Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, 2025 Yılı Değerlendirme Toplantısı kapsamında basın kuruluşlarının Ankara temsilcileriyle bir araya geldi. Toplantıya Başkanvekilleri Hasan Tahsin Gökcan ve Basri Bağcı ile Genel Sekreter Murat Azaklı ve başraportörler de katıldı. Programda konuşan Başkan Özkaya, Anayasa Mahkemesinin 2025 yılı faaliyetlerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Mahkemenin, hak ihlallerinin önlenmesi, anayasal ilkelerin hayata geçirilmesi ve hukuk devletinin güçlendirilmesi amacıyla yoğun bir çalışma yürüttüğünü belirten Özkaya, 2026 yılında da aynı kararlılıkla çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etti.
Özkaya, bireysel başvuruların değerlendirilmesinde hiçbir ayrım gözetilmediğini vurgulayarak, "Mahkememizce incelenen bireysel başvurularda dile getirilen tüm ihlal iddiaları, kimsenin dinî, siyasi veya ideolojik kimliğine bakılmaksızın tamamen adalet odaklı bir yaklaşımla ele alınmaktadır." dedi.
Başvurularda öncelik kriterleri güncellendi
Norm denetiminde "ilk gelen ilk çıkar" ilkesinin esas alındığını belirten Özkaya, özellikle mahkemelerden itiraz yoluyla gelen dosyalarda mümkün olduğunca beş ay içinde karar verilmesine özen gösterildiğini söyledi.
Bireysel başvurularda ise geliş sırasının esas olduğunu ancak başvurunun önemi ve aciliyeti dikkate alınarak Genel Kurul kararıyla belirlenen objektif kriterler çerçevesinde önceliklendirme yapılabildiğini kaydetti. 2025 Temmuz ayında güncellenen kriterler doğrultusunda "Acil", "Pilot ve Öncü" ve "Çekirdek Haklar" gibi toplam yedi kategori oluşturulduğunu açıkladı.
Dijitalleşme ve yapay zekâ adımları
Teknolojik dönüşüme özel önem verdiklerini ifade eden Özkaya, 1 Ekim 2025 itibarıyla bireysel başvuruların UYAP Avukat Portalı üzerinden elektronik ortamda yapılabildiğini hatırlattı. Bu tarihten itibaren 6 bin 686 başvurunun elektronik ortamda yapıldığını ve bunun toplam başvuruların yaklaşık yüzde 29’una karşılık geldiğini söyledi. Mahkemenin ayrıca raportörlük faaliyetlerini desteklemek amacıyla yapay zekâ kullanımına yönelik çalışmalar yürüttüğünü de dile getirdi.
2025’te başvuruları karşılama oranı yüzde 111
Başkan Özkaya’nın paylaştığı verilere göre, 2025 yılında Anayasa Mahkemesine 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldı. Aynı dönemde 71 bin 175 başvuru sonuçlandırıldı. Böylece başvuruları karşılama oranı yüzde 111 olarak gerçekleşti.
2025 yılında karara bağlanan dosyalardan 5 bin 268’inde ihlal kararı verildi. 23 Eylül 2012 ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasında verilen toplam ihlal kararı sayısının 84 bin 519 olduğu, bunların 56 bin 443’ünün makul sürede yargılanma hakkına ilişkin olduğu açıklandı. 31 Aralık 2025 itibarıyla ihlal kararlarının yüzde 99,7’sinin gereğinin yerine getirildiği bildirildi.
"Nihai Hedef Güveni Güçlendirmek"
Konuşmasının sonunda Özkaya, Anayasa Mahkemesinin nihai hedefinin bireylerin devlete ve hukuka olan güvenini güçlendirmek olduğunu belirterek, "Görevimizi hukukun çizdiği sınırlar içinde, merkezinde yalnızca objektif adaletin bulunduğu bir anlayışla yerine getirmeye devam ediyoruz." dedi. Program, Başkan Özkaya’nın basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtlamasıyla sona erdi. (İLKHA)
