uğradığını ifade eden Khan, TfL'nin gelir kaybettiğini, işletmelerin müşteri kaybı yaşadığını ve hastane randevusu bulunan birçok kişinin ulaşım sorunu nedeniyle mağdur olduğunu söyledi.

Sendika, grev kararının nedenleri arasında yeni dört günlük çalışma düzenine ilişkin itirazların bulunduğunu açıkladı. RMT, üyelerinin söz konusu uygulamaya karşı çıktığını savunurken, makinistleri temsil eden Aslef sendikasının yeni çalışma düzenini kabul ettiği bildirildi. (İLKHA)

Edinilen bilgilere göre, ekiplerin gerçekleştirdiği denetim ve operasyonlarda 2 adet ruhsatsız tüfek, bir adet ruhsatsız tabanca ile bir miktar uyuşturucu madde bulundu.

Operasyon kapsamında olayla bağlantılı olduğu değerlendirilen 2 şüpheli gözaltına alındı. (İLKHA)

Yakalanan şahıslar emniyetteki işlemlerinin ardından adli makamlara teslim edildi. (İLKHA)

Kim, son beş yıl içerisinde nükleer silah üretiminde kullanılan materyallerin üretim miktarının iki katından fazla arttığını belirterek bunun Kuzey Kore'nin askeri caydırıcılığı açısından tarihi bir başarı olduğunu belirtti.

'Geri dönüşü olmayan yol'

Kuzey Kore yönetimi uzun süredir nükleer silah programını ülkenin güvenliğinin temel unsuru olarak görüyor. Kim Jong-un da son açıklamasında bu yaklaşımı bir kez daha teyit etti.

Pyongyang yönetimi, nükleer kapasitenin daha da geliştirilmesine yönelik kapsamlı ve uzun vadeli bir plan yürüttüklerini duyurdu. Kim, bu süreci 'tarifi mümkün olmayan büyük bir başarı' ve 'ülkenin nükleer gelişim tarihinde dönüm noktası' olarak nitelendirdi.

Kuzey Kore, nükleer silahlardan vazgeçmesinin söz konusu olmadığını ve bu politikanın geri döndürülemez bir devlet stratejisi haline geldiğini savunuyor.

ABD ve Güney Kore'ye karşı caydırıcılık mesajı

Pyongyang yönetimi, nükleer cephaneliğini ABD ve Güney Kore'den gelebilecek olası saldırılara karşı bir güvenlik kalkanı olarak görüyor.

Özellikle son yıllarda Güney Kore ile ABD'nin ortak askeri tatbikatlarını artırması ve bölgede Amerikan askeri varlığının güçlendirilmesi, Kuzey Kore'nin nükleer programını hızlandırmasının temel gerekçeleri arasında gösteriliyor.

Uzmanlara göre Kim Jong-un'un son açıklamaları yalnızca teknik bir gelişmenin duyurusu değil, aynı zamanda Washington ve Seul'e yönelik siyasi bir mesaj niteliği taşıyor.

Yeni füze sistemleri sahaya çıkıyor

Kuzey Kore son dönemde yalnızca nükleer materyal üretimini değil, füze teknolojilerini de geliştirmeye devam ediyor.

Geçtiğimiz hafta Pyongyang, yeni hafif çoklu roketatar sistemi ile taktik seyir füzesi sisteminin test edildiğini duyurdu. Bu açıklamadan bir gün önce Güney Kore ordusu, Kuzey Kore'nin batı kıyıları açıklarına çeşitli mühimmatlar ve bir balistik füze fırlattığını bildirmişti.

Seul yönetimi, füzelerin yaklaşık 80 kilometrelik mesafe kat ettiğini açıklarken, bölgede askeri hareketliliğin arttığına dikkat çekti.

Yıllardır süren nükleer kriz

Kuzey Kore'nin nükleer programı onlarca yıldır uluslararası toplumla yaşadığı en büyük kriz başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Pyongyang, 1993 yılında Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan çekilmiş, sonraki yıllarda ise altı ayrı nükleer deneme gerçekleştirmişti. Bu süreç ülkeye yönelik çok sayıda Birleşmiş Milletler yaptırımı ve uluslararası yaptırım kararını beraberinde getirdi.

Ancak yaptırımlara rağmen Kuzey Kore'nin nükleer ve füze programlarında ilerleme kaydetmeye devam ettiği görülüyor.

