Batman'ın Gercüş (Gercewse) ilçesine bağlı Yakıtlı köyünün Çeşmeli (Kaniya Delava) mezrasında geçimini bağcılıkla sağlayan üreticiler, kuru üzüm hasadını sürdürüyor.
Sabahın erken saatlerinde bağlara gelen üreticiler, topladıkları üzümleri yere sererek kurutuyor, ardından tek tek ayıklayıp satışa hazırlıyor.
İLKHA muhabirine kuru üzüm üretimiyle ilgili değerlendirmelerde bulunan üreticiler, bu yıl verimin geçen yıla göre daha iyi olduğunu belirterek ürünlerinin markalaştırılması, üretime yönelik desteklerin artırılması ve bölgede kuru üzüm fabrikası kurulması taleplerini dile getirdi.
Hasan Güneş
'Bizim üzümlerimiz bayağı değerlidir'
Kuru üzüm üretiminde hasat ve kurutma sürecini anlatan Hasan Güneş 'Burası Yakıtlı köyüne bağlı Çeşmeli mezrasıdır. Burada kuru üzüm yapıyoruz. Şu an 10 dönümün üzerindeki arazimizde üzüm toplamaya geldik. Üzümleri yere seriyoruz; serildikten sonra yaklaşık bir hafta ila 10 gün arasında kuruyorlar. Bizim üzümlerimiz bayağı değerlidir. Geçen seneye kıyasla bu sene, Allah'a şükür, verim oldukça güzel. Geçen sene yağmur yağdığı için üzüm pek iyi değildi ama bu sene Allah'a şükür bayağı iyi. Bizim üzümümüz zaten diğerlerinden farklı, özel bir üzümdür. Kilosunu geçen sene 500 liraya verdik ama bu sene henüz bilmiyoruz; kilosunu kaç liradan vereceğimiz daha belli değil.' dedi.
Üretim sürecinde günlük çalışma saatlerine değinen Güneş 'Sabah erken saatlerde, saat altı gibi buraya geliyoruz; öğleden sonra saat üç-dörde kadar buradayız. Kuru üzüm yapmak için üzümleri topluyor ve yere seriyoruz. Üzümler kuruduktan sonra onları tek tek ayıklıyoruz. Daha sonra üzümleri birbirini ezmeyecek şekilde 10 veya 20 kiloluk çuvallara koyuyoruz.' diye konuştu.
'Geçimimizi bundan sağlıyoruz'
Ürünlerin satış sürecini ve ailesinin geçim kaynağını anlatan Güneş 'Benim kuru üzümlerimi almak için toptancı Bitlis'ten buraya geliyor, benim tüccarım oradadır. Buradan toptan alıp gidiyorlar. Biz ailece geçimimizi bundan sağlıyoruz, başka bir işimiz yok. Sadece üzüm, bağ ve birkaç baş hayvanımız var; onlarla geçiniyoruz. Başka bir yere çalışmaya gitmiyoruz, işimizi köyümüzde yapıyoruz.' ifadelerini kullandı.
Reşit Aslan
'Bu işi bir hayli geliştirdik'
Bölgede kuru üzüm üretiminin yaygın olduğunu belirten üretici Reşit Aslan ise şunları söyledi:
'Burada üzüm işiyle uğraşıyoruz. Genellikle tüm gençler ve buradaki insanların tamamı kuru üzüm işiyle uğraşıyorlar. Şu an tam hasat zamanı, kuru üzüm dönemidir. Kuru üzüm yapıyoruz. Hatta destek alarak Dargeçit tarafından işçileri getirip burada çalıştırıyoruz. Bu kuru üzümün hasat zamanı yaklaşık bir ay kadar sürüyor. Biz bu işle bayağı uğraştık; yaklaşık 20 yıldır bu işle ilgileniyoruz ve işi bir hayli geliştirdik.'
Ürünlerin satış noktalarına ve alıcılarına ilişkin bilgi veren Aslan 'Ürünlerimizi Midyat'taki kuruyemişçilere satıyoruz. Midyat, Batman, Siirt veya Bitlis olsun, her yerden alıcılar var. Ancak kurumlardan isteğimiz, bu üzümü bir markaya dönüştürerek bize destek olmalarıdır. Şu an hiçbir destek almıyoruz; bütün işleri kendi imkânlarımızla yürütüyoruz. Destek olursa bu iş daha da gelişir, hem bir marka oluşur hem de Gercüş'e ve köyümüze büyük faydası olur. Bunu yetkililerden talep ediyoruz.' dedi.
'Üzümün kalitesi çok iyi'
Gercüş'te üretilen üzümün kalitesine dikkat çeken Aslan 'Gercüş'ün, yani bu köyün üzümü gerçekten çok güzeldir. Hatta şöyle söyleyeyim: Güneydoğu genelinde nereden bakarsanız bakın, bundan daha güzel ne yaş üzüm ne de kuru üzüm bulabilirsiniz.' diye konuştu.
Üretim maliyetlerine ve geçen yılki satış fiyatına değinen Aslan, şöyle devam etti:
'Kilosunu geçen yıl toplu hâlde 500 liraya verdik. Ancak masrafı çok fazla oluyor; kazancın yarısı, hatta yarısından fazlası masraflara gidiyor. Buna rağmen gençler yine de bu işi tercih edip çalışmaya devam ediyorlar.'
Medeni Aslan
'Bağcılığı daha ileriye taşımak için yetkililerin çalışma yapmasını istiyoruz'
Bağcılığın ailelerinde nesilden nesile sürdüğünü ifade eden Medeni Aslan da destek talebinde bulundu.
'Dedelerimizden bu yana bağcılık işiyle uğraşmaktayız.' diyen Aslan 'Bu bağlarımız da kuru üzüm bağlarıdır. Ürünlerimiz çok kalitelidir. Toplayıp kuruttuğumuz kuru üzümlerimizi Midyat'taki kuruyemişçilere veriyoruz. Genellikle Avrupa'dan gelip alanlar da var. Çünkü kuru üzümün çok faydası var. Bu bölgede bizim üzümlerimizden daha iyi bir kuru üzüm yoktur.'
Üreticilerin destek beklediğini belirten Aslan 'Ancak bize sahip çıkan yok. Tarım müdürlüğünün bir çalışma yapıp bu üzümleri bir marka hâline getirmelerini isterdik. Burada buna yönelik bir fabrika kurulsa hem ürünlerimizin kalitesi artardı hem de ilçemizin tanıtımı yapılırdı. Bu konuyu yetkililere ilettik, bize ilgileneceğiz dediler ancak kimseden bir ses çıkmadı.' dedi.
Bağların verimi ve üreticilerin geçim kaynağı hakkında konuşan Aslan, son olarak şunları söyledi:
'Bağlarımızın verimi çok iyidir. Elimizden geldiği kadarıyla bakımlarını yapıyoruz. Hepimizin geçimi bağcılıkla sağlanmaktadır. İsteğimiz, bağcılığı daha ileriye taşımak için yetkililerin bir çalışma yapmasıdır.' (İLKHA)
