Bu gerilemenin temel nedeninin Kurban Bayramı tatili dolayısıyla mayıs ayında iş günü sayısının 20 gün olması olduğunu belirten Ünverdi, düşüşün büyük ölçüde takvim etkisinden kaynaklandığını söyledi.

Ocak-mayıs dönemine ilişkin verileri de paylaşan Ünverdi, yılın ilk beş ayında Gaziantep'ten 4 milyar 124 milyon 998 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini belirterek, kentin hem aylık hem de dönem ihracatında Türkiye genelinde 6'ncı sırada yer aldığını dile getirdi.

2026 yılının ilk çeyreğine ait büyüme rakamlarını da değerlendiren Ünverdi, ekonomide büyüme kaydedilmesine rağmen sanayi ve ihracat kalemlerinde daralma yaşandığına dikkat çekti.

Ünverdi 'Yılın ilk çeyreğinde ülkemiz ekonomisinin yüzde 2,5'lik bir büyüme yakalaması ekonomimiz açısından oldukça önemlidir. Ancak sanayi ve ihracat ile büyümeyi hedefleyen ülkemiz için ilk çeyrekte bu kalemlerde bir daralma söz konusudur. Sanayi sektörü geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,8 oranında küçülmüştür. Yılın ilk çeyreğinde mal ve hizmet ihracatında yüzde 12,7'lik bir düşüş olmuştur.' dedi.

Üretim tarafında daralma yaşanırken tüketim kaynaklı büyümenin sürdürülebilir olmadığını vurgulayan Ünverdi, üretim ve ihracatın güçlendirilmesine yönelik desteklerin artırılması gerektiğini ifade etti.

Sanayide toparlanmayı sağlayacak adımların atılmasının önemine işaret eden Ünverdi, finansmana erişim sorununun çözülmesi ve etkin teşvik mekanizmalarının hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.

Ünverdi, açıklamasının sonunda tüm olumsuz koşullara rağmen üretim ve ihracatı sürdüren sanayicilere, ihracatçılara ve çalışanlara teşekkür ederek, emek veren herkesi kutladı. (İLKHA)

Son yıllarda yaşanan depremler, yangınlar, sel felaketleri ve trafik kazaları, ilk yardım bilgisinin yalnızca sağlık çalışanları için değil toplumun tamamı için gerekli olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Afet uzmanları ve sağlık otoriteleri, acil durumlarda ilk birkaç dakikanın kritik olduğunu, bu süreçte bilinçli vatandaşların yapacağı doğru müdahalelerin ölüm ve kalıcı sakatlık riskini azaltabileceğini belirtiyor.

İlk yardım eğitiminin neden öğrenilmesi gerektiği sorusunun yanıtı da tam olarak burada ortaya çıkıyor. Acil sağlık ekiplerinin olay yerine ulaşması zaman alabiliyor. Bu süreçte bilinç kaybı yaşayan bir kişiye temel yaşam desteği uygulanması, boğulma vakalarında hava yolunun açılması ya da ciddi kanamalarda kan kaybının kontrol altına alınması, kişinin yaşama tutunmasını sağlayabiliyor. Uzmanlar, yanlış müdahalelerin ise en az müdahalesizlik kadar tehlikeli olduğuna dikkat çekiyor.

Türkiye'de ilk yardım eğitimlerinin yaygınlaştırılması amacıyla son yıllarda önemli çalışmalar yürütülüyor. Verilere göre yalnızca 2023 yılında 776 binden fazla kişi ilk yardım konusunda bilinçlendirildi. Bunların 55 binden fazlası sertifikalı eğitim alırken, yüz binlerce kişiye seminer ve farkındalık programlarıyla ulaşıldı. Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle yüz binlerce öğretmenin de ilk yardım eğitimi aldığı bildirildi.

Eğitim faaliyetleri 2025 yılında da devam ediyor. Açıklanan verilere göre yılın ilk sekiz ayında 69 bin kişi ilk yardım eğitimi alırken, 539 bin kişiye çeşitli bilgilendirme çalışmalarıyla ulaşıldı. Kurum, iklim değişikliğine bağlı afetlerin artması nedeniyle ilk yardım bilgisinin her zamankinden daha önemli hâle geldiğini vurguluyor.

Buna karşın uzmanlar, mevcut eğitimlerin toplumun tamamına ulaşmak için henüz yeterli olmadığını düşünüyor. İlk yardım eğitimi alan kişi sayısı artsa da nüfusun büyük bölümü temel yaşam desteği, kalp masajı veya boğulmalarda müdahale gibi konularda uygulamalı bilgiye sahip değil. Özellikle deprem kuşağında yer alan Türkiye'de, afetlere hazırlığın önemli bir parçası olarak ilk yardım eğitiminin daha geniş kitlelere ulaştırılması gerektiği ifade ediliyor.

Toplumsal bilincin artırılması için ise okullarda ilk yardım derslerinin yaygınlaştırılması, kamu kurumları ve özel sektörde düzenli eğitimlerin zorunlu hâle getirilmesi, mahalle bazlı uygulamalı eğitimlerin artırılması ve medya aracılığıyla farkındalık kampanyalarının sürdürülmesi öneriliyor. Son dönemde belediyeler, AFAD, sağlık müdürlükleri ve sivil toplum kuruluşlarının yürüttüğü eğitim programları da bu açıdan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre ilk yardım yalnızca bir eğitim konusu değil, toplumsal bir sorumluluk. Çünkü doğru zamanda, doğru bilgiyle yapılan birkaç dakikalık müdahale, bir insanın hayatını kurtarabilecek kadar büyük bir fark yaratabiliyor. (İLKHA

Yaz mevsiminde en sık karşılaşılan sağlık sorunlarının başında sıcak çarpması, güneş çarpması, susuz kalma (dehidrasyon), gıda zehirlenmeleri, bağırsak enfeksiyonları ve cilt rahatsızlıkları geliyor. Özellikle yüksek sıcaklık altında çalışan kişilerde ve uzun süre güneş altında kalan vatandaşlarda vücudun ısı dengesinin bozulması sonucu ciddi sağlık problemleri ortaya çıkabiliyor. Uzmanlar, sıcak çarpmasının tedavi edilmediği durumlarda kalıcı hasar hatta ölümle sonuçlanabileceğine dikkat çekiyor.

Sıcak hava yalnızca vücudun sıvı kaybetmesine neden olmuyor; aynı zamanda kalp, böbrek ve solunum sistemi üzerinde de ek yük oluşturuyor. Bilimsel araştırmalar, aşırı sıcakların kalp-damar hastalıkları, diyabet, astım ve böbrek rahatsızlıkları gibi kronik hastalıkların seyrini kötüleştirebildiğini ortaya koyuyor. Yüksek sıcaklık ve nem, vücudun kendini soğutma mekanizmasını zorlayarak bayılma, tansiyon düşüklüğü, bilinç bulanıklığı ve sıcak bitkinliğine yol açabiliyor.

Uzmanlara göre risk grubunda bulunan kişilerin sayısı oldukça fazla. Yaşlılar, bebekler, küçük çocuklar, hamileler, kronik hastalığı bulunan bireyler, açık alanda çalışan işçiler, sporcular ve düzenli ilaç kullanan kişiler sıcak havalardan daha fazla etkileniyor. Sağlık Bakanlığı da yaptığı açıklamalarda özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların aşırı sıcak günlerde daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.

Yaz aylarında artış gösteren bir diğer sağlık riski ise gıda kaynaklı enfeksiyonlar olarak öne çıkıyor. Yüksek sıcaklıklar nedeniyle açıkta bekletilen yiyeceklerde bakteri üremesi hızlanırken, uygun koşullarda saklanmayan gıdalar zehirlenmelere neden olabiliyor. Uzmanlar özellikle et, süt ve deniz ürünlerinin muhafaza koşullarına dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor. Bunun yanı sıra kırsal bölgelerde yaz döneminde kene temasına bağlı Kırım Kongo Kanamalı Ateşi vakalarında da artış görülebiliyor.

