Ramazan ayının son günlerine girilirken vatandaşları fitre verme telaşı sardı. İslam’ın önemli ibadetlerinden biri olan fitre, hem toplumsal dayanışmayı güçlendirmesi hem de oruç ibadetinin manevi eksikliklerini tamamlaması açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlar, fitrenin bayramdan önce verilmesinin hem ihtiyaç sahipleri hem de ibadetin hikmeti açısından önemli olduğuna dikkat çekiyor.
Fitre kelimesi “fıtrat”tan geliyor
Medrese âlimi ve uzman vaiz Mehmet Fatih Karanfil, fitrenin anlamı ve hikmeti hakkında önemli bilgiler verdi.
Karanfil, fitre kelimesinin kökenine değinerek şunları söyledi:
“Fitre kelimesi ‘fıtrat’tan gelir. Fıtrat, yaratılış demektir. Biz fitreyi, Allah Celle Celâluhu bizi yarattığı için veririz. Her şeyin bir zekâtı vardır. Ticaretin zekâtı vardır, altının zekâtı vardır, gümüşün zekâtı vardır, hububatın zekâtı vardır. Aynı şekilde hayvanların da zekâtı vardır; develerin, ineklerin ve koyunların zekâtı vardır. Allah Celle Celâluhu bu bedenimizin de zekâtı ve başımızın sadakası olarak fitreyi bize farz kılmıştır.”
Fitre hicretin ikinci yılında farz kılındı
Fitrenin İslam tarihinde farz kılınma sürecine de değinen Karanfil, fitrenin hicretin ikinci yılında farz kılındığını belirtti.
Peygamber Efendimizin (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) fitrenin hangi gıdalardan verilmesi gerektiğini açıkladığını ifade eden Karanfil, “Fitre; buğday, arpa, pirinç, kuru üzüm veya hurmadan verilmelidir. Peygamber Efendimiz döneminde ölçü birimi olarak ‘sâ’ kullanılıyordu. Bir sâ yaklaşık iki buçuk kilo civarındadır.” dedi.
“En çok tüketilen temel gıda üzerinden verilir”
Fitrenin hangi gıdadan verileceği konusunda mezheplerin görüşlerine de değinen Karanfil, şu bilgileri paylaştı:
“Üç mezhep âlimine göre bir memlekette en çok tüketilen temel gıda hangisi ise fitre onun üzerinden verilir. Biz Şafii mezhebine göre bu bölgede en çok kullanılan temel gıda buğday olduğu için fitreyi buğday olarak veriyoruz.”
Fitre para olarak da verilebiliyor
Fitrenin para olarak verilmesi konusuna da değinen Karanfil, isteyenlerin Hanefi mezhebini taklit ederek fitreyi para olarak da verebileceğini söyledi.
Karanfil, “Diyanet İşleri Başkanlığı bu yıl için fitre miktarını 240 TL olarak belirlemiştir. Dileyen kişiler Hanefi mezhebini taklit ederek bu miktarı para olarak verebilir. Şafii mezhebinde de fakirlerin sınırlı sayıda olması durumunda para verilmesine dair bir görüş bulunmaktadır.” ifadelerini kullandı.
“Fitre oruçtaki kusurları tamamlar”
Fitrenin manevi faydalarına da dikkat çeken Karanfil, fitrenin oruç ibadetini tamamlayıcı bir yönü olduğunu belirtti. “Fitre, oruçlunun orucunu temizler. Eğer oruçlu boş veya çirkin sözlerden tam olarak sakınamamışsa fitre onun orucunu temizler. Âlimler şöyle demiştir: Nafile namazlar farz namazlardaki kusurları nasıl tamamlıyorsa, fitre de oruçtaki kusurları tamamlar.” dedi.
Bayram günü fakirlerin yüzünü güldürüyor
Fitrenin sosyal yönüne de değinen Karanfil, bu ibadetin toplumdaki yardımlaşma ve dayanışmayı güçlendirdiğini ifade etti.
Karanfil, “Fitrenin verilmesindeki hikmetlerden biri de bayram günü fakirlerin kimseye muhtaç olmadan o günü güzel bir şekilde geçirmelerine yardımcı olmaktır.” şeklinde konuştu. (İLKHA)
