Malatya'nın Darende ilçesi, sahip olduğu doğal zenginliklerle dikkat çekmeye devam ediyor. Günpınar Vadisi Koruma Derneği öncülüğünde hayata geçirilen ve bölgenin eşsiz flora potansiyelini ortaya koymayı amaçlayan 'Darende Florası Projesi' hem bilim dünyası hem de yerel halk açısından önemli bir çalışma olarak öne çıkıyor.
'İnsan yaşadığı mekanın farkına vardığında, mekan anlam kazanır.' anlayışıyla yürütülen projenin hedefleri arasında Darende'nin bakir doğasının zenginliğinin tespit edilmesi, korunması ve gelecek nesillere aktarılması yer alıyor.
Projenin temelleri, Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği'nin (Kırsal Çevre), Mart 2024'te Günpınar Vadisi Koruma Derneği'nin davetiyle Darende'ye gelmesiyle atıldı. Kırsal Çevre tarafından hazırlanan 'Günpınar Vadisi'nin Taşkın Durumu, İmar Planı ve Ekosistem Değerlendirmesi' raporu kapsamında yürütülen çalışmalar Darende Florası Projesi'ne öncülük etti.
İlk kapsamlı saha çalışması tamamlandı
2025 yılında yapılan ön hazırlıkların ardından, Kırsal Çevre Derneği'nin gönüllü araştırmacılarından oluşan ekip, 27 Nisan-1 Mayıs'ta Darende'de 5 gün süren ilk kapsamlı saha çalışmasını gerçekleştirdi.
Çalışmalar kapsamında Beybağı, Sayfiye, Zaviye, Gökçeören, Çukurkaya, Hacılar, Yeniköy, Ulupınar, Baytarbağı, Akçatoprak, Akova, Ağılbaşı, Ilıca, Ozan, Yenice, Şuğul, Balaban ve Irmaklı Mahallelerinde ayrıntılı incelemeler yapıldı.
Arazi çalışmaları sırasında hem otsu hem de odunsu bitkiler kayıt altına alındı. Tür teşhisi amacıyla kapsamlı bir fotoğraf arşivi oluşturulurken, yöre halkıyla da görüşmeler gerçekleştirildi. Türlerin kesin teşhisi için ilerleyen süreçte uzman akademisyenlerin desteğinden de yararlanılacak.
Darende balının kaynağı da inceleniyor
Proje kapsamında yalnızca bitki çeşitliliği değil, bölge ekonomisi açısından önemli bir değer olan Darende balı da ele alınıyor. Balın kaynağını oluşturan bitki türlerine yönelik çalışmaların, Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nden Doç. Dr. Golshan Zare tarafından derlenmesi planlanıyor.
Ayrıca yöre halkının günlük yaşamda kullandığı bitkiler, bu bitkilerin yerel adları ve kullanım amaçları da kayıt altına alınarak kültürel mirasın belgelenmesi hedefleniyor.
Zengin flora, eşsiz coğrafya
Bin 200 ile 2 bin 100 metre arasında değişen yükseltiler, derin vadiler, yaylalar gibi farklı coğrafi yapılar ile kireçtaşı, alçıtaşı, volkanik ve serpantin gibi farklı jeolojik yapılar bölgede bitki çeşitliliğini arttırıyor ve Darende'yi önemli bir flora merkezi haline getiriyor. Ayrıca Darende'nin, Türkiye'de endemik bitkilerin yoğun olarak bulunduğu 'Anadolu Çaprazı' üzerinde yer alması, bölgenin biyolojik çeşitlilik açısından önemini daha da artırıyor.
Saha çalışmalarından elde edilen veriler geçmişte yapılmış akademik araştırmalar ve yayınlarla birlikte değerlendirilerek kapsamlı bir veri tabanı oluşturulacak. Bu çalışmaların sonunda Darende'nin bitki çeşitliliğini tanıtan bir rehber kitap hazırlanması hedefleniyor.
Projenin yürütülmesi sürecinde Darende Kaymakamı Şeref Gülyer'in talimatları doğrultusunda İlçe Jandarma Komutanlığı, İlçe Emniyet Müdürlüğü ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü önemli idari ve organizasyonel katkılar sundu. Günpınar Vadisi Koruma Derneği, Muhtarlar Derneği Başkanı Mehmet Çelik nezdinde tüm mahalle muhtarlarına verdikleri destek ve iş birliği için de ayrıca teşekkür etti. (İLKHA)