Sağlık uzmanları, sıcak havalarda korunmanın en etkili yolunun düzenli sıvı tüketimi olduğunu belirtiyor. Türkiye Sağlık Bakanlığı, aşırı sıcak günlerde günlük su tüketiminin en az 2,5 ila 3 litre seviyesine çıkarılmasını öneriyor. Ayrıca çay, kahve ve şekerli gazlı içeceklerin aşırı tüketiminden kaçınılması, su, ayran ve mineral desteği sağlayan içeceklerin tercih edilmesi tavsiye ediliyor.

Uzmanlar, günün en sıcak saatleri olan 11.00 ile 16.00 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamasını öneriyor. Açık renkli ve hafif kıyafetler tercih edilmesi, şapka kullanılması, güneş koruyucu ürünlerden yararlanılması ve gölgede kalınması da alınabilecek temel önlemler arasında yer alıyor. Fiziksel aktivitelerin sabah erken veya akşam saatlerine kaydırılması gerektiği belirtiliyor.

Yetkililer, sıcak çarpmasının belirtileri arasında yüksek ateş, baş dönmesi, bilinç bulanıklığı, mide bulantısı, kusma ve nefes darlığının bulunduğunu hatırlatıyor. Bu belirtilerin görülmesi halinde kişinin hızla serin bir ortama alınması ve gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre yaz mevsiminde alınacak basit tedbirler, sıcak havaların yol açabileceği ciddi sağlık sorunlarının büyük bölümünü önleyebiliyor. Özellikle risk grubunda bulunan vatandaşların hava durumu uyarılarını takip etmeleri, sıvı tüketimini artırmaları ve aşırı sıcak saatlerde dış ortamdan uzak durmaları hayati önem taşıyor. (İLKHA)

Açıklamada, bu sevkiyatın Ürdün'ün insani yardım kara ve hava köprüsü aracılığıyla Lübnan'a gönderilen altıncı büyük yardım konvoyu olduğu ve Ürdün'den gönderilen yardım kamyonlarının toplam sayısının 130'a ulaştığı belirtildi.

JHCO, Suriye makamlarına lojistik işbirliği ve konvoyun Lübnan'a doğru Suriye topraklarından sorunsuz geçişini kolaylaştırdıkları için teşekkürlerini ifade etti.

Yapılan açıklamada, konvoyun amacının Lübnan genelinde gıda güvenliğini güçlendirmek ve etkilenen ailelere doğrudan yardım sağlamak olduğu belirtildi.

Konvoy, işgalci rejimin ve Lübnan'ın Washington'da yapılan üçlü görüşmelerin ardından ateşkes uygulama konusunda anlaşmasından bir gün sonra geldi. (İLKHA)

Gaziantep'in mayıs ayı ihracatının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,7 oranında azalarak 757 milyon 31 bin dolar olarak gerçekleştiğini ifade eden Yıldırım, yılın ilk beş ayında ise toplam ihracatın 4,1 milyar dolara ulaştığını söyledi.

Mayıs ayında yaşanan düşüşün nedenlerinden birinin iş günü kaybı olduğuna dikkat çeken Yıldırım, bayramlar nedeniyle çalışma günlerinin azalmasının üretim ve sevkiyat süreçlerini doğrudan etkilediğini belirtti.

Yıldırım, 'Bayramlar nedeniyle çalışma günlerinin azalması üretim ve sevkiyat süreçlerini doğrudan etkiledi. Bu nedenle aylık rakamlardaki gerilemeyi değerlendirirken takvim etkisini de göz önünde bulundurmak gerekiyor.' dedi.

İhracatçıların yüksek maliyetler, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve zayıf dış talep nedeniyle zorlu bir süreçten geçtiğini kaydeden Yıldırım, üretim ve ihracat kapasitesinin korunmasının her zamankinden daha önemli hale geldiğini vurguladı.

Firmaların tüm olumsuz koşullara rağmen üretmeye, istihdam sağlamaya ve ülke ekonomisine katkı sunmaya devam ettiğini belirten Yıldırım, 'Küresel ticarette rekabetin arttığı, pazarların daraldığı bir dönemde firmalarımız büyük bir özveriyle üretmeye, istihdam sağlamaya ve ülkemize döviz kazandırmaya devam ediyor. Bu çabanın sürdürülebilir olması için ihracatçılarımızın uygun maliyetli finansmana erişiminin kolaylaştırılması, üretim maliyetlerini azaltacak desteklerin artırılması ve rekabet gücünü koruyacak politikaların hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır.' ifadelerini kullandı.

Gaziantep'in tüm zorluklara rağmen Türkiye'nin en güçlü üretim ve ihracat merkezlerinden biri olmayı sürdürdüğünü dile getiren Yıldırım, yılın geri kalan döneminde küresel talepte yaşanabilecek toparlanmanın ve ihracatı destekleyici adımların dış satım performansına olumlu katkı sağlayacağını sözlerine ekledi. (İLKHA)

'WhatsApp hesapları üzerinden dolandırıcılık artıyor'

Bozkurt, son dönemde yaygınlaşan dolandırıcılık yöntemlerinden birinin kişilerin WhatsApp hesaplarına erişim sağlanması olduğunu ifade ederek 'Dolandırıcılar kişilerin WhatsApp bilgilerine erişim sağlayarak sanki o kişiymiş gibi karşı tarafa mesaj gönderebilmekte veya karşı tarafın telefon ya da bilgisayarına erişim sağlayabilmektedir. Bu şekilde kişileri tehdit veya şantaj yoluyla zor durumda bırakarak kendi adlarına menfaat temin etme durumları söz konusu olmaktadır. Bu nedenle vatandaşlarımızın bu konuda son derece dikkatli olmaları gerekmektedir.' dedi.

Sahte kargo ve iade mesajlarına dikkat

Dolandırıcıların farklı yöntemlerle vatandaşları hedef aldığını belirten Bozkurt, özellikle kargo ve iade bahanesiyle yapılan aramalara karşı uyardı.

Bozkurt, 'Üçüncü şahıslar tarafından kişiler aranarak sipariş vermiş oldukları kargoların ulaşmadığı veya iade edilme durumuyla karşı karşıya kaldıkları belirtilmekte, bu gerekçeyle kendilerinden ücret talep edilmektedir. Bunun yanı sıra gönderilen bağlantılar aracılığıyla kişilerin kişisel verilerine ulaşılması da söz konusu olabilmektedir.' ifadelerini kullandı.

'Sürpriz hediye vaadiyle kişisel veriler ele geçiriliyor'

Vatandaşların sürpriz hediye ve ödül vaatleriyle de kandırılmaya çalışıldığını belirten Bozkurt, şu uyarılarda bulundu:

'Yine farklı bir dolandırıcılık yöntemi olarak vatandaşlar aranmakta ve kendilerine sürpriz hediyeler kazandıkları söylenmektedir. Bu yolla kişisel veri niteliği taşıyan bilgiler elde edilerek dolandırıcılar tarafından menfaat sağlanabilmektedir. Son dönemde artan bu dolandırıcılık faaliyetlerine karşı vatandaşlarımızın dikkat etmesi gereken en önemli husus, tanıdıkları veya tanımadıkları kişiler tarafından gönderilen mesajlara ve bağlantılara, güvenilirliğinden emin olmadıkları sürece kesinlikle tıklamamalarıdır. Aksi hâlde, tıklanan bağlantılar aracılığıyla kişilerin telefonlarına veya bilgisayarlarına erişim sağlanabilmektedir.'