Asya-Pasifik'te yeni silahlanma yarışı endişesi

Kim Jong-un'un açıklamaları, Asya-Pasifik bölgesinde yeni bir silahlanma yarışına ilişkin endişeleri de yeniden gündeme taşıdı.

Son yıllarda Çin'in askeri kapasitesini artırması, Tayvan gerilimi, ABD'nin bölgedeki askeri yığınağı ve Kuzey Kore'nin hızlanan füze programı, Doğu Asya'yı dünyanın en hassas güvenlik bölgelerinden biri haline getirmiş durumda.

Kuzey Kore'nin nükleer materyal üretimini iki katından fazla artırdığını açıklaması, yalnızca Kore Yarımadası'nda değil, Japonya'dan Güney Kore'ye ve ABD'nin Pasifik stratejisine kadar geniş bir coğrafyada yeni güvenlik hesaplarını beraberinde getirecek gelişme olarak değerlendiriliyor. (İLKHA)

BTSO Bilgi İşlem ve Otomasyon Teknolojileri Konseyi Başkanı Osman Akın, İl Millî Eğitim Müdür Yardımcısı Bülent Altıntaş ve Yalın Enstitü Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın İpbüken'in katılımlarıyla gerçekleştirilen programda; yalın düşünce felsefesinin eğitim süreçlerine entegre edilmesinin önemi ve okul-sanayi iş birliğinin geleceği vurgulandı.

Organizasyon içinde söz alan isimler, projenin mesleki eğitimdeki stratejik önemine dikkat çekti

'Hedefimiz, sektöre hazır nitelikli iş gücü yetiştirmek'

Programın açılışında konuşan İl Millî Eğitim Müdür Yardımcısı Bülent Altıntaş, mesleki eğitim kurumlarının sanayi ile entegrasyonunun önemine değindi.

Yalın düşünce tekniklerinin eğitim süreçlerine dahil edilmesinin öğrencilere ilave yetkinlikler kazandıracağını belirten Altıntaş, 'Hedefimiz; analitik düşünen, problem çözme becerisi yüksek, sektöre hazır nitelikli bir iş gücü yetiştirmektir. Yalın dönüşüm, öğrencilerimizin mezuniyet sonrası istihdamlarını önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.' dedi.

Bursa ekonomisine uzun vadeli katkı

BTSO Bilgi İşlem ve Otomasyon Teknolojileri Konseyi Başkanı Osman Akın ise iş dünyası adına projeye verdikleri desteği yineledi.

Sanayinin ihtiyaç duyduğu yetkin iş gücünün ancak güçlü bir okul-sanayi iş birliğiyle mümkün olabileceğini ifade eden Akın, 'Öğrencilerimizin gerçek iş ortamlarında deneyim kazanmaları ve işletmelerin yalın dönüşüm süreçlerine dahil olmaları, Bursa ekonomisine uzun vadede çok ciddi katkılar sağlayacaktır' diye belirtti.

'Yalınlaşma, insan odaklı bir toplum inşasıdır'

Yalın Enstitü Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın İpbüken de yalın felsefenin sadece bir üretim tekniği değil, her seviyedeki insanla 'birlikte' iş yapabilme becerisi olduğunu hatırlattı. Yaklaşımın insan odaklı yapısına dikkat çeken İpbüken, yalınlaşmanın israf ve kayıplardan arındırılmış, doğrudan değere odaklanan bir toplum inşa etmek için temel teşkil ettiğini aktardı.

Program içinde; projenin uygulandığı 10 pilot okulda öğrenim gören öğrenciler, kendi okullarında hayata geçirdikleri iyi uygulama örneklerini katılımcılarla paylaştı. Fuaye alanında kurulan stantlarda ise öğrencilerin KAIZEN, 5S, Standart İş ve Problem Çözme Teknikleri gibi yalın üretim prensipleriyle ürettikleri somut çıktılar ve yalın dönüşüm uygulamaları sanayicilerin ve katılımcıların beğenisine sunuldu. (İLKHA)

Uygulamanın ilk bölümünde, saat 20.00 ile 22.00 arasında 195 farklı noktada 1172 polisin katılımıyla sabit yol kontrolü yapıldı. Denetimlere polis helikopteri ile Deniz Limanı Şube Müdürlüğüne bağlı 5 bot da destek verdi.

İkinci aşamada ise saat 22.00 ile 23.59 arasında 1105 personelin katılımıyla umuma açık iş yerleri ve çeşitli noktalar denetlendi.

