Almanya'da düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı bu yıl güven tartışmalarının gölgesinde başladı. Avrupa liderleri, Washington ile ilişkilerin geleceğini masaya yatırmaya hazırlanırken, kulislerde en çok sorulan soru "ABD'ye yeniden güvenilebilir mi?" oldu.
Güven krizinin fitili geçen yıl ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in konferansta yaptığı sert konuşmayla ateşlenmişti. Vance, Avrupa liderlerini göç politikaları ve aşırı sağ partilere yönelik tutumları üzerinden suçlamış, transatlantik ilişkilerde şok etkisi oluşturmuştu.
Ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa mallarına ek gümrük vergileri getirmesi, Ukrayna savaşını Rusya lehine sonuçlanabilecek şartlarla bitirme arayışları ve Danimarka'ya bağlı Grönland'ı ilhak etme yönündeki çıkışları, Avrupa'da "stratejik yalnızlık" endişesini büyüttü.
Trump'ın Davos'taki konuşmasında Avrupa'yı küçümseyen ifadeler kullanması ise güvensizliği daha da derinleştirdi. Avrupa başkentlerinde artık ilişkilerin Trump sonrası dönemde bile eski haline dönmeyeceği görüşü yaygınlaşıyor.
Konferans Başkanı Wolfgang Ischinger'in "Büyük bir güven kaybı yaşadık. Güven geri kazanılabilir ama kaybetmek daha kolaydır" sözleri, atmosferi özetler nitelikte.
Son aylarda Avrupa ülkeleri savunma harcamalarını artırma, NATO içinde daha fazla sorumluluk üstlenme ve ABD'ye ekonomik bağımlılığı azaltma yönünde adımlar attı. Grönland krizi, Avrupa'ya Washington'a koşulsuz güven döneminin sona erdiğini hatırlattı.
Eski ABD'nin NATO Daimî Temsilcisi Ivo Daalder da Avrupa'nın ABD'ye ancak güveni yeniden inşa edecek somut adımlar görmesi halinde güvenebileceğini belirtiyor.
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun konferansta yapacağı konuşma merakla bekleniyor. Avrupa tarafı sürpriz bir çıkış ihtimalini dışlamasa da asıl beklenti, Washington'un güven tazeleyecek net mesajlar verip vermeyeceği yönünde.
Münih'teki tartışmalar, transatlantik ittifakın artık otomatik bir güven ilişkisine değil, sorgulanan ve yeniden tanımlanması gereken bir ortaklığa dönüştüğünü gösteriyor. (İLKHA)
