Uzmanlara göre, kriz sırasında dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin sekteye uğraması, modern tarihin en büyük enerji şoklarından birine yol açtı ve bu durum fiyatlar, enflasyon ve tedarik zincirleri üzerinde kalıcı izler bıraktı.
Ekonomik etkilerin süresine ilişkin en somut değerlendirmeler, savaş sonrası dönemde dahi en az birkaç ay daha baskının devam edeceğine işaret ediyor. Örneğin hükümet kaynaklarına dayanan analizlerde, enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin çatışma bittikten sonra bile en az 8 ay boyunca hissedileceği belirtiliyor. Bu durum, özellikle ithalata bağımlı ülkelerde yaşam maliyeti krizinin uzamasına yol açabilecek bir risk olarak öne çıkıyor.
Enerji piyasalarında ise toparlanmanın daha kademeli olacağı öngörülüyor. Finans kuruluşlarının hesaplamalarına göre, Hürmüz'ün tamamen açılması halinde bile Körfez ülkelerinin üretimi ancak 3 ay içinde yüzde 70, 6 ay içinde ise yüzde 85-90 seviyelerine yaklaşabilecek. Bu da petrol fiyatlarının hızlı düşmek yerine dalgalı ve kademeli bir şekilde gerileyeceğini gösteriyor.
Öte yandan, fiziksel güvenlik riskleri de normalleşmeyi geciktiren önemli bir unsur. ABD savunma kaynaklarına göre, boğazdaki mayınların temizlenmesi bile 6 aya kadar sürebilir, bu da enerji akışının teknik olarak bile hemen eski seviyesine dönemeyeceği anlamına geliyor. Uzmanlar, bu tür gecikmelerin piyasalarda risk priminin uzun süre kalmasına neden olacağını vurguluyor.
Bazı analizler ise daha temkinli bir tablo çiziyor. Enerji stratejistlerine göre kriz sona erse bile arzın tam anlamıyla eski düzenine dönmemesi ve jeopolitik kontrolün devam etmesi halinde küresel piyasalar aylar hatta bir yıla yakın süre boyunca yüksek fiyat ve arz sıkıntısı riskiyle karşı karşıya kalabilir. Bu senaryoda, ekonomik etki sadece enerjiyle sınırlı kalmayıp büyüme ve enflasyon üzerinde kalıcı baskı oluşturabilir.
Genel çerçevede değerlendirildiğinde, kısa vadede (0–3 ay) petrol ve navlun fiyatlarında sert oynaklık, orta vadede (3–9 ay) enflasyon ve yaşam maliyetinde yüksek seyir, uzun vadede ise (9–12 ay) kademeli normalleşme öngörülüyor. Nitekim bazı ekonomik projeksiyonlar, boğazın yeniden açılması ve sevkiyatın yıl sonuna kadar istikrar kazanması halinde fiyatların ancak o noktada savaş öncesi seviyelere yaklaşabileceğini ortaya koyuyor.
Sonuç olarak, Hürmüz krizinin resmen bitmesi ekonomik anlamda anında rahatlama getirmiyor. Küresel ekonomi için asıl normalleşme, enerji arzının istikrarlı biçimde yeniden kurulması, lojistik zincirlerin toparlanması ve piyasalardaki belirsizlik priminin ortadan kalkmasıyla, yani en erken birkaç ay, çoğu senaryoda ise yaklaşık bir yıl içinde mümkün görünüyor. (İLKHA)