Çalışmalar kapsamında 318 bin 373 kişinin Genel Bilgi Toplama (GBT) sorgusu gerçekleştirildi. Yapılan kontroller sonucunda, haklarında arama kararı bulunan 563 kişi dahil toplam 1018 şüpheli gözaltına alındı.

Denetimlerde 12 ruhsatsız tabanca, 5 tüfek, 9 kurusıkı tabanca, 153 fişek, 693 gram uyuşturucu madde, 16 uyuşturucu hap ve suçtan elde edildiği değerlendirilen 12 bin 925 lira ele geçirildi.

Ekipler ayrıca 549 umuma açık iş yerini denetledi. Yapılan kontrollerde 5 kişi hakkında idari işlem uygulandı.

Trafik denetimlerinde 49 bin 702 araç ve 1972 motosiklet kontrol edilirken, 2 bin 782 araç ve motosiklet ile 30 sürücü hakkında işlem yapıldı. Kurallara aykırı olduğu belirlenen 36 araç trafikten men edildi.

Denetimler kapsamında sürücülere toplam 4 milyon 1 bin 378 lira idari para cezası uygulandı. (İLKHA)

Şüphelinin 22 yıl 4 ay 10 gün kesinleşmiş hapis cezasıyla arandığı ve ayrıca 39 ayrı aranma kaydının bulunduğu belirtildi.

Gözaltına alınan hükümlü, emniyetteki işlemlerinin ardından ceza infaz kurumuna teslim edildi. (İLKHA)

Saldırıda teknedeki 2 kişinin öldürüldüğü belirtildi.

ABD'nin son dönemde Karayipler ve Pasifik Okyanusu'nda uyuşturucu kaçakçılığıyla bağlantılı olduğunu ileri sürdüğü bazı teknelere doğrudan müdahalelerde bulunması, uluslararası kamuoyunda 'yargısız infaz' tartışmalarını da beraberinde getiriyor. (İLKHA)

1648 yılında Avrupa'daki din savaşlarını sona erdiren Vestfalya Antlaşması'nın imzalandığı ve bu nedenle 'barış şehri' olarak anılan Osnabrück'te bulunan Volkswagen fabrikası, bugün otomobil yerine askeri sistemler üretmeye hazırlanıyor.

Siyonist rejim merkezli Rafael şirketiyle yürütülen görüşmeler kapsamında fabrikanın Demir Kubbe hava savunma sisteminin bileşenlerini, ağır askeri kamyonları, fırlatma platformlarını ve enerji sistemlerini üretmesi planlanıyor.

Yaklaşık 2 bin 300 kişinin çalıştığı fabrikanın mevcut haliyle kapanması gündemdeydi.

Bu nedenle Volkswagen açısından tercih, otomobil ile silah arasında değil, silah üretimi ile fabrikanın tamamen kapanması arasında yapıldı.

Ancak mesele yalnızca bir fabrikanın kaderi değil.

Avrupa'nın otomotiv devi alarm veriyor

Bir zamanlar Avrupa ekonomisinin lokomotifi olan otomotiv sektörü son yılların en ağır krizlerinden geçiyor.

Volkswagen 2025 yılında faaliyet kârının yüzde 53 eridiğini açıkladı. Şirket aynı dönemde Almanya'da 35 bin kişiyi işten çıkarma planını duyurdu.

Daha çarpıcı tablo ise Peugeot, Citroen, Fiat, Chrysler, Jeep ve Opel gibi markaları bünyesinde barındıran Stellantis'te ortaya çıktı. Şirket 2025 yılında 22,3 milyar avroluk zarar açıkladı.

Bu rakamlar yalnızca şirket bilançolarındaki bozulmayı göstermiyor. Avrupa'nın onlarca yıldır kurduğu sanayi modelinin sarsıldığını da ortaya koyuyor.

Çin, Avrupa'nın evine girdi

Krizin en önemli nedenlerinden biri Çin'in yükselişi.

Bir dönem yalnızca düşük maliyetli üretici olarak görülen Çinli markalar artık Avrupa'nın kendi pazarında Avrupalı üreticilerle rekabet ediyor.

Özellikle Çinli elektrikli araç üreticileri BYD ve Leapmotor son yıllarda Avrupa pazarında hızlı büyüme kaydetti.

Çinli üreticilerin satışları birçok geleneksel Avrupalı markayı geride bırakmaya başladı.