Son olarak Bozkurt, bilinmeyen kişilerden gelen mesaj ve bağlantılara kesinlikle tıklanmaması gerektiğinin altını çizerek, 'Bu erişim sonucunda sadece cihazlara değil, kişisel veri niteliği taşıyan fotoğraf, video, telefon bilgileri ve diğer özel verilere de ulaşılabilmektedir. Elde edilen bu bilgiler kullanılarak kişiler üzerinde baskı kurulması, tehdit oluşturulması ve bu yolla haksız menfaat elde edilmesi mümkün hâle gelebilmektedir. Buradan vatandaşlarımıza uyarımız, bilmedikleri, güvenemedikleri kişilerden gelen mesajlara itibar etmemeleri ve gönderilen bağlantılara hiçbir şekilde tıklamamaları yönündedir.' şeklinde konuştu. (İLKHA)

Avn, gazetecilerle yaptığı görüşmede, ateşkesi sağlamlaştırmak için gece saat 2'den beri uluslararası ve yerel taraflarla temas halinde olduğunu söyledi.

'Anlaşmanın uygulanması, tarafların onayına ve gerekli garantilerin sağlanmasına bağlıdır'

Lübnan Cumhurbaşkanı, anlaşmaya uyulması için ilgili tüm taraflardan yanıt ve gerekli güvencelerin verilmesini beklediklerini, uygulama tarihi ve mekanizmasının ise Amerikan'ın sponsorluğu tarafından belirleneceğini sözlerine ekledi.

Avn, anlaşmanın uygulanmasının, tüm tarafların mutabakata varması ve gerekli garantileri vermesinin ardından 24 saat içinde başlayabileceğini açıkladı.

Avn, Lübnan tarafının, bu bölgelerin sembolik önemi göz önüne alındığında, Zavtar El Şarkiya, Zavtar El Ğarbiya ve Şakif Kalesi kasabalarını da içermesini önerdiğini belirtti.

Washington'da yapılan görüşmelerin ardından yayınlanan ortak açıklamaya göre, Lübnan ve işgal rejimi Çarşamba günü 'Hizbullah'ın ateşkesini tamamen durdurması ve tüm unsurlarının Litani Nehri'nin güneyindeki bölgeden çekilmesi' şartıyla bir ateşkes anlaşmasına vardılar.

Lübnan yetkililerinin müzakere çabaları, işgalci rejimin Lübnan topraklarına yönelik büyük ölçekli saldırılarının devam ettiği bir dönemde gerçekleşiyor.

Washington'ın 'ateşkes anlaşmasına' varıldığı açıklamasına rağmen, Hizbullah Lübnan'ı ve halkını savunmak için karşılık vermeye devam ediyor. İşgal kuvvetleri güney Lübnan'da baskınlar ve askeri saldırılar düzenlemeye devam ederken, direniş de güneydeki işgal kuvvetlerini ve kuzeydeki yerleşim yerlerini hedef alan operasyonlarla karşılık veriyor. (İLKHA)

Yapılan çalışmalar neticesinde kavgaya karıştığı tespit edilen 5 şüpheli yakalanırken, şüphelilerin üzerinde ve olayla bağlantılı yapılan aramalarda 1 tabanca ele geçirildi.

Olayla ilgili adli işlemlerin sürdüğü bildirildi. (İLKHA)

Erken teşhis neden önemli?

Kanserin erken evrede yakalanması, hastalığın tedaviye daha iyi yanıt vermesini sağlıyor. DSÖ verilerine göre erken teşhis edilen vakalarda hem hayatta kalma oranları yükseliyor hem de daha ağır ve maliyetli tedavilere duyulan ihtiyaç azalıyor. Özellikle meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanserlerinde düzenli tarama programları sayesinde hastalık belirtiler ortaya çıkmadan saptanabiliyor. Uzmanlar, birçok kanser türünde geciken tanının tedavi seçeneklerini sınırladığını ve ölüm riskini artırdığını vurguluyor.

Hangi taramalar yapılmalı?

Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen ulusal kanser tarama programları kapsamında üç temel kanser türü için ücretsiz tarama hizmeti sunuluyor. Buna göre 40-69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi ile meme kanseri taraması yapılıyor. Rahim ağzı kanseri için 30-65 yaş arasındaki kadınlara beş yılda bir HPV-DNA testi uygulanıyor. Kolorektal kanser taramalarında ise 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere iki yılda bir gaitada gizli kan testi öneriliyor. Risk durumuna göre ileri inceleme amacıyla kolonoskopi gibi yöntemler de kullanılabiliyor.

Risk grupları kimlerdir?

Kanser gelişiminde yaş, genetik yatkınlık ve yaşam tarzı önemli rol oynuyor. Ailesinde kanser öyküsü bulunanlar, sigara kullananlar, aşırı alkol tüketenler, obezite sorunu yaşayanlar ve fiziksel olarak hareketsiz bireyler daha yüksek risk grubunda değerlendiriliyor. Bunun yanında bazı mesleki maruziyetler, hava kirliliği ve belirli enfeksiyonlar da kanser riskini artırabiliyor. Uzmanlar, risk grubunda bulunan kişilerin tarama programlarına düzenli katılmasının hayati önem taşıdığını belirtiyor.

Toplumsal farkındalık nasıl artırılabilir?

Sağlık uzmanlarına göre erken teşhis konusunda toplumdaki bilgi eksikliği halen önemli bir sorun. Farkındalığın artırılması için okullarda, iş yerlerinde ve yerel yönetimler aracılığıyla bilgilendirme kampanyalarının yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden yürütülen bilinçlendirme çalışmaları da daha geniş kitlelere ulaşılmasını sağlıyor. Uzmanlar, kanser taramalarına ilişkin korku ve önyargıların kırılması için gerçek hasta hikâyelerinin ve bilimsel verilerin daha görünür hale getirilmesinin önemine dikkat çekiyor.

Sağlık sistemi yeterli mi?

Türkiye'de kanser taramaları aile sağlığı merkezleri, Sağlıklı Hayat Merkezleri, KETEM'ler ve mobil tarama araçları aracılığıyla ücretsiz olarak sunuluyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre ülke genelinde yüzlerce tarama merkezi faaliyet gösterirken, 2024 yılında 9 milyondan fazla kanser taraması gerçekleştirildi. Yetkililer, 2025 yılı için bu sayının 15 milyona çıkarılmasını hedefliyor. Ancak uzmanlar, altyapı yatırımlarına rağmen tarama hizmetlerinin başarısının yalnızca merkez sayısıyla değil, vatandaşların bu hizmetlerden yararlanma oranıyla ölçülebileceğini vurguluyor.

Uzmanların ortak görüşü ise net: Kanser her zaman önlenemese de erken teşhis edilen birçok vakada yaşam süresi uzatılabiliyor, tedavi başarısı artırılabiliyor ve ölüm oranları düşürülebiliyor. Bu nedenle düzenli taramalar, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve güçlü bir farkındalık kültürü, kanserle mücadelenin en etkili araçları arasında gösteriliyor. (İLKHA)

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı mevzuatı kapsamında yetkili kuruluşlarca yapılan kontrollerde 130 asansör kırmızı etiketli (güvensiz), 8 asansör sarı etiketli (kusurlu), 32 asansör mavi etiketli (hafif kusurlu) ve 12 asansör yeşil etiketli (güvenli) olarak belirlendi. Denetimlerde ayrıca 27 asansör için tutanak düzenlendi.

Belediye tarafından yapılan açıklamada, vatandaşların güvenliğinin öncelik olduğu vurgulanarak, güvensiz olduğu tespit edilen asansörler için gerekli idari ve yasal sürecin başlatıldığı bildirildi. Eksikliklerin giderilmemesi halinde söz konusu asansörlerin kullanıma kapatılacağı ifade edildi.

