Necmettin Erbakan Üniversitesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Hatice İrem Özteke Kozan, sanal kumar bağımlılığının çoğu zaman bireyin yaşadığı duygusal ve ekonomik sorunlar sonucu ortaya çıktığını, ancak zamanla bu durumun yeni sorunlara yol açarak bir döngüye dönüştüğünü ifade etti. Kolay erişim, anonimlik ve dijital platformların yönlendirici etkisinin bağımlılığı artırdığını vurgulayan Özteke Kozan, özellikle dürtü kontrolünde zorlanan bireylerin daha büyük risk altında olduğuna dikkat çekti.
Sanal kumarın yaygınlaşmasında en büyük faktörün erişim kolaylığı olduğunu belirten Doç. Dr. Hatice İrem Özteke Kozan, “Sanal kumar bağımlılığı genellikle bireyin internet üzerinden oynanan şans oyunlarına sürekli, tekrarlayıcı ve kontrolsüz bir şekilde yönelmesidir. Günümüzde giderek yaygınlaştığını görüyoruz. Bunun en önemli sebeplerinden biri, sanal kumarın artık 7 gün 24 saat cep telefonları üzerinden erişilebilir olmasıdır. İnsanlar buna çok kolay ulaşabilmektedir. Bir diğer önemli özelliği ise anonim olmasıdır. Dolayısıyla çevredeki insanlar ya da yakınları, kişinin kumar oynayıp oynamadığı hakkında fikir sahibi olamaz.” diye konuştu.
"Kişinin ailesini ve işini kaybetmeye kadar gidebilen sonuçlar"
Geçim sıkıntısı ve psikolojik etkenlerin sanal kumar bağımlılığına sürüklediğini belirten Doç. Dr. Özteke Kozan, “Bir diğer sebep ise algoritmalardır. Telefonlar sürekli olarak bu tür içeriklerle ilgili bildirimler göndererek, şans oyunlarına dair mesajlarla kişiyi bu oyunlara çekmeye çalışır. Sanal kumar bağımlılığına baktığımızda bunu hem sebep hem de sonuç olarak görebiliriz. Çünkü başlangıçta her ne kadar bir sonuç gibi görünse de aslında kişinin içinde bulunduğu durum; boşluk hissi, yalnızlık ve finansal zorluklar gibi birçok nedenden kaynaklanabilir. İnsanlar yaşadıkları problemler nedeniyle sanal kumara yönelebilir. Ancak bu durum zamanla bir sebep hâline de gelir. Çünkü kişi kumar oynadıkça finansal olarak zorlanmaya başlar, ailevi sorunlar yaşar, hatta ailesini ve işini kaybetmeye kadar gidebilen sonuçlarla karşılaşabilir.” dedi.
"Kazanma ihtimali bile kişi için ödül olarak algılanır"
Kazanma duygusunun bireyin sürekli oynama isteğini artırdığını belirten Doç. Dr. Özteke Kozan, “Dolayısıyla başlangıçta bir sonuç gibi görünen bu durum zamanla bir sebebe dönüşür ve bir döngü oluşur. Kişi duygusal sıkıntılar, depresyon ya da başka problemler nedeniyle kumara yönelir. Kaybetmeye başladıkça bu durum giderek derinleşir ve kişinin hayatında ciddi kayıplara yol açar. Sanal kumarın en tehlikeli özelliklerinden biri de pekiştirme sistemidir. Kişi ne zaman kazanacağını bilemez. Bu durum, beyindeki ödül mekanizmasını sürekli tetikler. Kazanma ihtimali bile kişi için bir ödül olarak algılanır ve kişi daha fazla oynamaya yönelir. Ödülün ne zaman geleceğinin belirsiz olması, kişide sürekli bir kazanma inancı oluşturur. Bu da bağımlılığı güçlendirir.” ifadelerini kullandı.
"Kişi kumar oynama isteğini kontrol etmekte zorlanır"
Sanal kumarın bireyi sadece maddi olarak değil, hem kendisini hem de çevresini etkilediğini söyleyen Doç. Dr. Özteke Kozan, “Bu nedenle sanal kumar, başlangıçta bir sonuç olarak ortaya çıkıp zamanla bir sebep hâline gelebilen, kişinin hayatının birçok alanına zarar veren, ilişkilerini zedeleyen ve kayıplara yol açabilen son derece tehlikeli bir bağımlılık türüdür. Günümüzde genellikle erkekler daha fazla risk altında olsa da kadınlar da giderek bu risk grubuna girmektedir. Çünkü erişilebilirlik oldukça kolaydır. Ayrıca dürtü kontrolünde zorlanan, depresyonda olan ya da finansal sıkıntılar yaşayan kişiler bu tür bağımlılıklara daha yatkın olabilmektedir. Maddiyatla ilgili olup olmadığına bakıldığında ise bu durum her zaman doğrudan maddiyatla ilgili olmayabilir. Daha çok kişinin dürtü kontrolüyle ilgilidir. Kişi kumar oynama isteğini kontrol etmekte zorlanır. Ödülün ne zaman geleceğinin bilinmemesi, tekrar oynama isteğini artırır ve bu durum kontrolsüz bir şekilde devam eder.” şeklinde konuştu.
"Terapi ve psikiyatrik destek oldukça önemlidir"
Bireyin yaşadığı problemler sonucunda kumara yönelmesinin daha büyük sorunlara yol açtığını belirten Doç. Dr. Özteke Kozan, “Bunun yanı sıra sürekli gelen mesajlar ve bildirimler de kişiyi tetikler. Zamanla kişi çevresine yalan söylemeye başlayabilir, kendini sosyal çevresinden soyutlayabilir ve çeşitli psikolojik sorunlar yaşayabilir. Bu süreçte terapi ve psikiyatrik destek oldukça önemlidir. Ancak en önemli nokta, bu döngünün fark edilmesi ve kırılmasıdır. Kişinin yaşadığı problemler nedeniyle kumara yönelmesi ve kumarın da yeni problemlere yol açması arasındaki döngüyü fark edip bunu kırabilmesi gerekmektedir.” ifadelerini kullandı.
Sözlerinin sonunda sosyal medyada yer alan reklamların da bağımlılığı artırdığını belirten Doç. Dr. Özteke Kozan, “Sosyal medyada sürekli karşılaşılan reklamlar ve yönlendirmeler de bu bağımlılığı artırmaktadır. Özellikle hâlihazırda sorun yaşayan kişiler için bu durum başlangıçta bir fırsat gibi görünebilir. Kişi bir kez kazandığında bunun devam edebileceğini düşünür ve bu da kontrolsüz şekilde tekrar oynamasına neden olur.” dedi. (İLKHA)