Üstelik Avrupa Birliği'nin ek gümrük vergilerine rağmen Çin araçlarının fiyat avantajı devam ediyor.

Elektrikli araç yatırımları beklenen sonucu vermedi

Avrupalı şirketler milyarlarca avroluk yatırımla elektrikli araç dönüşümüne hazırlanmıştı.

Yeni üretim bantları kuruldu, batarya fabrikaları açıldı, motor teknolojileri geliştirildi.

Ancak tüketici talebi şirketlerin öngördüğü hızda artmadı.

Sonuç olarak firmalar hem elektrikli araçlara yatırım yapmak hem de içten yanmalı motorları üretmeye devam etmek zorunda kaldı. Bu durum maliyetleri katladı.

Trump'ın tarifeleri son darbeyi vurdu

Sorunlar bununla da sınırlı kalmadı.

Donald Trump yönetiminin Avrupa otomobillerine yüzde 25 ek gümrük vergisi getirmesi kıta üreticilerine milyarlarca dolarlık maliyet yükledi.

Volkswagen tek başına milyarlarca dolar zarar açıklarken, birçok şirket ABD pazarındaki rekabet gücünü kaybetmeye başladı.

Tam da bu noktada savunma sanayisi şirketler için cazip bir çıkış yolu olarak ortaya çıktı.

Savaş ekonomisinin cazibesi

Savunma sanayisinin sunduğu imkanlar otomotiv sektörünün sahip olmadığı avantajlar içeriyor.

Devlet garantili siparişler.

10 ila 15 yıl süren uzun vadeli sözleşmeler.

Yüksek kâr marjları.

Sürekli artan bütçeler.

Bu nedenle kapanma riski altındaki fabrikalar için silah üretimi adeta bir can simidine dönüşmüş durumda.

Renault'nun Fransa'daki tesislerinde saldırı tipi uzun menzilli insansız hava araçları üretilmeye başlanması, Alman KNDS şirketinin 175 yıllık tren fabrikasını tank üretim merkezine dönüştürmesi ve Rheinmetall'in otomotiv tesislerini askeri üretime yönlendirmesi bu sürecin parçaları olarak görülüyor.

Avrupa neden yeniden silahlanıyor?

Bu dönüşümün arkasında yalnızca ekonomik nedenler yok.

Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa'nın güvenlik algısı köklü şekilde değişti.

NATO ve Avrupa ülkelerinin askeri yetkilileri, önümüzdeki yıllarda Rusya ile daha geniş kapsamlı bir çatışma riskinin bulunduğunu savunuyor.

Almanya, Polonya, Baltık ülkeleri ve İskandinav devletleri savunma harcamalarını rekor seviyelere çıkarıyor.

NATO'nun yeni hedefleri doğrultusunda birçok Avrupa ülkesi milli gelirlerinin yüzde 5'ine yaklaşan savunma harcamaları planlıyor.

Bu da savunma sanayisine yüz milyarlarca avroluk yeni kaynak aktarılması anlamına geliyor.

Asıl soru: Bu dönüşün geri dönüşü var mı?

Analizin en dikkat çekici noktası burada ortaya çıkıyor.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında tank üreten fabrikalar yeniden otomobil üretmeye dönmüştü.

Ancak bugün durum farklı.

Çünkü Avrupa'nın otomotiv sektörü geçici bir durgunluk yaşamıyor; yapısal bir krizle karşı karşıya bulunuyor.

Bir kez savunma sanayisine geçen fabrikanın yeniden otomobil üretimine dönmesi ekonomik açıdan giderek daha zor hale geliyor.

Askeri üretim için kurulan tedarik zincirleri, devlet sözleşmeleri, güvenlik izinleri ve uzman iş gücü zamanla kalıcı bir yapıya dönüşüyor.

Bu nedenle birçok uzman Avrupa'nın yeni bir 'askeri-sanayi kompleksi' inşa ettiğini düşünüyor.

Eisenhower'ın uyarısı yeniden gündemde

1961 yılında görevden ayrılan ABD Başkanı ve eski general Dwight D. Eisenhower, Amerikan toplumunu 'askeri-sanayi kompleksi' konusunda uyarmıştı.

Eisenhower, savunma sanayisinin zamanla siyaseti ve ekonomiyi yönlendirecek ölçüde güç kazanabileceğini söylemişti.

Bugün bazı analistler Avrupa'nın benzer bir sürece girdiğini savunuyor.

