Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCWA), bölgede derinleşen krize ilişkin çarpıcı bir rapor yayımladı.
Komisyon, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik savaşın etkileri ve küresel gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle, düşük ve orta gelirli Arap ülkelerinde yaklaşık 5 milyon kişinin daha gıda güvencesizliğiyle karşı karşıya kalabileceğini bildirdi.
Gıda fiyatlarında sert artış uyarısı
"Çatışma ve etkileri" başlıklı çalışmada, savaşın enerji, su ve gıda sistemleri üzerinde birbirini tetikleyen şoklara yol açtığı vurgulandı.
Rapora göre gıda fiyatlarında yüzde 20'ye varan artış, özellikle kırılgan ekonomilere sahip ülkelerde yaşam koşullarını daha da ağırlaştıracak.
Bu ülkelerin sınırlı mali kaynaklara sahip olması ve büyük ölçüde gıda ithalatına bağımlı olması, krizin etkilerini derinleştiriyor.
Enerji krizi ticareti felç etti
ESCWA, enerji alanında da ciddi aksaklıklar yaşandığına dikkat çekti.
Körfez ülkelerinden ham petrol ihracatının savaşın başlamasından bu yana yüzde 75 ila 90 oranında azaldığı belirtilirken, petrol fiyatlarının varil başına 112 doların üzerine çıktığı kaydedildi.
Hürmüz Boğazı'ndaki büyük ölçüde kapanma, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sini, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20'sini ve gübre ticaretinin yüzde 30'unu doğrudan etkiliyor.
"Acil ve koordineli adım şart"
ESCWA yetkilileri, mevcut tablonun acil ve koordineli bir müdahaleyi zorunlu kıldığını vurguladı.
Temel tedarik zincirlerinin korunması, erken uyarı sistemlerinin kurulması, stratejik stokların artırılması ve ticaret yollarının çeşitlendirilmesi çağrısı yapıldı.
Ayrıca enerji, su ve gıda alanlarında daha dayanıklı sistemlere yatırım yapılması gerektiği ifade edildi.
Yoksulluk ve toplumsal risk büyüyor
Artan yakıt fiyatları, bozulan lojistik hatlar ve gübre maliyetlerindeki yükselişin, gıda fiyatlarını daha da artıracağına dikkat çekildi.
Bu durumun özellikle düşük gelirli kesimleri daha ağır etkileyeceği, yoksulluğu derinleştireceği ve toplumsal huzursuzluk riskini artıracağı belirtildi.
ESCWA, hızlı müdahale edilmemesi halinde ekonomik kayıpların büyüyeceği ve sürdürülebilir kalkınma sürecinin ciddi şekilde zarar göreceği uyarısında bulundu.
Daha önce yayımlanan bir çalışmada ise bölgede yalnızca bir ay içinde yaklaşık 150 milyar dolarlık ekonomik kayıp yaşandığına işaret edilmişti. (İLKHA)