Batman'da köylerde geleneksel yöntemlerle üretilen tulum peynirleri, yaz aylarında etkisini artıran yüksek hava sıcaklıkları nedeniyle bozulmaması için soğuk hava depolarında muhafaza ediliyor.
Mayıs ayından itibaren depolara getirilen peynirler, kasım ayına kadar soğuk ortamda korunurken, bu süreçte düzenli bakım ve kontrollerden geçiriliyor. Depolarda peynirlerin kuruluğu ile salamura suyu belirli aralıklarla kontrol ediliyor, ihtiyaç duyulması halinde ise su takviyesi yapılıyor.
Böylece hem ürünün bozulmasının önüne geçiliyor hem de peynirin doğal olgunlaşma süreci destekleniyor. Aylar boyunca dinlenmeye bırakılan tulum peynirleri, kıvamını alarak daha yoğun bir aroma ve lezzete ulaşıyor. Vatandaşlar, geçmişte peynirlerini sıcak havadan koruyabilmek için toprak altına gömmek zorunda kaldıklarını belirtirken, bugün ise soğuk hava depolarının hem güvenli muhafaza hem de kaliteli olgunlaşma açısından önemli bir kolaylık sağladığını ifade ediyor.
Soğuk hava deposu işletmecisi Abdülhalim Çağlayan ile peynirini depoya teslim eden vatandaş Şemdin Koşar da uygulamanın üreticilere güvenli saklama imkânı sunduğunu ve uzun süre dinlenen peynirlerin lezzetinin belirgin şekilde arttığını dile getirdi.
Abdülhalim Çağlayan
'Peynirler düzenli bakımdan geçiriliyor'
Mayıs ayından itibaren peynir alımına başladıklarını ifade eden soğuk hava deposu işletmecisi Abdülhalim Çağlayan '5'inci aydan itibaren köylerden peyniri depoya getiriyorlar, biz de burada muhafaza ediyoruz. Mayıs ayından 11'inci aya kadar peynir alıyoruz. Peynirlerin kuruluğunu ve suyunu kontrol ediyoruz. Düzenli olarak temizlik ve bakım yapıyoruz. Yeni, taze peynir getiriyorlar. Biz de burada bakımlarını yapıyoruz. İki ayda bir bakım yapıyoruz. Peynirlerin suyunu kontrol ediyoruz. Eksik olursa üzerine su ilave ediyoruz. Başka bir işlem yapmıyoruz. Kendi peynirlerini bozulmaması için getiriyorlar. Dışarısı sıcak olduğu için peynir muhafaza edilmezse üç gün bile dayanmaz, bozulur. Bu yüzden depoya getiriyorlar.' dedi.
'Uzun süre bekleyen peynir daha lezzetli oluyor'
Eskiden bu imkânların bulunmadığını belirten Çağlayan 'Eskiden bu şekilde depolar ve imkânlar yoktu. Şimdi ise insanlar peynirlerini depoya getiriyor. Dinleniyor, tadı daha güzel oluyor. Ne kadar uzun süre kalırsa lezzeti de o kadar artıyor. 8'inci ve 9'uncu aya kadar taze peynir geliyor. 11'inci aydan sonra almaya başlıyorlar 12'inci aya kadar da devam ediyor. Fiyatlar iyi. Büyük, yaklaşık yirmi beş kiloluk tulumları altı yüz elli ile yedi yüz lira arasında alıyoruz. Küçük tulumlar ise üç yüz elli ile dört yüz lira arasında oluyor. Ayrıca depolama için kira ücreti de alınıyor.' ifadelerini kullandı.
'Depoya gelen peynir bozulmuyor'
Soğuk hava depolarının önemine dikkat çeken Çağlayan 'Köylerden gelen peynirler soğuk hava depolarına konulmasa sıcak havada bozulur. Bu yüzden mecburen depoya getiriyorlar. Biz de burada bakımını yapıyor ve suyunu tamamlıyoruz. Böylece bozulmasını engelliyoruz. Allah'ın izniyle depoya geldikten sonra bozulma olmaz. Burada fiş kesiyoruz. Fişini getiren peynirini alıyor. Fiş kaybolmuş olsa bile isim kayıtlarımız var. İsme bakıp teslim ediyoruz. Herkes getirebilir. Kimi bir tulum getiriyor, kimi 10 ya da 15 tulum getiriyor. Herkes ihtiyacına göre getiriyor. Çok şükür önemli bir sıkıntımız yok. Bazı peynirler yumuşak oluyor çünkü taze olarak tulumlara konuluyor. Biz de burada kurutarak kıvamını düzeltiyoruz. Elimizden gelen bakımı yapıyoruz.' diye konuştu.
Şemdin Koşar
'Taze olan peynirimizi getirip teslim ettik'
Peynirini soğuk hava deposuna teslim eden vatandaş Şemdin Koşar ise 'Soğuk hava deposuna nisan ayında taze olan peynirimizi getirip teslim ettik. Eskiden taze peynirlerimizi muhafaza etmek için toprak altına gömerdik. Yoksa sıcaktan bozulurdu. Çünkü yaz aylarında hava çok sıcak olduğu için peynirlerimizi muhafaza edemiyorduk. Sezon başında inek ve koyun peynirimizi buraya getirdik ve 11'inci aya kadar burada kalacak. 11'inci aydan sonra buradan aldığımız fişle beraber gelip peynirimizi alıyoruz. O zamana kadar dinlenen peynirin tadı çok daha güzel oluyor.' dedi. (İLKHA)