Tülay, ilerleyen yaşına rağmen müşterilerinin taleplerini karşılamaya devam ederken, terziliğin kendisi için yalnızca bir meslek değil, aynı zamanda kutsal bir emek ve hayat biçimi olduğunu söyledi.
İLKHA muhabirine konuşan 66 yıllık terzi Tülay, ortaokul eğitimi için geldiği Batman'da başladığı çıraklık serüveninin kendisini yıllar içerisinde usta bir terziye dönüştürdüğünü belirtti.
1960 yılından bu yana terzilik yaptığını ifade eden Tülay, aradan geçen 66 yıla rağmen mesleğini bırakmadığını ve müşterilerinin hâlâ kendisini tercih ettiğini söyledi. Terziliğin büyük bir emek, hassasiyet ve ustalık gerektirdiğini vurgulayan Tülay, geçmişteki terzilik kültürü ile günümüzde yaygınlaşan konfeksiyon arasındaki farklara da dikkat çekti.
Batman'da 66 yıllık meslek hayatında çok sayıda müşteriye hizmet verdiğini ifade eden Tülay, yıllar içerisinde değişen terzilik mesleğinin geleneksel yönlerini yaşatmaya devam ediyor.
El emeği ve ustalığın hazır giyim karşısında giderek geri planda kaldığını belirten Tülay, buna rağmen kaliteli ve kişiye özel dikimin hâlâ değerini koruduğunu ifade ediyor.
'Ortaokul için geldim, terziliğe çırak olarak başladım'
Tülay, Batman'a ortaokula kayıt olmak amacıyla geldiğini ve burada terzilik mesleğine adım attığını belirterek, çıraklık döneminden bugüne uzanan hikâyesini şöyle anlattı:
'79 yaşındayım. Batman'a ortaokula kayıt olmak için geldim. O zaman Batman'da bir ortaokul vardı, o da sitedeydi. Oraya kaydımı yaptırmak için geldim. Ondan sonra Hasankeyfli dostlarımız vardı. 'Gel, bizde çırak olarak çalış.' dediler. Ben o arada Haydar ve Ali Avşar'ın yanında çırak olarak başladım. Ondan sonra askere gittim. Askerden sonra geldim ve bir pasajda dükkân açtım. 1960'tan beri terziyim. Yaşım ilerlediği hâlde hâlâ müşterilerim beni arıyor, bana iş yaptırıyorlar.'
'Terzilik kutsal bir meslektir'
Terziliğin herkes tarafından yapılabilecek sıradan bir meslek olmadığını ifade eden Tülay, 'Terzilik kutsal bir meslektir. Herkes terzi olamaz, herkes makas tutamaz. Bizim zamanımızda terzilik böyle değildi. Kömür ütüleriyle çalışıyorduk. Mesela kemer gibi birçok işlemi tamamen elimizle yapıyorduk. Şimdi ise her şey hazır hâle gelmiş ve bu işe başlayan herkes 'Ben terziyim.' diyor. 66 sene bu hizmeti yapmışım, hâlâ terziliğin inceliklerini öğrenmeye devam ediyorum. Askerlikte geçirdiğim iki yılı çıkarırsak, 1960'lardan beri terzilik yapıyorum. Yaklaşık 25 yıl Biçiciler Pasajı'nda çalıştım. O zamanlar pasajlar çok meşhurdu. Biçiciler Pasajı'ndan sonra Birinci Cadde'de ve daha sonra burada müşterilerime hizmet vermeye devam ediyorum.' dedi.
'Müşterilerimiz dostlarımız aracılığıyla geliyordu'
Geçmiş yıllarda terzilik mesleğine olan talebin oldukça yoğun olduğunu dile getiren Tülay, 'O zamanlar yoğunluk çok fazlaydı. Bazen iş bile almıyorduk. Müşterilerimiz gelebilmek için araya bir dost koyuyordu. 'Pantolon dikebilir misin?' diye soruyorlardı. Çok müşterim vardı. Bazen pasajın önünden birkaç kez geçiyor, doğrudan içeri girmeye cesaret edemiyorlardı. Gidip bir dost buluyorlardı, o dost aracılığıyla geliyorlardı. Böylece birbirimizi tanıyorduk. Siparişlerimiz ve müşterilerimiz dostluk üzerine kuruluydu. Kimseye muhtaç değilim, Allah'a şükür. Bu mesleğimle 4 tane çocuğumu büyütüp üniversite okuttum. Elhamdülillah, hepsi de meslek sahibi oldular.' ifadelerinde bulundu.
'Bizim pirimiz İdris Peygamber'dir'
Terziliği yalnızca geçim kaynağı olarak görmediğini, mesleğin kendisi açısından manevi bir anlam da taşıdığını ifade eden Tülay, konfeksiyon sektörünün gelişmesiyle birlikte terzilik mesleğinin çalışma biçiminin de değiştiğini söyledi:
'Bizim pirimiz İdris Peygamber'dir. Terzilik mesleği ilk ondan geliyor. Biz onun çırağıyız. Eski zamanlarda iş çok daha yoğundu. Eskiden kadın ve erkek pantolonu da yapıyordum. Bir kadın konfeksiyondan pantolon bulamadığı zaman bana gelirdi. Şimdi ise insanlar konfeksiyondan hazır pantolon alıyor. Hazır giyim çok hızlı üretim yapıyor. Terzilik yine de çok kutsal bir meslektir. İnsan hakkını vererek yapmalıdır. Benim yaşım ilerlemiş olmasına rağmen hâlâ çalışıyorum. Müdürlerim, müşterilerim hâlâ özel olarak bana geliyorlar.'
