Bu yıl uzun süren yağış sezonunun ardından hasat dönemi başladı. Diyarbakır'da buğday ve arpada hasadında yağışın bereketine sevinen çiftçiler, artan maliyetler karşısında piyasadaki alım fiyatlarının düşük olduğunu ifade etti.
Diyarbakır'ın Çınar ilçesine bağlı Düzova (Qérheta) Mahallesinde buğday ve arpa hasadına başlayan çiftçiler, kış ve ardından ilkbahar mevsimi süresince devam eden yoğun yağışların verimi arttırdığını belirtti. Çiftçiler, hasattaki bereket sevincinin düşük alım fiyatları ve yükselen maliyetlerin gölgesinde kaybolduğuna dikkat çekti.
Şevket Öğrük
'Bu yıl yağış iyiydi fakat engebeli bölgelere pek faydası olmadı'
Düzovalı çiftçilerden Şevket Öğrük 'Ekin durumu bazı yerlerde iyi bazı yerlerde normal. Hasat da bazı yerlerde normal seyrederken bazı yerlerde yabani otlardan dolayı verimsiz. Fiyatı ise çok düşük. Bu fiyatla çiftçi nasıl zirai faaliyet yapacak. Toprağın düz olan kesimlerde hasat iyi ama engebeli olan yerlerde verim düşük. Geçen yıla nispeten yine iyi. Bu sene en kötü haliyle dönümünden 300-400, hatta 500 kilogram hasat elde edilecek. Bu yıl yağış iyiydi fakat engebeli bölgelere pek faydası olmadı.' dedi.
Nusret Öğrük
Yağış yoğunluğunu ardından aniden bastıran sıcakların ekinlere zarar verdiğini ve bundan dolayı verimin düşük olduğunu söyleyen Nusret Öğrük ise 'Şimdi burada mevsimin ilk tarla biçimine başladık. 1-2 gündür biçim yapıyoruz. Verimler biraz düşük. Niye düşük? Geçen sene çok yağmur yağdı. Yağmur çok fazla yağdığı için ekinler güneş görmedi. Ondan sonra güneş bir bastırdı, onu hemen kurutmaya başladı. Ondan dolayı verimimiz biraz düşük. Bir de köyün öbür tarafını dolu vurdu. Verimin yüzde 30-40'ı gitti.' ifadelerini kullandı.
'Paylaşılan alım fiyatları akla, mantığa sığacak gibi değil'
Piyasadaki alım fiyatları ile masrafları karşılaştıran Öğrük 'Fiyat konusuna gelirsek, fiyat bu sene hiç yok. Mesela devletin verdiği fiyat 12 bin lira. Esnafların aldığı fiyat ise 11 lira. Onun da parasını 20-25 gün sonra veriyorlar. Masrafa gelelim; mazot şimdi 70 lira. Gübre 25-30 lira. İlaca bakarsan masrafın yüzde 25'i ilaca gidiyor. Emeğe bakarsan o da yüzde 25. Şimdi ektiğimiz ürün masraflarımızı çıkarmıyor. Şu an zarardayız. Mecburen diyoruz ki tarlalarımız boş kalmasın. Ekmek zorunda kalıyoruz. Devletin de bunu göz ardı etmemesi lazım. Mesela bu fiyatları göz önüne bulundurup böyle bir fiyat verilmesi hiç etik bir durum değil. Hiç akla, mantığa sığacak bir durum değil.' şeklinde konuştu.
Öğrük 'Böyle giderse gelecek sene hiçbir dönüm ekmeyeceğiz. Ne buğday ne arpa. Zaten Dicle EDAŞ yüzünden pamuğu bıraktık, mısırı bıraktık, fasulyeyi bıraktık. İnşallah bunu da bıraktırmak zorunda kalmazlar. Bunları da bırakırsak, devletin dışarıdan nasıl bir parayla alacağı malum. Eğer devlet ürünü 10-12 liraya alıyorsa, o zaman bu arpayı 20-25 liraya alamaz. Zaten hayvancılık yok, bitmek zorunda kaldı. Ekinler de öyle. Çiftçilik de bitti, bitecek artık. Beklentimiz, bu sene dekara 300-350 kilo. Bazı yerlerde 400-450 kiloya kadar çıkıyor. Eğer dolu olmasaydı 600-650 kiloya kadar da çıkardı. Fiyat konusunda beklentimiz en az 20 liraydı. En az 20 lira olsaydı diyecektik ki yüzde 5 kazanıyoruz, yüzde 10 kazanıyoruz. Şimdi ise yüzde 5-10 zarardayız. Böyle giderse bitmişiz. Durumumuz perişan.' ifadelerine yer verdi.
Ammar Öğrük
'Yakıt fiyatları hem bizi hem çiftçiyi mağdur ediyor'
Biçerdöver operatörü Ammar Öğrük, hasadın bereketinden söz ederken aynı zamanda giderlerden de dert yandı.
Öğrük 'Bir haftadır işe başlamışız. 20 yıllık bir biçerdöverciyim. Ekinler bu sene iyidir. Çiftçi razı, çiftçinin yüzü gülüyor çok şükür. Rahmetin bol olmasından dolayı. Sadece bu bölgede faaliyet göstermiyoruz abi. Yozgat ve Sivas bölgelerinde de çalışıyoruz. 8'inci ayın 20'sine, 9'uncu ayın 1'ine kadar çalışıyoruz. Dediğimiz gibi ekinler iyidir. Çiftçiler memnun. Verim güzeldir bu sene. Karın, yağmurun ve rahmetin bol olmasından dolayı ekinler iyidir çok şükür. Geçen sene hiç yoktu. Mesela bu tarlalara hiç girmedik. Geçen seneye göre bu sene çok iyidir. Geçen sene çok bölgeye girmedik. Bu sene iyidir.' diye belirtti.
Konuşmasının devamında Öğrük 'Giderler çok yüksek. Yani yakıt çok yüksek. Yakıt 65 liradır. Yakıt belimizi kırıyor. Bundan dolayı, yakıt pahalı olduğundan biz de fiyatı biraz yükseltiyoruz. Çiftçi bundan birazcık şikâyetçidir. Hem bizi mağdur ediyor hem çiftçiyi. Parçalar da aynı şekilde. Geçen sene örnek veriyorum, 5 bin liraya aldığımız parçayı bu sene 10 bin liraya alıyoruz. Maliyetler yüksek olduğu için biz bunu çiftçiye yansıtıyoruz. Çiftçi de bundan dolayı birazcık şikâyetçidir. Biz de zorluk çekiyoruz.' dedi. (İLKHA)
