ABD merkezli Foreign Policy dergisi, HAMAS'ın ABD destekli Gazze planını kabul etmesine rağmen siyonist rejimin anlaşmaya onay vermemesinin temel nedenlerini ele alan bir analiz yayımladı.
Analizde, HAMAS'ın silahsızlanmaya ilişkin çerçeve anlaşmasını kabul etmesinin müzakerelerde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildiği ancak bu adımın siyonist rejimin itirazları nedeniyle somut bir anlaşmaya dönüşemediği belirtildi.
Dergiye göre ABD Başkanı Donald Trump'ın 20 maddelik Gazze planının en kritik başlıklarından biri HAMAS'ın silahsızlandırılmasıydı. HAMAS'ın bu çerçeveyi kabul etmesi Washington tarafından 'tarihi bir gelişme' olarak nitelendirilse de Tel Aviv yönetimi aynı değerlendirmeyi paylaşmadı.
Analizde, siyonist rejim Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Gazze'deki mevcut askeri varlığın, HAMAS'ın tamamen silahsızlandırılması güvence altına alınmadan sona ermeyeceğini savunduğu aktarıldı.
İç siyasi hesaplar etkili oldu
Foreign Policy, siyonist rejimin tutumunda 'güvenlik' gerekçelerinin yanı sıra iç siyasetin belirleyici rol oynadığını yazdı.
Analize göre yaklaşan seçimler öncesinde Netanyahu, siyasi söylemini 'HAMAS'a karşı tam zafer' hedefi üzerine kurduğu için Gazze'den çekilmeyi ya da taviz vermeyi kabul etmesi halinde koalisyon ortaklarının ve aşırı sağ çevrelerin baskısıyla karşı karşıya kalabilir.
Dergiye konuşan uzmanlar, Netanyahu'nun görevde kalması ya da yeni bir hükümet kurulması halinde dahi Gazze konusunda kısa vadede kapsamlı tavizler verilmesinin zor göründüğünü ifade etti.
Türkiye ve Katar konusu da anlaşmazlık başlığı
Analizde, anlaşmazlığa neden olan başlıklardan birinin de Türkiye ve Katar'ın olası denetim mekanizmasındaki rolü olduğu belirtildi.
Foreign Policy'ye göre plan, silahsızlanmanın yanı sıra ateşkesi, siyonist rejim güçlerinin Gazze'den kademeli çekilmesini ve geçiş sürecinin Filistinli idari bir komite tarafından yönetilmesini öngörüyor.
Ancak siyonist rejimin, Türkiye ve Katar'ın denetim sürecinde yer almasına sıcak bakmadığı, ayrıca silahların Gazze içinde Filistinli bir yapı gözetiminde muhafaza edilmesi fikrine de karşı çıktığı kaydedildi.
Uygulama belirsizliği sürüyor
Dergi, planın uygulanmasına ilişkin birçok kritik ayrıntının halen netleşmediğine dikkat çekti.
Buna göre Gazze'nin geçiş dönemini yönetmesi planlanan ulusal komite henüz sahada görev yapmaya başlamazken, istikrarı sağlayacağı belirtilen çok uluslu gücün de oluşturulamadığı ifade edildi.
Analizde ayrıca çekilme takvimi, denetim mekanizması ile Gazze'nin güvenlik ve siyasi yönetimine ilişkin ayrıntıların belirsizliğini koruduğu, bunun da planın uygulanmasını zorlaştırdığı vurgulandı.
'Baskıyı siyonist rejime yöneltti'
Foreign Policy, bazı uzmanların HAMAS'ın planı kabul ederek uluslararası baskıyı siyonist rejime yönlendirmeyi amaçladığını düşündüğünü aktardı.
Dergi, söz konusu girişimin henüz kapsamlı bir barış anlaşması niteliği taşımadığını ancak Gazze'de savaş sonrası dönemin nasıl şekilleneceğine ilişkin tartışmaları öne çıkardığını belirtti.
Analize göre planın geleceği siyonist rejimdeki siyasi gelişmelere, ABD'nin tutumuna ve uluslararası arabulucuların taraflar üzerindeki baskı kurma kapasitesine bağlı olacak. (İLKHA)