Bina ve site yönetimlerine periyodik kontrol yükümlülüklerini yerine getirmeleri yönünde uyarıda bulunulan açıklamada, vatandaşlardan asansörlerdeki etiket renklerini kontrol etmeleri ve kırmızı etiketli asansörleri kesinlikle kullanmamaları istendi.

Siirt Belediyesi'nin kent genelinde asansör denetimlerini belirli periyotlarla sürdüreceği kaydedildi. (İLKHA)

TÜİK verilerine göre 65 yaş üstü nüfusun 9 milyon 583 bine ulaştığını hatırlatan Aydın, 'Türkiye genç nüfus ülkesi olmaktan çıkıyor. Bugünden gerekli adımlar atılmazsa yaşlılık, önümüzdeki yılların en büyük toplumsal krizlerinden biri olabilir.' dedi.

'Türkiye genç nüfus ülkesi olmaktan çıkıyor, yaşlanan ülkeler ligine giriyor'

'Türkiye yaşlanıyor: 2026'da alarm zilleri çalıyor' diyerek cumhurbaşkanına, bakanlara ve politika yapıcılara açık çağrıda bulunan Aydın 'Türkiye bugün sessiz bir demografik devrim yaşamaktadır. Bu konu artık yalnızca sosyal politika değil; ekonomi, sağlık, aile, istihdam ve milli güvenlik meselesidir. TÜİK verilerine göre Türkiye'de 65 yaş ve üzeri nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bine ulaşmıştır. Yaşlı nüfus oranı yüzde 11,1'e yükselmiştir. 2030 yılında bu oranın yüzde 13,5'e, 2040 yılında yüzde 17,9'a çıkması beklenmektedir. Bugün Türkiye'de yaklaşık her 4 haneden birinde en az bir yaşlı yaşamaktadır. Yalnız yaşayan yaşlı sayısı ise 1 milyon 836 bine ulaşmıştır. Bu rakamlar bize şunu söylüyor: Türkiye genç nüfus ülkesi olmaktan çıkıyor, yaşlanan ülkeler ligine giriyor.' dedi.

'Dünyada 57 milyon insan demans ile yaşamaktadır ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka ortaya çıkmaktadır'

'Türkiye yaşlanmaya hazır mı?' sorusuna Aydın 'Maalesef hayır. Türkiye'nin yaşlılıkla ilgili dağınık politikaları bulunmaktadır ancak henüz bütüncül bir 'Türkiye Yaşlılık Master Planı' bulunmamaktadır. Yaşlılık konusunda; milli strateji eksik, veri altyapısı yetersiz, bakım finansmanı sürdürülebilir değil, Alzheimer ve demans araştırmaları sınırlı, Gerontoloji uzmanı sayısı yetersizdir. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre dünyada 57 milyon insan demans ile yaşamaktadır ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka ortaya çıkmaktadır.' şeklinde cevapladı.

7 maddelik 'Yaşlılık Politikası' yol haritası önerildi

Türkiye için 7 stratejik öneride bulunan Aydın, şunları söyledi:

'Birincisi Türkiye yaşlılık Master planı (2026-2050) Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda hazırlanmalıdır. İçeriğinde: sağlık, sosyal güvenlik, bakım hizmetleri, yaş dostu şehirler, dijital yaşlanma, gümüş ekonomi ve kuşaklararası dayanışma başlıkları yer almalıdır.

İkincisi yaşlı bakım fonu kurulmalıdır. Bugün emeklilik fonları vardır. Ancak bakım fonu yoktur. Almanya ve bazı Avrupa ülkelerinde uygulanan bakım sigortası modelleri incelenerek; 'Türkiye Yaşlı Bakım Fonu' kurulmalıdır. Bu fon; evde bakım hizmetlerini, gündüz bakım merkezlerini, aile bakım verenlerini, Demans ve Alzheimer hastalarını desteklemelidir. Çünkü önümüzdeki 20 yıl içinde bakım ihtiyacı olan yaşlı sayısı katlanarak artacaktır.

Üçüncüsü Türkiye Alzheımer ve Demans araştırma merkezine ihtiyaç var. Kanser Enstitüsü var. Kalp Enstitüsü var. Ancak ulusal ölçekte Alzheimer Araştırma Merkezi bulunmamaktadır. Ankara'da 'Türkiye Alzheimer ve Demans Araştırma Merkezi' kurulmalıdır. Bu merkez: yapay zekâ destekli erken tanı, genetik araştırmalar, koruyucu sağlık programları, uluslararası iş birlikleri yürütmelidir.

Dördüncüsü gerontoloji ve geriatri enstitüsü Türkiye'nin yaşlanma akademisi kurulmalıdır. Görevleri; yaşlanma araştırmaları, politika geliştirme, eğitim programları, uluslararası raporlar ve yaşlı dostu şehir sertifikasyonu olmalıdır. Bu enstitü geleceğin TÜBİTAK'ı kadar önemli olabilir.

Beşincisi Türkiye yaşlılık atlası. Bugün hangi il ne kadar yaşlanıyor? Nerede Alzheimer daha yaygın? Nerede bakım merkezi eksik? Kimse tam olarak bilmiyor. Bu nedenle: Türkiye Yaşlılık Atlası hazırlanmalıdır. İl il; yaşlı nüfus, yalnız yaşayan yaşlılar, bakıma ihtiyaç oranı, demans vakaları ve sosyal hizmet kapasitesi haritalandırılmalıdır.

Altıncısı Türkiye Yaşlılık Kurultayı. Her yıl Cumhurbaşkanlığı himayesinde; Türkiye Yaşlılık Kurultayı toplanmalıdır. Katılımcılar: bakanlıklar, belediyeler, üniversiteler, STK'lar ve yaşlı temsilcileri olmalıdır. Kurultay kararları devlet politikalarına dönüşmelidir.

Yedincisi dünya yaşlılık forumu. Türkiye yaşlanma diplomasisinde lider olabilir. Ankara veya İstanbul'da düzenlenecek; Dünya Yaşlılık Forumu ile; BM kuruluşları, akademisyenler, bakanlar, belediye başkanları ve sivil toplum liderleri bir araya getirilebilir. Bu forum Türkiye'nin 'Yaşlı Dostu Dünya Liderliği' vizyonuna katkı sağlayacaktır.'

'Yaşlılık bir yük değil, doğru yönetildiğinde bir medeniyet sermayesidir'

Son olarak Aydın 'Türkiye'nin yeni meselesi enflasyon değil, yaşlanmadır. Bugünün çocuk politikası, yarının yaşlılık politikasıdır. 9,5 milyon yaşlıya sahip Türkiye'nin hâlâ ulusal yaşlılık enstitüsü yok. 1,8 milyon yaşlı yalnız yaşıyor: sessiz salgın kapımızda. Yaşlılık bakanlığı kurulmalı mı? Türkiye yaşlanıyor; hazır mıyız? Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında Türkiye'nin en önemli sosyal dönüşümü yaşlanma olacaktır. Bugün atacağımız adımlar, yarının yaşlılarının hayat kalitesini belirleyecektir. Yaşlılarımız geçmişimizin emaneti, geleceğimizin aynasıdır. Türkiye artık yaşlanmayı konuşmak değil, yönetmek zorundadır. Yaşlılık bir yük değil, doğru yönetildiğinde bir medeniyet sermayesidir.' ifadelerine yer verdi. (İLKHA)

Su tüketilmesinin önemine değinen Betül Yaşar, 'Hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte vücut, kendi ısısını korumaya çalışır. Bu süreçte terleme meydana gelir, damarlar genişler ve mineral kayıpları oluşur. Özellikle kronik hastalığı bulunan, tansiyon ve diyabet hastası olan bireylerde bu durum bazı sağlık sorunlarına yol açabilir. Yapılan en önemli hatalardan biri yetersiz sıvı alımıdır. Harareti kestiği düşüncesiyle çay ve kahve tüketimi yaygındır. Ancak çay ve kahve tüketildiğinde vücuttan ekstra su atılır. Biz bunu istemiyoruz. Bu nedenle günlük sadece su olarak 12-15 bardak su tüketilmesini öneriyoruz.' dedi.

