TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Kanunla, çocukların adli süreçlerdeki durumundan ceza sorumluluğuna, çocuk hükümlülerin infazından bıçak ve silahların çocukların erişimine karşı korunmasına kadar birçok alanda düzenleme yapıldı.
Çocuğun ulaşabileceği şekilde silah bulundurana hapis
Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişiye, fiilin daha ağır bir suç oluşturmaması halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.
12-18 yaş grubunun ceza sorumluluğu yeniden düzenlendi
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle 12-15 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğu, fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yetenekleri dikkate alınarak yeniden düzenlendi.
Bu yaş grubunda ceza sorumluluğunun bulunmadığı durumlarda çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak. Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunduğu tespit edilen çocuklar hakkında ise yaşlarına göre belirlenen indirimli ceza hükümleri uygulanacak.
15-18 yaş grubundaki çocuklar için de hapis cezalarında indirim öngörülürken, bazı ağır suçlarda yaş indiriminin uygulanmamasına imkân tanındı.
Bıçak satışına ve çocukların bıçak taşımasına yasak
Kanunla, amaç dışı bıçak taşıma ve satışına yönelik yeni düzenleme de getirildi.
Belirli bıçak ve kesici, delici veya yaralayıcı aletlerin ruhsatlı iş yerleri dışında satılması ve sergilenmesi yasaklanacak. Ayrıca bu tür aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaklanacak.
Yasağa uymayanlara 5 bin lira, bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Düzenleme 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.
Çocuklar için yeni yönlendirme tedbirleri
Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için yeni 'yönlendirme tedbirleri' getirildi.
Bu kapsamda çocuklara sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği, tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler ile davranışsal bağımlılıklardan korunma alanlarında tedbirler uygulanabilecek.
Sosyal ve toplumsal hizmetler kapsamında çocukların spor kulüpleri, gençlik merkezleri ve kamu kurumlarında 20 saatten 300 saate kadar psikososyal gelişimlerine katkı sağlayacak faaliyetlerde bulunmaları öngörülüyor. Çevre temizliği ve kitap-kütüphane tedbirlerinde de benzer sürelerde görev ve faaliyetler uygulanabilecek.
Dijital cihazlara yönelik denetim
'Dijital risklerden korunma tedbiri' kapsamında çocukların kullandığı telefon, bilgisayar, tablet ve benzeri cihazların belirli sürelerle kurumların denetimine açılması ve riskli olarak tanımlanan bazı dijital platformlara erişimin engellenmesi kararlaştırılabilecek.
Bu tedbirlerin süresi 3 aydan az, 2 yıldan fazla olmayacak.
Aile yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere daha ağır ceza
Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim ve destek yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere yönelik hapis cezası da artırıldı.
Çocukların ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan anne veya babalar hakkında uygulanabilecek hapis cezasının sınırı 1 yıldan 3 yıla kadar yükseltildi.
Çocuk hükümlüler için yeni infaz sistemi
Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazında da değişikliğe gidildi.
Buna göre çocukların infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. İyi halli olduklarının tespit edilmesi halinde çocuk eğitimevlerine ayrılabilecekler.
Çocuğun eğitimevine ayrılıp ayrılmayacağına ilişkin değerlendirmelerde psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, öğretmen ve çocuk hakları alanında görev yapan uzmanların da yer aldığı kurul görev yapacak.
Kanunla ayrıca Çocuk Koruma Kanunu'ndaki 'suça sürüklenen çocuk' ifadesi 'adli süreçteki çocuk' olarak değiştirildi. (İLKHA)
