Psikiyatri Uzmanı Dr. Günay Hajiyeva, ruhsal yaş ile kronolojik yaş arasındaki fark, sosyal ilişkilerin önemi ve yaşamla kurulan bağın gençlik hissi üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bazı insanların genç yaşta hayattan kopmuş göründüğünü, bazı kişilerin ise ileri yaşlarına rağmen yaşam enerjisini koruyabildiğini belirten Dr. Hajiyeva, bunun yalnızca biyolojik faktörlerle açıklanamayacağını söyledi.
Ruhsal yaşın, kişinin kendisini duygusal ve zihinsel olarak nasıl hissettiğiyle bağlantılı olduğunu ifade eden Hajiyeva 'İnsan zihni, kendisine sürekli anlatılan hikâyelere inanma eğilimindedir. 'Artık çok yaşlandım', 'benden geçti' gibi düşünceler zihni geri çekerken; 'hâlâ öğrenebilirim', 'önümde güzel yıllar var' düşünceleri zihinsel canlılığı destekler.' dedi.
'Zihin durağanlaştığı için yaşlanır'
Öğrenme isteğinin azalmasının, merak duygusunun kaybolmasının ve tekdüze yaşam biçiminin zihinsel yaşlanmayı hızlandırdığını kaydeden Hajiyeva, her günün birbirinin tekrarı hâline gelmesinin zihni 'otomatik pilot' sistemine geçirdiğini ifade etti.
Bu durumun kısa vadede güven hissi verse de uzun vadede yaşam sevincini azaltabileceğini belirten Hajiyeva, beynin yeni deneyimlerle uyarıldığını ve canlı kaldığını söyledi.
'Her yaşta yeni başlangıç mümkün'
Toplumdaki 'bu yaştan sonra olmaz' anlayışının ruhsal yaşlanmayı hızlandırabildiğine dikkat çeken Hajiyeva, insanın her yaşta yeni başlangıçlar yapabileceğini dile getirdi.
Dr. Hajiyeva '40 yaşında yeni bir meslek öğrenmek, 50 yaşında yeniden âşık olmak, 60 yaşında üniversite okumak ya da 70 yaşında yeni bir projeye başlamak mümkündür.' ifadelerini kullandı.
Yeni deneyimler zihni canlı tutuyor
Ruhsal olarak genç kalmanın en önemli yollarından birinin yeni deneyimlere açık olmak olduğunu vurgulayan Hajiyeva, küçük değişikliklerin bile zihinsel canlılığa katkı sunduğunu belirtti.
Yeni deneyimlerin beyinde dopamin salgılanmasını desteklediğini aktaran Hajiyeva, bunun yaşam enerjisi ve motivasyonu artırdığını kaydetti.
İç konuşmaların da ruhsal yaş üzerinde etkili olduğunu söyleyen Hajiyeva, kişinin kendisine umut veren mesajlar vermesinin zihinsel dayanıklılığı artırabileceğini ifade etti.
Sosyal ilişkiler ve hareket önemli
İnsan zihninin yalnız yaşamak için tasarlanmadığını dile getiren Hajiyeva, kaliteli sosyal ilişkilerin aidiyet hissini güçlendirdiğini ve kişinin yaşamla bağını canlı tuttuğunu söyledi.
Fiziksel hareketin de ruhsal gençliğin önemli parçalarından biri olduğuna işaret eden Hajiyeva, yürüyüş, spor ve dans gibi aktivitelerin kaygıyı azalttığını, depresif belirtileri hafiflettiğini ve zihinsel esnekliği artırdığını ifade etti.
'İnsanın gerçek yaşı, ruhunun hissettiği yaştır'
Geleceğe dair planlar yapmanın yaşam enerjisini koruduğunu belirten Hajiyeva, küçük hedeflerin bile zihni canlı tutabileceğini kaydetti.
Yaş almanın deneyim ve olgunluk kazandırdığını ancak ruhsal yaşlanmanın farklı bir kavram olduğunu vurgulayan Hajiyeva, 'Ruhsal yaşlanma; hayata karşı merakın, heyecanın ve umudun kaybolmasıdır.' dedi.
Dr. Hajiyeva, ruhsal gençliğin korunabilmesi için yaşamın içinde kalmanın, yeni deneyimlere açık olmanın, sosyal bağları güçlendirmenin ve umut veren düşünceleri sürdürmenin önemine dikkat çekerek 'İnsanın gerçek yaşı, ruhunun hissettiği yaştır.' ifadeleriyle sözlerini tamamladı. (İLKHA)