'Aşırı çay ve kahve tüketimi, su kaybını arttırıyor'

Betül Yaşar 'Bunun dışında aşırı yağlı ve tuzlu yiyeceklerin tüketilmesi, aşırı soğuk yiyecek ve içeceklerin tercih edilmesi, mineral kaybını karşılamak amacıyla gereğinden fazla maden suyu içilmesi ve tuzlu ayran tüketilmesi, kronik hastaların yaptığı yaygın hatalar arasında yer almaktadır. Günlük sıvı alımı bizim için oldukça önemlidir. Sadece su olarak günde 12-15 bardak içilmesi gerekmektedir. Aşırı çay ve kahve tüketimini, vücuttan su kaybını artırdığı için önermiyoruz.' şeklinde konuştu.

Diyabet hastalarına meyve tüketimi uyarısı

Akdeniz diyetinin önemine değinen Betül Yaşar, 'Mevsim sebze ve meyvelerinin tüketilmesi, haşlama ve ızgara gibi sağlıklı pişirme yöntemlerinin tercih edilmesi, çiğ sebzelerin mutlaka beslenmeye dahil edilmesi ve yoğurt gibi serinletici gıdaların tüketilmesi bizim için önemlidir. Yaz aylarında meyve çeşitliliği oldukça fazladır. Bu durum özellikle diyabet hastaları için risk oluşturabilmektedir. Hafif olduğu düşüncesiyle meyveden zengin öğünler oluşturulması, glisemik indeksi yüksek meyveler nedeniyle kan şekerinin olumsuz etkilenmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle meyvelerin miktarına dikkat edilmeli, süt, yoğurt, badem ve ceviz gibi besinlerle birlikte tüketilmelidir. Tüketilmesi önerilen aslında mevsim sebze ve meyvelerin, miktarlarına dikkat edildiği sürece güvenle tüketilebilir. Su tüketimi bizim için oldukça önemlidir.' diye konuştu.

'Kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalı'

Hafif proteinli besinlerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Betül Yaşar, 'Kaçınılması gereken noktalardan biri ise yöremizde yaygın olarak tüketilen kırmızı etin aşırı miktarda tüketilmesidir. Kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalı, bunun yerine daha hafif protein kaynakları olan balık, tavuk ve hindi tercih edilmelidir. Ayrıca kızartma gibi ağır pişirme yöntemleri yerine haşlama, fırınlama ve ızgara yöntemleri tercih edilmelidir.' dedi.

'Kronik hastalar sıcaklardan daha fazla etkileniyor'

Yeterli sıvı alımının önemine dikkat çeken Betül Yaşar, 'Hastalar doktorlarının verdiği ilaç tedavisine düzenli olarak devam etmelidir. Diyetisyene başvuran hastaların da diyetisyenlerinin önerilerine dikkat etmeleri büyük önem taşımaktadır. Sıvı alımı yine oldukça önemlidir. Bu nedenle yeterli sıvı tüketilmeli ve mevsim sebze ve meyvelerinin ağırlıklı olduğu Akdeniz diyetini herkese öneriyoruz. Herkese geçmiş olsun, kronik hastalar sıcaktan çok etkileniyorlar. Lütfen beslenmelerine dikkat etsinler.' ifadelerini kullandı. (İLKHA)

Programda konuşan AFAD İl Müdürü Cahit Akkoyun, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) çerçevesinde kurumların görev ve sorumluluklarının netleştirilmesi gerektiğini belirterek, kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi ve sahada birlikte çalışabilirlik kapasitesinin artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Eğitim kapsamında Van İl Afet ve Acil Durum Müdürü Mehmet Ulutaş tarafından sunum yapıldı. Ulutaş, TAMP kapsamında görev yapan afet çalışma gruplarının koordineli şekilde çalışmasının önemine dikkat çekerek, müdahale süreçlerinde yaşanabilecek aksaklıkların önlenmesi ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Ulutaş, ayrıca olay komuta ve koordinasyon sistemi, TAMP afet gruplarının devreye alınma süreçleri, il AFAD merkezlerinin görev ve sorumlulukları ile karar alma mekanizmaları hakkında katılımcılara bilgi verdi.

Eğitimde, afetlere müdahale süreçlerinde hızlı ve etkin koordinasyonun hayati önem taşıdığı ifade edilirken, kurumlar arası ortak hareket etme kabiliyetinin artırılmasının hedeflendiği belirtildi. Programa ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri katıldı. (İLKHA)

Merinos AKKM Yıldırım Beyazid Salonu'nda gerçekleştirilen çalıştaya, YEĞİTEK Genel Müdürü Sayın Mustafa Canlı, Dijital Beceriler Daire Başkanı Sayın Hatice Sümeyye Eral ve Proje Türkiye koordinatörlerinin yanı sıra 150 katılımcı (öğretmen, öğrenci, veli, okul yöneticisi, akademisyen, kamu ve sektör temsilcileri ile koordinatörler) iştirak etti.

YEĞİTEK Genel Müdürü Mustafa Canlı, Bursa İl Milli Eğitim Müdürü Gürhan Çokgezer ve dört sözcü öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilen panel oturumunda eğitim teknolojilerindeki vizyon ve yerel uygulamalar ele alındı. Çıktı odaklı bir yaklaşımla kurgulanan çalıştay kapsamında eTwinning, Genç Tek, STEM, Yenilikçi Sınıflar ve Bilişim Teknolojileri tematik alanlarında masa çalışmaları yürütülerek mevcut durum analizleri yapıldı.

'Dijital eğitim politikalarında öğretmen görüşleri belirleyici olacak'

Toplantıda katılımcılara seslenen YEĞİTEK Genel Müdürü Mustafa Canlı, eğitimde niteliği artırmak adına Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve dijital altyapı çalışmalarının önemine değinerek, 'Eğitim teknolojilerinin ana misyonu eğitimi güçlendirmektir; sadece donanım ve yazılım yatırımı yapmak değil, öğretmeni güçlendirdiği ve öğrenciyi desteklediği sürece bu araçlar faydalıdır. Türkiye genelinde okullarımızın fiziksel ve dijital altyapısını güçlendirmeye devam ederken, FATİH Projesi, EBA, MEBİ ve ÖBA gibi dijital eğitim platformlarımızla dünyada bu alanda önde giden ülkeler arasında yer alıyoruz. Karar süreçlerimizi her zaman sahadaki öğretmenlerimizin görüş ve önerileriyle, yönetişim ve istişare kültürüyle şekillendiriyoruz; bu doğrultuda Bursa Çalıştayı'ndan çıkacak somut öneriler ve sonuç raporu, önümüzdeki dönemde Ankara'da yürüteceğimiz politikalara ve dijital hizmetlere yön vermesi açısından bizim için çok kıymetlidir.' dedi.

'Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğrenme süreçlerini üretim odaklı bir yapıya dönüştürmeyi hedeflemektedir'

Çalıştayda söz alan Bursa İl Milli Eğitim Müdürü Gürhan Çokgezer, eğitim teknolojileri alanında yürütülen çalışmaları ortak akıl anlayışıyla değerlendirmeyi ve sahada sürdürülebilir bir eğitim ekosistemi geliştirmeyi amaçladıklarını belirtti.

