Gazze İnsan Hakları Merkezi yayımladığı bildiride, 2026 yılı boyunca 71 binden fazla 5 yaş altı çocuğun süreklilik arz eden gıda yetersizliği riskiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekti. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin (OCHA) en güncel raporlarına göre, Ekim 2025'teki ateşkes anlaşmasını izleyen birinci ve ikinci dönemler arasında insani yardım akışı yüzde 37 oranında geriledi.
Bildiride, yardım miktarının ilk 3 ayda 167 bin 600 metrik tonun üzerindeyken Ocak-Nisan 2026 döneminde 105 bin metrik tonun altına düştüğü vurgulandı. Bu gerilemenin, işgal rejiminin mal ve yardım taşımacılığına getirdiği engellemeler, araçların geri çevrilme oranlarındaki artış ve tarama cihazlarındaki teknik arızalar nedeniyle yaşandığı belirtildi. Bu durumun Gazze'deki gıda ve yakıt rezervlerinde gözle görülür bir düşüşe yol açtığı ifade edildi.
İnsan hakları merkezi, süreklilik arz eden gıda yetersizliği nedeniyle son derece kritik durumda olan 13 binden fazla çocuğun, ölümü ya da uzun vadeli sağlık sorunlarını önlemek için yoğun tedavi ve acil terapötik gıdaya ihtiyaç duyduğuna dikkat çekti.
Gazze İnsan Hakları Merkezi, çocukların silahlı çatışmadan en fazla etkilenen kesim olduğunu ve süreklilik arz eden gıda yetersizliği salgınının, gıda ile tedavi malzemelerinin zamanında sağlanması halinde önlenebilecek, kalıcı sağlık sorunlarına ve ölümlere yol açabileceğini belirtti.
Son aylarda yapılan taramalarda, muayene edilen çocukların yaklaşık yüzde 13,5'inin süreklilik arz eden gıda yetersizliğine maruz kaldığının tespit edildiği; bazı bölgelerde bu oranın yüzde 19'a yükseldiği ve sivil halk arasında beslenme bozukluğunun ne denli yaygınlaştığını ortaya koyduğu vurgulandı.
Gazze İnsan Hakları Merkezi, ateşkesin Gazze'deki gıda durumunu niteliksel olarak değiştirmediğinin altını çizdi. Gazze'ye girmesi gereken kamyonların yalnızca yüzde 38'i girebildi, yakıt kamyonlarının ise yüzde 15'inden azı Gazze'ye ulaşabildi.
Sorunun yalnızca yardım ve mal hacmiyle sınırlı olmadığı, bunların niteliği ve besin değerinin de kritik önem taşıdığı vurgulandı. Bebek maması çeşitleri, vitaminler ve ilaçlar dahil olmak üzere onlarca ürünün hâlâ girişinin yasak olduğu kaydedildi.
Bildiride ayrıca Dünya Sağlık Örgütü'nün uyarısına da yer verildi. 100 binden fazla çocuk ile yaklaşık 37 bin hamile ve emziren kadın süreklilik arz eden gıda yetersizliği riskiyle karşı karşıya. Gazze İnsan Hakları Merkezi, önceki aylarda yaşanan ve henüz atlatılamayan ağır açlık dönemlerinin yol açtığı birikimli zarar göz önüne alındığında bu tablonun son derece tehlikeli olduğuna dikkat çekti.
BM birimleri ve yardım kuruluşlarından gelen periyodik istatistiklerin de tedavi birimlerinde binlerce süreklilik arz eden gıda yetersizliği vakasının kayıt altına alınmaya devam ettiğine işaret ettiği belirtildi. Son takip dönemlerinde, 6 ila 59 aylık 35 binden fazla çocuk muayene edildi; bunların yüzde 4'ünün terapötik beslenme tedavisi gerektiren durumda olduğu saptandı.
Bu rakamların ciddi bir insani kriz tablosunu yansıttığı, sorunun yalnızca kalori yetersizliğiyle sınırlı kalmadığı, çocukların sağlıklı gelişimi için zorunlu besin çeşitliliğinden yoksunluk, süt ve takviye eksiklikleri nedeniyle çocukların hastalık ve ölüme karşı çok daha savunmasız hale geldiği vurgulandı.
Çocuklar arasında tırmanmakta olan gıda yetersizliği düzeylerinin, Gazze'deki temel hizmetlerin genel çöküşüyle eş zamanlı ilerlediğine de dikkat çekildi. İçme suyunun kesilmesi, kanalizasyon altyapısının tahrip edilmesi ve hastanelerle uzmanlaşmış tedavi birimlerinin işletilmesi için gereken yakıt yetersizliği, gıda yetersizliğiyle bağlantılı sağlık risklerini daha da ağırlaştırıyor.
Gazze İnsan Hakları Merkezi, bu süreklilik arz eden beslenme krizinin çocukların yaşam ve sağlık hakkının açık bir ihlalini oluşturduğunu, uluslararası toplumu ise silahlı çatışmanın ötesinde yıllarca sürebilecek uzun vadeli sağlık sonuçlarından sivilleri korumak için acil önlem almakla yükümlü kıldığını kaydetti.
Gazze İnsan Hakları Merkezi ayrıca, çocukların yeterli ve besleyici gıdadan yoksun bırakılmasının yaşam ve sağlık hakkının açık ihlali olduğunu; temel madde girişine yönelik kısıtlamaların bir baskı aracı olarak kullanılmasının ise uluslararası insancıl hukuk ve işgal devletinin sivil halka temel ihtiyaçları sağlama yükümlülükleri çerçevesinde yasaklanan toplu ceza kapsamında değerlendirilebileceğini vurguladı.
Gazze İnsan Hakları Merkezi, şu taleplerini dile getirdi:
'Tüm sınır kapılarından gıda ve tedavi malzemelerinin girişi önündeki kısıtlamaların derhal kaldırılması. Yakıt ve tıbbi ekipman dahil insani yardımın idari ve siyasi engellerden arındırılarak serbest geçişinin sağlanması. Çocuk gıda yetersizliği tedavi birimlerinin ekipman ve uzman personel açısından güçlendirilmesi. Gıda ikmal politikalarının ve bu politikaların sivil çocuklar üzerindeki etkilerinin insan hakları boyutuyla bağımsız bir soruşturmaya konu edilmesi.' (İLKHA)