'Belki 35 tane çırağım olmuştur'
Yıllar boyunca çok sayıda çırak yetiştirdiğini ve onların meslek sahibi olmalarına katkı sunduğunu belirten Tülay, 'En lüks kumaşlarla çalışırım, en güzel kumaşları seçer ve en iyi şekilde dikerim. Çarşıda insanlar beni gördükleri zaman tanırlar. Bugünkü terzilerin bazıları benden daha iyi olabilir ama benim yılların verdiği bir tecrübem var. Şu ana kadar belki 35 tane çırağım olmuştur. Hepsine bir meslek kazandırdım, iş sahibi yaptım. Hâlâ insanlara severek yardımcı oluyorum. Müşterilerim beni bırakmıyor. Bazen dükkâna gelmediğim oluyor. Arıyorlar, 'Dükkânda yoksun, neredesin?' diyorlar. Ben de 'Bekleyin, geliyorum.' diyorum. Yani müşteri beni ve terziliğimi biliyor.' dedi.
'Terzilik çok hassas bir meslektir'
Terzilikte ölçünün, biçimin ve işçiliğin büyük önem taşıdığını vurgulayan Tülay, ustalığın yalnızca dikiş yapmaktan ibaret olmadığını söyledi:
'Terzilik çok hassas bir meslektir. Herkes terzilik yapamaz. Çünkü terzilik sadece iğne ve iplik kullanmak değildir. İpliğin çekilmesini, kumaşın oturmasını, biçmesini, santimini ve ölçüsünü bilmek gerekir. Her şeyi bilmen lazım. Genellikle benim çevremdeki müşteriler belli başlı insanlardır. İşini bilen, kaliteli iş isteyen ve beni tercih eden insanlardır. Bir adam başka bir terziye gidiyor, bir pantolon veya takım elbise yaptırıyor. Bana geldiği zaman ise birkaç pantolonluk kumaş kestiriyor. Gelmişken mutlaka işini yaptırmak istiyor. Benim işim budur. Eski günleri aramıyorum. Yaşımız ilerlediği için artık çalışma şeklimiz değişti.'
'Eskiden 3-4 kalfam çalışıyordu'
Geçmişte yanında çalışan kalfalarla birlikte üretim yaptığını, bugün ise yaşının ilerlemesi nedeniyle çalışma düzeninin değiştiğini ifade eden Tülay, 'Eskiden 3-4 kalfam çalışıyordu. Dikişlerini onlar yapıyordu, ben biçiyordum. Onlara gerekli bilgiyi veriyordum, onlar da işlerini yapıyordu. Ben de yapılan işleri kontrol ediyordum. Şimdi ise kendi işimi tamamen kendim yapmadan, daha farklı bir şekilde yürütüyorum. Müşterilerim bellidir ve müşterilerime karşı hassasım. Pantolon maliyetinin ve emeğinin karşılığının olması gerekir. Ancak konfeksiyon olduğu zaman biz de sınırlanıyoruz. Şimdi bir pantolonu 4 bin liraya yapıyorum. Müşterim de kumaş, işçilik ve diğer masrafları düşünerek fiyatı kabul ediyor.' diye konuştu.
'Kaliteli kumaş yıllarca giyiliyor'
Kullandığı kumaşların kalitesine büyük önem verdiğini belirten Tülay, geçmişte olduğu gibi bugün de kaliteli kumaş tercih ettiğini söyledi:
'Kullandığım kumaşlar en kaliteli kumaşlardır. En üst düzey, en güzel kumaşları tercih ederim. Müşterilerim de bunu biliyor. Kaliteli kumaş yıllarca giyiliyor. Rengi bozulmuyor, kolay kolay eskimiyor. Eskiden İngiliz kumaşları getiriyorduk. Altı yıldızın üzerine kumaş olmaz derdik. Yani kalite bizim için her zaman önemliydi. Şu anda da bazı sıkıntılar var. Maliyetler artıyor. Kumaşın fiyatı artıyor, masraflar artıyor, malzeme fiyatları artıyor. Biz de kendimize göre fiyatlarımızı ayarlıyoruz. Müşterilerimiz de bunu biliyor ve itiraz etmiyor. Bir metre kumaşın fiyatının ne kadar olduğunu, işçiliği, malzemeyi ve diğer masrafları biliyorlar. Bu nedenle verdikleri paranın karşılığında nasıl bir iş aldıklarını biliyorlar.'
'Ömrüm yettiği sürece mesleğime devam edeceğim'
Mesleğine olan sevgisinin kendisini hâlâ dükkânına getirdiğini ifade eden Tülay, terziliği bırakmayı düşünmediğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
'Terzilik kutsal bir meslektir. Biz bu mesleği boşu boşuna yapmıyoruz. Başka bir meslekte bu kadar uzun süre devam edemezdim. Mesleğin kutsal olduğuna inandığım için severek geliyorum. Hâlâ sabahları dükkâna geliyorum. Makası elime alıyorum, kumaşı kesiyorum. Gözlerim hâlâ iyi görüyor. İpliği kendim takıyorum, gözlük kullanmıyorum. Bunun daha ne kadar süreceğini bilmiyorum ama ömrüm yettiği sürece devam edeceğim.' (İLKHA)