Çokgezer, öğrencilerin problem çözebilen, üreten ve dijital becerileri güçlü bireyler olarak yetişmelerinin önemine dikkat çekerek, 'Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli de öğrenciyi aktif, öğretmeni rehber ve öğrenme süreçlerini üretim odaklı bir yapıya dönüştürmeyi hedeflemektedir. Bursa olarak eğitim teknolojilerinde yalnızca uygulayan değil, aynı zamanda üreten ve sahaya yön veren bir anlayışla hareket ediyoruz. Çalıştay kapsamında ortaya çıkacak fikirler, önümüzdeki eğitim öğretim yılında ilimizde yürütülecek projelere, etkinliklere ve yeni uygulamalara yön verecektir.' dedi.

Çalıştay sonunda il genelinde uygulanabilir öneriler, faaliyetler ve iş birliği modellerini içeren kapsamlı bir sonuç raporunun oluşturulması hedefleniyor. Bu rapor doğrultusunda geliştirilen çıktıların, il ve ilçelerde önümüzdeki eğitim öğretim yılında proje ve etkinliklere dönüştürülmesi planlanıyor. Program, YEĞİTEK bünyesinde düzenlenen yarışmalarda derece elde eden öğrenci ve öğretmenlere belgeleri takdim edilerek sona erdi. (İLKHA)

Bugün, İran milletinin; direniş cephesinin yanında sergilediği yeni uyanışla, hem bilinçli gözler hem de dünyadaki özgür milletler nezdinde büyük bir gurur kaynağı ve iftihar vesilesi olmaktan onur duyduğunu belirten Hamanei, düşmanın kötü eylemleri karşısında birlik olmanın ve görüş ayrılıklarını ve siyasi düşünceleri reddetmenin önemli olduğunu kaydetti.

Hamanei, düşmanın ülkeye karşı hem askeri hem de psikolojik savaş içeren hibrit bir savaş yürüttüğünü belirtti.

Düşmanın askeri olarak yenilgiye uğratıldığını ve şimdi de sinsi hedeflerine ulaşmak için İran milleti arasında ayrılık tohumları ekerek durumu tersine çevirmeye çalıştığını kaydeden Mücteba Hamanei, düşmanın planlarını boşa çıkarmak için halk ve hükümet yetkilileri arasında birliğin korunmasının önemini vurguladı. (İLKHA)

Ayrıca Lübnan ile siyonist rejim arasında ateşkes sürecine yönelik iyimser hava da yatırımcıların risk algısını azaltan unsurlar arasında yer aldı.

Dün günü 97,81 dolardan tamamlayan Brent petrolün vadeli kontratları, bugün saat 14.53 itibarıyla önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,1 değer kaybederek 94,79 dolardan işlem gördü.

Aynı saatlerde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da yüzde 3,1 düşüşle 93,06 dolara geriledi.

Piyasalarda gözler, Orta Doğu'daki gelişmeler ile ABD-İran İslam Cumhuriyeti hattında devam eden diplomatik temaslardan gelecek yeni açıklamalara çevrildi. (İLKHA)

İddiaya göre, Artvin yönüne seyreden M. U. yönetimindeki hafif ticari araç, karşı şeritten geldiği belirtilen M. H'nin kullandığı otomobille kafa kafaya çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle savrulan araçlar, aynı yönde ilerleyen O. S. idaresindeki kamyonete de çarparak zincirleme kazaya neden oldu.

Haber verilmesi üzerine olay yerine polis, sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde, otomobil sürücüsü M. H. ile araçta bulunan eşi M. H'nin olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi.

Kazada ağır yaralanan H. H. ile diğer araçlarda bulunan M. U. ve A. U. olay yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulanslarla Kaçkar Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

Yaralılardan H. H'nin sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu öğrenildi.

Kazanın ardından bölgede güvenlik önlemleri alınırken, olayla ilgili soruşturma başlatıldı. (İLKHA)

Sürekli ekran maruziyetinin gençlerin manevi huzuru ve iç dünyası üzerindeki sonuçlarına değinen Elalmış, sosyal medyanın kullanım amacına göre faydalı ya da zararlı bir araca dönüşebileceğini belirtti.

Gençlerin sosyal medyayı bir silah, savunma ya da saldırı aracı olarak kullanabildiğini ifade eden Elalmış, bunun tamamen kurulan ilişkiye bağlı olduğunu söyledi.

'Öncelikle gençliğimizi anlamaya çalışmalıyız'

Elalmış, 'Öncelikle gençliğimizi anlamaya çalışmalıyız. Elhamdülillah, dinamik, aktif olmaya gayret eden ve bu etkinliğini sürekli kılmaya çalışan bir gençlikten bahsediyoruz. Gençlik dönemini 18-30 yaş aralığı olarak tanımladığımızda görüyoruz ki gençlerimiz sosyal medyayı bir silah, bir savunma ya da saldırı aracı olarak da kullanabiliyor. Bu durum tamamen onların sosyal medya ile kurdukları bağa bağlıdır. Gençlerimiz bu ortamda mahremiyet ve sınır duygusunu kaybetmesi halinde sosyal medya tamamen olumsuz sonuçlara yol açan bir facia alanına dönüşebilir. Bu nedenle gençlerimizin bu platformları kullanmaya başlamadan önce mutlaka gerekli bilinç ve eğitimi almış olmaları gerektiğini vurgulamalıyız.' dedi.

Sosyal medyanın doğru kullanıldığında kişisel gelişim ve manevi hayat açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirten Elalmış 'Gençlerimiz bu araçları dindarlıklarını, ahlaki değerlerini ve kişisel gelişimlerini artırmak için de verimli bir zemin olarak kullanabilir. Örneğin dindarlık alanında samimi çalışmalar yapan kişileri, ahlaki duruşu güçlü içerik üreticilerini takip ederek çok olumlu seviyelere ulaşabilirler. Ancak bunun tam tersi de mümkün. Ahlaki yozlaşmaya yol açan, yanlış değerler aşılayan içeriklerin de takipçisi hâline gelebilirler. Bu nedenle 'sosyal medyanın kendisi tamamen zararlıdır' ya da 'tamamen faydalıdır' gibi tek taraflı yargılar tamamen hatalı olur. Sonuç olarak bu aracın kişi üzerinde fayda mı yoksa zarar mı getireceği, tamamen onun sosyal medyaya karşı duruşuna, algısına ve kullanım amacına bağlıdır.' ifadelerini kaydetti.

'Huşu kavramı dijital bağımlılık tarafından tahrip ediliyor'

Uzman Psikolog Kasım Elalmış

Sürekli ekran maruziyetinin gençlerin manevi huzurunu ve iç dünyasını zayıflatıp zayıflatmadığına ilişkin soruyu da yanıtlayan Elalmış, sosyal medyanın hızlı haz alma alışkanlığını beslediğini belirtti.

Elalmış, 'Malum olduğu üzere maneviyat, ibadet ya da dindarlıkta 'huşu' kavramı vardır. Huşu, kişinin yaptığı ibadetten manevi bir haz duyması, ibadetine karşı yoğun bir saygı, sevgi ve duygu hissetmesidir. Gençler sosyal medyada sürekli olarak 30 saniye ile 1 dakika arasında değişen kısa videolara maruz kalıyor. Beyni bu 'haz' almaya odaklanan bir genç, ibadet esnasında o hazzı alamayabilir. Sosyal medyada hemen hazza ulaşma durumu ibadetler için sağlanmayabilir. Çünkü nihayetinde bir dopamin döngüsü söz konusudur ve kişinin bunu uzun süre devam ettirmesi gerekir. Sosyal medya içerikleri ulaşmak istediği hazzı kişiye anında veriyor. Bu bağlamda huşu kavramı dijital bağımlılık tarafından tahrip ediliyor. Gençlerin sosyal medyayı aşırı ve bilinçsiz kullanması, ibadet ve maneviyatlarında tahribatlara yol açabilir.' şeklinde konuştu.

