Dünya kuru kayısı ihtiyacının büyük bir kısmını tek başına karşılayan, dünya kayısı başkenti olarak bilinen ve bölge ekonomisinin can damarı olan Malatya'da, yaklaşan hasat sezonu öncesinde hareketli günler yaşanıyor.
Her yıl hasat döneminde çevre illerden gelen on binlerce mevsimlik tarım işçisine ev sahipliği yapan kentte, bu yıl uygulanacak ücret tarifesi resmi olarak açıklandı.
Malatya Ziraat Odaları İl Koordinasyon Başkanı Yunus Kılınç, ilçe ziraat odaları başkanlarıyla birlikte düzenlediği basın toplantısında hem işçiyi hem de zor durumdaki üreticiyi korumayı hedefleyen yeni sezon planlamasını kamuoyuyla paylaştı.
Malatya Ziraat Odaları İl Koordinasyon Başkanı Yunus Kılınç
Günlük yevmiye 1300 TL
Toplantıda konuşan Koordinasyon Başkanı Yunus Kılınç, ücretlerin tek taraflı değil, ortak bir akılla belirlendiğini belirterek, 'Malatya, Türkiye'nin ve dünyanın kayısı ambarıdır. Bu devasa üretim ağının arkasında ise alın teri döken binlerce mevsimlik işçimiz ve gecesini gündüzüne katan üreticilerimiz var. Yaptığımız koordinasyon toplantıları ve uzun soluklu istişareler sonucunda; üretici temsilcilerimiz, işçi sözcüleri, dayıbaşılar ve çavuşlarla ortak bir paydada buluştuk. 2026 yılı mevsimlik tarım işçilerimizin günlük yevmiyesini taban fiyat olarak 1300 TL olarak belirledik.' dedi.
Kılınç, açıklanan bu rakamın Malatya genelindeki tüm kayısı bahçelerinde ve üreticilerde bağlayıcı bir nitelik taşıdığının altını çizerek, piyasada haksız rekabete veya ücret adaletini bozacak herhangi bir bireysel uygulamaya kesinlikle müsaade edilmeyeceğini sözlerine ekledi.
Ağır ve tehlikeli işlerde çalışan erkek işçilerin yevmiyesi bin 750 TL
Kayısı hasadının sadece dalından ürün toplamakla sınırlı olmadığını, arka planda çok ciddi bir lojistik ve fiziksel güç barındırdığını ifade eden Başkan Kılınç, iş kollarındaki zorluk derecesine göre kademeli bir ücretlendirmeye gittiklerini belirtti.
Hasat edilen ürünlerin kamyonlara yüklenmesi, boşaltılması, depolanması ve bahçelerin sulanması gibi yüksek kas gücü gerektiren ağır işlerde görev alacak erkek işçiler için günlük ücretin bin 750 TL olarak belirlendiğini duyurdu.
Kılınç, bu rakamların net olduğunu ve suistimalleri önlemek adına 'dayıbaşı' veya 'çavuş' olarak adlandırılan işçi organizatörlerinin komisyon ücretlerinin de bu yevmiyelerin içerisine dahil edildiğini, üreticiden bu isimler altında ekstra bir talepte bulunulamayacağını önemle vurguladı.
Çocuk işçiliğine karşı sıfır tolerans ve sıkı denetim
Tarımda çocuk işçiliği konusundaki hassasiyetlerini dile getiren Kılınç, insani ve hukuki kurallardan taviz vermeyeceklerini açıkladı.
Bölgeye gelecek ailelere ve bahçe sahiplerine uyarılarda bulunan Kılınç, şöyle konuştu: 'Tarım sektöründe çocuk işçiliğinin önlenmesi bizim kırmızı çizgimizdir. 16 yaşın altındaki hiçbir çocuğun bahçelerde çalıştırılmasına kesinlikle izin verilmeyecektir. Aynı şekilde, ileri yaşta olan veya kronik sağlık sorunları bulunan vatandaşlarımızın da bu ağır tarım şartlarında istihdam edilmesi hem insani açıdan hem de iş sağlığı açısından doğru değildir. İlgili devlet kurumlarımız, kolluk kuvvetlerimiz ve bakanlık müfettişlerimiz sahada çok sıkı denetimler gerçekleştirecek. Kurallara ve belirlenen ücret politikalarına aykırı hareket eden, çocuk işçi çalıştıran üretici ve aracılar hakkında derhal yasal işlemler başlatılacaktır.'
'Rekolte spekülasyonları üreticinin belini büküyor'
Malatya kayısısının piyasa değerini doğrudan etkileyen 'rekolte tahminleri' krizine de değinen Kılınç, yetkililere çağrıda bulundu.
Yıl başında rekolte açıklanmayacağına dair sinyaller verilmesine rağmen yeniden bir çalışma başlatıldığını hatırlatan Başkan Kılınç, şu değerlendirmelerde bulundu: 'Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili odalarımız sahada rekolte tespit çalışmalarını sürdürüyor. Önümüzdeki günlerde bu çalışmaların tamamlanmasını bekliyoruz ancak bizim isteğimiz, masada oturarak değil, bilakis sahada, dalında gerçek verilerle örtüşen bir rakamın açıklanmasıdır. Geçmiş yıllarda masa başında yüksek gösterilen tahmini rekolte rakamları, piyasada kayısı fiyatlarının hızla düşmesine neden oldu ve bunun faturasını sadece ve sadece üretici ödedi. Gerçek dışı her yüksek rakam, çiftçimizin emeğinin çalınması demektir.'
Malatya'da bulunan yaklaşık 11 milyon kayısı ağacının bu yıl iklimsel nedenlerden dolayı büyük bir kısmının ürün vermediğini, kalan az sayıdaki üründe ise ciddi oranda dolu zararı tespit edildiğini belirten Kılınç, rekoltenin iddia edildiği gibi yüksek çıkmasının fiziken imkânsız olduğunu savundu. (İLKHA)
