Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) İlahiyat Fakültesi Temel İslam Bilimleri Bölümü Tefsir Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Çelik, 'Karma Eğitim ve Haremlik-Selamlık ' başlıklı yazısında, haremlik-selamlık uygulamasının dini dayanakları ve günümüzdeki yeri hakkında değerlendirmelerde bulundu.
'Haremlik-selamlık sadece eğitimle sınırlandırılamaz'
Çelik, zorunlu karma eğitim tartışmalarında haremlik-selamlık konusunun sıkça gündeme getirildiğini belirterek, meselenin yalnızca eğitim ekseninde ele alınmasının doğru olmadığını dile getirdi.
Çelik 'Ne zaman karma eğitim gündeme geldiğinde ilk akla haremlik-selamlık konusu gelir ve adeta kadınların eğitimi için bir engel olarak ileri sürülür. Biz, karma eğitimin fayda ve zararlarını tartışacak değiliz. Her ne zaman zorunlu karma eğitimden vazgeçilmesi gündeme geldiğinde tartışma konusu edilen haremlik-selamlık uygulamasını farklı boyutlarda ele alacağız. Konunun önemini ve dini dayanaklarını tartışacağız.' ifadelerini kullandı.
'Haremlik ve selamlık, kadın ve erkeklere ayrılan mekanları ifade eder'
Haremlik ve selamlık kavramlarının anlamına değinen Çelik, bunların kadın ve erkeklere ayrılan bölümleri ifade ettiğini belirterek, 'Haremlik-Selamlık başta evler olmak üzere mekanların erkekler ve kadınlar için ayrılmasıdır. Mekanların kadın ve erkeklere göre ayrılmasını ifade eden iki kavramdır. Kadınlar için ayrılmış özel bölüme harem veya haremlik, erkekler için ayrılmış bölüme ise selamlık denir.' dedi.
'Allah'ın hükümleri tartışma konusu yapılamaz'
İslami hükümlerin müminler açısından tartışma konusu yapılamayacağını ifade eden Çelik, kişinin gücü ölçüsünde dini hükümleri yerine getirmekle yükümlü olduğunu söyledi.
Çelik 'Her şeyden önce Allah'a iman ettiğini söyleyen bir kimse, Allah'ın hükümlerini tartışma konusu yapamaz. Onları kendi akıl süzgecinden geçirerek gerekli veya gereksiz diye ayrıma tabi tutamaz. 'Tamamı yapılmayan bir şeyin tamamı terk edilemez.' diye bir kural vardır. İnsan bir hükmü hayatının tamamında uygulamaya gücü yetmez ise onu hayatının tamamından çıkarıp atamaz. Gücünün yettiği ölçüde onu yerine getirmekle sorumludur.' dedi.
'Kadın ve erkek farklı yaratılış özelliklerine sahiptir'
Kadın ve erkeğin yaratılış itibarıyla farklı özelliklere sahip olduğunu belirten Çelik, bu farklılığın görev ve sorumluluklara da yansıdığını ifade ederek, 'Allah, kadın ve erkeği farklı özellikte yaratmış ve her birine yaratılış özelliğine göre görev ve sorumluluklar vermiştir. Hayatın düzenli işleyişi bu hususa dikkat etmeye bağlıdır. Haremlik-selamlık konusu da bu fıtratın, yaratılış özelliğinin sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Kadın ve erkeğin yaratılışları farklı olduğu gibi hayat içerisinde bulundukları konumlar da farklıdır.' değerlendirmesinde bulundu.
'İslam sosyal ilişkilere ölçü getirmiştir'
İslam'ın kadın ve erkek arasındaki ilişkilere belirli sınırlar koyduğunu ifade eden Çelik, aile içi ve sosyal hayattaki ilişkilerin aynı çerçevede değerlendirilemeyeceğine değinerek, 'İslam, insanlar arası ilişkiye bir ölçü getirmiştir. Bir kişinin aile içerisindeki aile üyeleri ile ilişkisi ile aile dışındaki ilişkileri bir değildir. Bir kişinin eşi ile olan ilişkisi ile anne-babası ile olan ilişkisi farklıdır. Sosyal hayatta giyinme şeklimizi belirlerken bu noktalara dikkat etmek gerekir.' dedi.
'İslam kadını sosyal hayattan uzaklaştırmamıştır'
Kadının sosyal hayata katılımının İslam tarafından kabul edildiğini belirten Çelik, bunun bazı dini ölçüler çerçevesinde gerçekleştiğini dile getirerek, 'İslam kadına daha ziyade evin içerisine yönelik vazifeler vermiş olsa da kadını evin içerisinde hapsetmemiştir. Onun sosyal hayata katılabileceği gerçeğini inkâr etmemiştir. Kadın uygun elbiseler ile farklı maksatlar için evinden dışarı çıkabilir. Hazreti. Peygamber (Aleyhisalatu vesellem) döneminde de çıkarlardı. Hazreti Peygamberin her çıktığı seferinde eşlerinden birisi de ona eşlik ederdi. Camiye namaza gelirler ve arka saflarda namaza dahil olurlardı. Mescitte toplanır ve Hazreti. Peygamber'in sohbetinden istifade ederlerdi.' ifadelerini kullandı.
'Temel amaç insanın onurunu ve iffetini korumaktır'
Haremlik-selamlık uygulamasının temel amacının kadın ve erkeğin ahlaki değerlerini korumak olduğunu belirten Çelik, bunun insanı toplumdan uzaklaştırmayı hedeflemediğini söyledi.
Çelik 'Haremlik-selamlık, bu tür durumlarda nasıl hareket edilmesi gerektiğini öğreten en temel ilkelerden birisidir. Kadın ve erkeğe nasıl davranabileceğini öğretir. Ardaki ilişkiye ve iletişime bir seviye getirir. Kadın ve erkeğin başta iffet olmak üzere ahlaki değerlerini korumasını sağlar. Ailenin ve fertlerin mahremiyetini muhafaza eder. 'Peygamber hanımlarından bir şey istediğinizde, onlar perde arkasında iken isteyin; bu sizin kalplerinizin de onların kalplerinin de temiz kalması için en uygunudur.' (Ahazretiâb: 53) ayet-i kerimesinde de buyrulduğu gibi kalplerin temiz kalmasını sağlar.' ifadelerini kullandı.
'Her dönemde uygulanabilecek bir ilkedir'
Haremlik-selamlığın kadınları eğitimden uzaklaştıran bir uygulama olmadığını belirten Çelik, bunun insanın yaratılışına uygun bir hayat düzenini hedeflediğinin altını çizerek, 'Haremlik-selamlık, kadını toplumun dışına itip, onu değersizleştirmek için getirilmiş bir hüküm değildir. Aksine son derece değerli ve temiz bir şekilde yaratılan kadın ve erkeğin değerini korumak için konulmuş hükümlerdir. Kadını eğitim hayatının dışına itmek için değil onu fıtratına uygun şekilde eğitmek için gelmiş emirdir.' dedi.
Çelik, ifadelerini şöyle tamamladı: 'Hazreti Peygamber döneminde uygulanıp bugün uygulamadan kalmış bir hüküm de değildir. İnsanın olduğu her yerde ve her zamanda uygulanabilecek bir uygulamadır. Haremlik-selamlığın temel gayesi başta kadınlar olmak üzere insanın onur ve iffetini korumak olduğu için insanın var olduğu her yerde ve her zamanda değerinden hiçbir şey kaybetmeyecek bir uygulamadır.' ifadelerini kullandı. (İLKHA)