'Sosyal medyada oluşturulan sahte hayatlar kimlik karmaşasına yol açıyor'

Sosyal medyada oluşturulan 'mükemmel hayat' algısının gençlerde değersizlik ve anlamsızlık hissine neden olabildiğini belirten Elalmış 'Üniversite olarak sosyal farkındalık projeleri gerçekleştiriyoruz ve sahada şunu gözlemliyoruz. Ekonomik durumu orta seviyede, sıradan bir aileden gelen bir öğrencimiz var. Ancak sosyal medya profiline baktığımızda markasını dahi bilmediğimiz lüks araçların önünde fotoğraf paylaşması, hocaların bile haberi olmadığı mekanlara veya şehirlere gitmiş gibi gösterimler yapması gençlerde kimlik karmaşasını oluşturuyor. Kişi kendi kurduğu bir ütopyada yaşıyormuş gibi davranıyor. Bunun ileride kimlik yıkımına sebebiyet vereceğini görüyoruz. Zamanla bu durum onun için bir tatmin olmaktan da çıkıyor. Paylaşım yapsa bile istediği ilgiyi, beğeniyi alamıyor. Belirli bir süre sonra da çevresindekiler onun gerçek durumunu, gerçek ekonomik seviyesini öğrenecek ve o da gösterdiği hayatın gerçek olmadığını fark edecek. Bu da onun iç dünyasında kırılmalara, depresif bir hale bürünmesine neden olacak.' ifadelerini aktardı.

'Hayat olduğu gibi yansıtılmalı'

Elalmış, sosyal medya içeriklerinde özellikle evlilik ve aile hayatının çoğu zaman olduğundan daha kusursuz gösterildiğine dikkat çekerek Sosyal medya kullanıcılarının mahremiyet sınırlarına dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Elalmış, 'Eğer bir kişi sosyal medyayı aktif olarak kullanacaksa mahremiyet sınırları içinde kalmalı, hayatını olduğu gibi yansıtmalı, başkalarını kandırmamalı ve aldatıcı içerikler paylaşmamalıdır. Bu bilinçle içerik üretmesi, paylaşması ve takip etmesi onun kişiliği, gelişimi ve sağlıklı bir kimlik oluşturması açısından büyük önem taşımaktadır.' diye belirtti.

'Aileler çocuklarının dijital dünyasını yakından takip etmeli'

Ailelere de önemli görevler düştüğünü belirten Elalmış 'Öyle bir çağdayız ki aileler adeta bir çay kaşığıyla çocuklarına ahlakı, edebi ve güzel davranışları vermeye çalışırken, maalesef sosyal medya ve diğer dijital mecralar aynı çocuğa kazanlarla, kepçelerle gayriahlaki davranışları, haksızlığı ya da sahte mükemmelliği sunmaktadır. Bu nedenle ailelerin bu konuda son derece dikkatli olması gerekiyor. Özellikle 18 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımları yakından takip edilmeli. Kimlerle görüştükleri, hangi mobil oyunları oynadıkları ve ne tür içerikler paylaştıkları bilinmelidir. Birçok ailede şu tabloyla karşılaşıyoruz: Çocuklar sosyal medyada ailelerini engelliyor. Aileler ise çocuklarının sosyal medya hesaplarına dahi vakıf değil. Bu da çocuklardaki olumsuz değişimleri fark etmemeye sebebiyet veriyor. Ailenin bu konuda çocuğun kişisel mahremiyetine özen göstererek onu bilinçli şekilde takip etmesi gerekiyor. Ayrıca çocuğun veya gencin takip ettiği hesaplar mutlaka gözden geçirilmeli, zararlı içeriklerden uzak durması sağlanmalıdır.' ifadelerini kullandı.

Elalmış, ailelerin yasal gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

'Bilindiği üzere yakın zamanda gündeme gelen yeni bir yasa düzenlemesi oldu. Buna göre belirli yaşın altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimi veya bazı içeriklere ulaşımı sınırlandırılabilecek. Ailelerin bu tür yasal düzenlemeleri de çok iyi takip etmeleri gerekiyor. Çünkü sıkça karşılaştığımız bir durum da çocukların anne ve babalarının adına hesap açıp daha sonra isim ve bilgileri değiştirerek durumu gizlemeye çalışmalarıdır. Aileler çocuklarını bir fanusun içinde değil, ancak gözlerinin önünde tutmalıdır. Arapça'daki 'beynel yedey' ifadesinde olduğu gibi çocuklar ailelerinin yakın takibinde olmalıdır.' (İLKHA)

Türkiye'deki üniversiteler, araştırma faaliyetlerinin yanı sıra sürdürülebilir kampüs uygulamaları, öğrenci toplulukları aracılığıyla yürütülen farkındalık çalışmaları ve kamu-özel sektör iş birlikleriyle çevre ve iklim alanındaki dönüşüme katkı sunuyor.

Çevresel sorunlara bilim temelli çözümler üretmeyi amaçlayan üniversiteler sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılmasına destek oluyor.

Enerji alanında Yıldız Teknik Üniversitesi, atık yönetimi ve karbon azaltımına yönelik uygulamalar yürütürken, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesinde kurulan güneş enerjisi sistemiyle yenilenebilir enerji kullanımı artırılıyor.

İstanbul Teknik Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen İLATERA Platformu kapsamında temiz enerji ve düşük emisyonlu ulaşım teknolojileri geliştirilirken, Anadolu Üniversitesi, dijital kitap uygulamasıyla enerji ve su tasarrufu sağlıyor.

Su yönetimi ve deniz ekosistemleri alanında Yaşar Üniversitesi, yağmur suyu hasadı sistemiyle su tasarrufu elde ederken, İstanbul Üniversitesi, Marmara Denizi'nde ekosistem ve müsilaj risklerine yönelik araştırmalar yürütüyor. Aksaray Üniversitesi, atık sulardaki bor kirliliğinin giderilmesine yönelik projeler geliştiriyor.

Sürdürülebilir tarım ve gıda alanında Boğaziçi Üniversitesi, çay atıklarından çevre dostu tarımsal çözümler üretiyor. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, yerli teknolojiyle tarımsal üretimde tohum sınıflandırma süreçlerini hızlandırıyor.

Uşak Üniversitesi, hidroponik sistemlerle topraksız tarım uygulamalarına dikkat çekerken, Bursa Uludağ Üniversitesi, sürdürülebilir tarım ve gıda güvenliği alanında çalışmalar yürütüyor.

Giresun Üniversitesi, sürdürülebilir tarım uygulamalarına yönelik araştırmalar gerçekleştiriyor. Karabük Üniversitesi, sürdürülebilir gastronomi ve yerel gıda kültürünün korunmasına yönelik araştırmalar yapıyor.

Geri kazanım, yeşil dönüşüm, atık yönetimi

Yeşil dönüşüm ve döngüsel ekonomi alanında Kocaeli Üniversitesi, limanlarda dijital ve yeşil dönüşüm olgunluk modeli geliştirirken, Maltepe Üniversitesi, sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi üzerine çalışmalar yürütüyor.

Çağ Üniversitesi, endüstriyel atıkların geri kazanımına yönelik projeler geliştirirken, Pamukkale Üniversitesi de tekstil atıklarının geri dönüşümü ve yapay zekâ destekli çevresel süreç optimizasyonu çalışmaları üzerine yoğunlaşıyor.

İstanbul Okan Üniversitesi, kompost ve gıda atığı yönetimiyle döngüsel ekonomi uygulamalarını destekliyor.