Savunma şirketlerinin Brüksel'deki lobi faaliyetlerinin son yıllarda hızla artması da bu tartışmaları güçlendiriyor.

Avrupa yeni bir döneme giriyor

Volkswagen'in otomobil yerine füze sistemleri üretmeye hazırlanması, Renault'nun saldırı İHA'larına yönelmesi veya tren fabrikalarının tank üretmesi ilk bakışta birbirinden bağımsız kararlar gibi görünebilir.

Ancak bu örnekler bir araya getirildiğinde Avrupa'nın ekonomik ve stratejik önceliklerinde tarihi bir değişim yaşandığı görülüyor.

Kıta, bir yandan Rusya'dan kaynaklanan güvenlik endişelerine karşı hazırlık yaparken diğer yandan sanayi üretiminin önemli bir bölümünü savaş ekonomisine entegre ediyor.

Bugün Avrupa'da birçok fabrika kapanmamak için silah üretimine geçiyor.

Fakat uzun vadede ortaya çıkacak tablo çok daha derin bir soruyu gündeme getiriyor:

Eğer bir ekonominin büyümesi, fabrikalarının çalışması ve milyonlarca kişinin istihdamı giderek savunma harcamalarına bağlanırsa, o ekonomi barış dönemlerinde aynı dinamizmi sürdürebilir mi?

Avrupa'nın önündeki asıl sınav da tam olarak burada başlıyor.

Bu dönüşüm, kıtayı daha güvenli hale getirebilir. Ancak aynı zamanda Avrupa'nın geleceğini, varlığını sürdürebilmek için sürekli tehdit algısına ihtiyaç duyan yeni bir ekonomik düzene de bağlayabilir.

Bu nedenle bugün otomobil fabrikalarında yaşanan değişim yalnızca sanayi politikası değil, Avrupa'nın gelecek on yıllarını şekillendirecek tarihsel bir kırılma olarak görülüyor. (İLKHA)

Binlerce kişi ve araç sorgulandı

Uygulamalar kapsamında 5 bin 256 kişi ile 2 bin 38 araç sorgulandı. Denetimlerde çeşitli miktarlarda uyuşturucu ve uyarıcı madde ele geçirilirken, 3 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı. Çalışmalar sonucunda çeşitli suçlardan aranan 123 kişi yakalanırken, 14 yoklama kaçağı hakkında da gerekli işlemler yapıldı. Operasyonlarda ayrıca 2 ruhsatsız tüfek ile 6 yakalamalı veya hacizli araç ele geçirildi.

Trafik ve göçmen denetimleri de yapıldı

Denetimlerde 46 kişi hakkında Kabahatler Kanunu'nun çeşitli maddeleri kapsamında işlem uygulanırken, bir kişi hakkında da 6136 Sayılı Kanun'a muhalefetten işlem yapıldı. Yabancı uyruklu 7 kişi geri gönderme merkezine teslim edilirken, 35 araç trafikten men edildi. Ayrıca 8 sürücüye alkollkakkkü araç kullanmaktan işlem uygulanırken, trafik mevzuatına aykırılıklar nedeniyle 34 sürücünün ehliyetine el konuldu. (İLKHA)

Yaklaşık 8 ay süren teknik ve fiziki takibin ardından, şüphelilerin uyuşturucu satışından elde ettikleri gelirleri farklı yöntemlerle akladıkları yönünde bulgular elde edildi. Bunun üzerine 18 şüpheli hakkında 'suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama' suçundan 5 ayrı soruşturma dosyası açıldı.

Jandarma ekiplerince gerçekleştirilen operasyonda şüpheliler hakkında yasal işlem yapılırken, çeşitli miktarlarda uyuşturucu madde de ele geçirildi.

Soruşturma kapsamında şüphelilere ait olduğu belirlenen İzmir'in Çeşme ilçesindeki 4 yıldızlı bir otel, 3 özel halk otobüsü ve hatları, 2 taksi ve hatları, Diyarbakır'da toplam 970 dönümlük 109 arsa ve tarla, Çeşme'de 9 dönümlük arsa, 7 araç, 33 daire, 4 iş yeri ve 128 banka hesabına el konuldu. El konulan mal varlıklarının toplam piyasa değerinin yaklaşık 15 milyar TL olduğunu bildirdi.

Soruşturmaya ilişkin çalışmaların sürdüğü öğrenildi. (İLKHA)