Kafkas Üniversitesince hazırlanan ve Doğu Anadolu Projesi (DAP) Bölge Kalkınma İdaresi tarafından desteklenen proje, Veteriner Fakültesi Hayvan Sağlığı Eğitim Araştırma ve Uygulama Hastanesinde hayata geçirildi.
Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyeleri Dr. Öğretim Üyesi Yusuf Umut Batı ve Dr. Öğretim Üyesi Mert Sezer’in yürütücülüğünde gerçekleştirilen proje kapsamında ozon tedavisine yönelik özel bir yoğun bakım altyapısı oluşturuldu.
Dr. Öğretim Üyesi Sezer, sığır yetiştiriciliğinin yapıldığı işletmelerde görülen en önemli problemlerden birinin doğum sonrası ilk 28 günlük süreçte yaşanan buzağı ishalleri olduğunu ifade etti.
Bunun ölüm oranı en yüksek hastalıkların başında geldiğini bildiren Sezer, sorunun ekonomik boyutunun da altını çizdi.
Sezer, “Bir buzağının maliyeti ortalama 40 bin lira civarında. İshal vakalarında günlük tedavi maliyetleri 5 ila 7 bin liraya kadar çıkabiliyor. Bu nedenle bir buzağının kurtarılması bile yetiştirici açısından ciddi ekonomik katkı anlamına geliyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Tedavi ücretsiz olacak
Dr. Öğretim Üyesi Yusuf Umut Batı da ozon tedavisinin bağışıklık sistemi üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Ozon tedavisiyle hem tedavi süresini kısaltmayı hem de buzağıların hayatta kalma oranını artırmayı amaçladıklarını bildiren Batı “Kliniğimize getirilen buzağılar yoğun bakım ünitesinde takip edilecek ve tedavi süresi boyunca yetiştiricilerden herhangi bir ücret talep edilmeyecek.” dedi.
“Buzağı Ozon Tedavi Ünitesi” ile özellikle doğumdan sonraki ilk 28 gün içinde görülen ve yüksek ölüm oranlarına yol açan buzağı ishallerinin azaltılması hedefleniyor. Proje, hem sahadaki tedavi süreçlerini güçlendirmeyi hem de yetiştiricilerin karşılaştığı ekonomik kayıpları en aza indirmeyi amaçlıyor.
Büyük kayıplar yaşanıyor
Yapılan değerlendirmelere göre, iyi yönetilen işletmelerde buzağı kayıpları yüzde 5–10 seviyesinde kalırken, bireysel işletmelerde bu oran çok daha yüksek seviyelere çıkabiliyor. Bazı saha gözlemlerinde kayıpların yüzde 100’e kadar ulaştığı ve doğan buzağıların büyük bölümünün hastalandığı belirtiliyor.
Bu kayıplar hayvan sayısının azalmasının yanı sıra yetiştiricilerin gelirini de doğrudan etkiliyor. Türkiye genelinde buzağı kayıplarının yıllık ekonomik yükünün on milyarlarca liraya ulaştığı tahmin ediliyor. Bu tablo, sorunun yalnızca hayvancılık sektörü değil, ülke ekonomisi açısından da önemli olduğunu gösteriyor. Bu noktada devreye giren proje, klasik tedavi yöntemlerine ek olarak ozon terapisi gibi yenilikçi destek uygulamalarını sahaya kazandırmayı hedefliyor.
DAP Bölge Kalkınma İdaresi desteğiyle kurulan ünitede hasta buzağıların yakından takip edilmesi, doğru teşhisle hızlı müdahale edilmesi ve iyileşme sürecinin hızlandırılması planlanıyor. Ozon tedavisinin, iyileşmeyi destekleyebileceği, antibiyotik kullanımını azaltabileceği ve çevresel açıdan kalıntı bırakmaması nedeniyle sürdürülebilir bir yaklaşım sunabileceği belirtiliyor.
Verimliliği artırması bekleniyor
Proje yalnızca tedavi sürecini değil koruyucu hekimlik uygulamalarını da kapsıyor. Yetiştiricilere hijyen, bakım, besleme ve aşılama konularında eğitimler verilmesi planlanıyor. Böylece hastalıkların ortaya çıkmadan önlenmesi ve daha sağlıklı bir sürü yönetimi modeli oluşturulması hedefleniyor. Bu yaklaşımın uzun vadede buzağı kayıplarını azaltarak hayvancılıkta verimliliği artırması bekleniyor.
Buzağı kayıplarının azalması süt üretiminde artışa, besi materyalinin güçlenmesine ve yetiştiricinin gelirinin istikrara kavuşmasına katkı sağlayacak.
Kurulacak ozon tedavi ünitesinin ilerleyen süreçte yalnızca ishal vakalarında değil, buzağılarda sık görülen diğer hastalıkların yönetiminde de kullanılabileceği ifade edildi. Akademik bilgi ile sahadaki uygulamayı bir araya getiren proje, yükseköğretim kurumlarının araştırma çıktılarının toplumsal faydaya dönüşmesi açısından önem taşıyor. (İLKHA)