Eğitim, farkındalık ve çevresel yönetim alanında Orta Doğu Teknik Üniversitesi iklim eğitimleriyle sürdürülebilirlik farkındalığı oluştururken, Ankara Üniversitesi çevresel sürdürülebilirlik ve doğal kaynakların korunmasına yönelik akademik çalışmalar yürütüyor.

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, çevre bilinci ve sürdürülebilir yaşam kültürünü yaygınlaştırmaya yönelik faaliyetler gerçekleştiriyor.

İskenderun Teknik Üniversitesi, iklim değişikliği ve çevre yönetimi konularında bilimsel çalışmalar yaparken, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı üzerine araştırmalar yürütüyor.

Atatürk Üniversitesi, enerji verimliliği ve çevre yönetimi alanında projeler geliştiriyor. (İLKHA)

Esnafın bir kısmı yoğunluk yaşandığını belirtirken, bazı esnaflar ise satışların beklentilerin altında kaldığını ifade etti.

'Bu saatte pazarın daha hareketli olması gerekirdi'

Basri Bayram

Bayram sonrası vatandaşların henüz tatilden dönme sürecinde olduğunu ve pazarın beklenen yoğunluğa ulaşmadığını belirten Basri Bayram 'Normaldir, şu anda millet yavaş yavaş tatilden dönüyor. Yavaş yavaş olur inşallah. Marul 50 liraydı, şu an 30-40 lira arası. Müşteriler fiyatlardan memnunlar şu an için. Havuç, turp iyi gidiyor, kuzu kulağı güzel gitti. Geçen döneme göre millet daha tatilde, yavaş yavaş geliyorlar. Şöyle söyleyeyim, bu saatte pazarın hızlı olması gerekirken daha durgun.' dedi.

'Pazar çok ucuz ama ürün alan yok'

Metin Aydoğan

Sebze ve meyve fiyatlarının geçen yıla göre önemli ölçüde gerilediğini ancak buna rağmen satışların istenilen seviyede olmadığını ifade eden Metin Aydoğan 'Şu an domatesler çok ucuz gidiyor. Çeri domates halde 200 TL idi, şu an tezgâhta 40 TL satıyorum, alan yok. Birinci kalite alan yok. Şu an pazar çok ucuz. Kiraz geçen sene 500 TL idi, bu sene 50-70 TL. Pembe domatesi 30 TL'ye satıyorum. Çok ucuz satıyorum, alan yok. Şunu söyleyeyim; çerez hariç her ürüne talep var. Çerez biraz yüksek, geri kalan her şey uygun. Her sene aynı gidiyor satışlar. Yaz geldi mi fiyatlar düşüyor, kışın birazcık yükselir. Herkesin parası var maşallah, Allah herkese daha çok versin.' ifadelerini kullandı.

'Vatandaş zaruri ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyor'

Hüseyin Çetin

Alım gücündeki düşüşün hem vatandaşın hem de esnafın gelirini etkilediğini dile getiren Hüseyin Çetin 'Pazarda bir hareketlilik var. Bayrama göre millet biraz tatile gitti geldi, biraz daha hareketli şu anda. Bizim ürünlerde fiyat değişikliği yaşanmadı ama meyve ve sebzelerde biraz daha artış oldu. Vatandaş mümkün olduğunca zaruri ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyor. Ekstra çerez gibi, peynir, zeytin, yumurta; bunlar şu an zaten zaruri ihtiyaç ama aynı zamanda lüks olmuş durumda. Kâr marjı da düşük, satışlar da yüzde 50 düşük. Sadece fiyatlar yüksek diye tezgahlar para topluyor. Vatandaşın alım gücü bence zayıf. Durumu olan zaten sıkıntı yaşamıyor ama durumu olmayan çok insan var. Alım gücü düşük olunca bizim satışlar da düşük geçiyor, bizlere de yansıyor.' diye konuştu.

'Vatandaş temel ihtiyaçlarını alıp çıkıyor'

Birol Demirelli

Vatandaşların daha çok temel gıda ürünlerine yöneldiğini ve satışların geçen yıla göre gerilediğini belirten Birol Demirelli 'Millet sahilde, Ege Bölgesi'nde tatil yapıyor. Pazarlarımız boş. Ekonomi çok sıkıntılı diyorlar ama bayram tatillerinde denizlerimiz yüzde 80-90 dolu, pazara gelince bomboş. Geçen hafta arife günü domates 100-110 TL bandındaydı, şu an 25-30-40 TL, tezgahlarda değişiyor fiyatlar. Vatandaşın aldığı ürünler domates, patates, soğan. Meyveye yüklenen olmuyor. Meyveleri sebzeden almak istiyor millet. Önemli olan meyve değil, sebzelerini almak istiyor. Keyfi iş en son iş. Geçen sene bizim için daha güzeldi, bu sene berbat. Bu sene herkes zarar ediyor; çiftçi, esnaf. Adam geliyor, 1000 lirayla bir şey almadan çıkıp gidiyor. Temel ihtiyaçları alıyor; domates, patlıcan, biber, patates, soğan bunları alıp çıkıyor.' ifadelerini kullandı.

'Boş kalabalık var, alım gücü yüzde 70 düştü'

Şaban Yeşilova

Bayram sonrası yoğunluk yaşanmasına rağmen alışveriş miktarının azaldığını belirten Şaban Yeşilova 'Bayram sonrası aşırı bir yoğunluğumuz oldu bugün. Malum bayram tatili dokuz gün. Yenildi, içildi. Mevsimine göre değişkenlik göstermiş olabilir ama bizde değişkenlik olmadı. Fiyatlarımız aynı. Genel olarak vatandaş temel ihtiyaçlarını alıp çıkma derdinde. Geçmiş yıllara göre ilgi gösterecek çok bir potansiyel yok. Seneye göre yarı yarıya bir düşüş oldu diyebilirim. Alım gücü yüzde 70 düşmüş durumda. Vatandaş temel ihtiyaçlarını alıp çıkıyor. Bizim tabirimizle boş kalabalık var. Sadece temel ihtiyaçlar alınıyor. 2 bin ile 3 bin liranın altına düşmez.' dedi.

Selçuk Sak

'Vatandaş artık günü kurtarmaya çalışıyor'

Pazarlardaki satışların her geçen yıl düştüğünü ve zincir marketlerin de esnafı etkilediğini belirten Selçuk Sak 'Şimdi burası 13 gündür açılmıyor. Açılmadığı için çok güzel oldu pazarlar. İnsanlar tabii idare etti, marketlerden aldılar. Bugün pazar açılınca yüklendiler. Hiçbir tezgahta meyve sebze kalmadı maşallah, iyi gidiyor. Meyveler standart aynı fiyat ama patates ve soğanda şu anda biraz yükselme var. Yaz geliyor, biraz daha düşmesini bekliyoruz. Meyve ve sebzelere ilgi daha çok. Sezonluk değişiyor. Patates, soğan, yumurta, yaprak, biber ve yeşillik de var ama şu an erik ve kiraz çok yoğun gidiyor. Her sene satışlarımız düşüyor. Zincir marketlerde manav olduğu için bizi bayağı etkiliyor. Vatandaşın da alım gücü her sene biraz daha eriyor sanki. Eskiden 5 kilo verdiğimiz kişiye 3 kilo veriyoruz, 3 kilo alanlar da 2 kiloya düştü. Vatandaş günü kurtarmaya çalışıyor artık. Hallerini anlıyoruz. Elimizden gelen bir şey olduğu zaman yardım etmeye çalışıyoruz ama nereye kadar yaparız bilmiyorum. Mücadeleye devam ediyoruz.' diye konuştu. (İLKHA)