İnsan ve Kalite Derneği (İKA)Yönetim Kurulu Başkanı ve Makine Mühendisi Sami Öztürk, kırtasiye ürünlerinde kalite ve güvenlik standartlarına ilişkin İlke Haber Ajansı (İLKHA) muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Türk Standartları Enstitüsü'nde görev yaptığını, TÜRKAK başdenetçisi olduğunu ve TÜV Nord ile TÜV Austria şirketlerinin kurucusu olduğunu belirten Öztürk, 21 yıldır İnsan ve Kalite Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüttüğünü ifade etti.
Taklit ve kalitesiz kırtasiye ürünlerinin çocuklarda kesilme, yaralanma, küçük parçaların solunum yoluna kaçması gibi fiziksel risklerin yanı sıra boya, oyun hamuru ve benzeri ürünlerde bulunan bazı kimyasal, alerjen ve kanserojen maddeler nedeniyle ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çeken Öztürk, tüketicilere ürünlerin etiket, üretici, satıcı ve kalite belgelerini kontrol etmeleri çağrısında bulundu.
'Taklit ürünlerde ciddi riskler bulunmaktadır'
Öztürk, 'Taklit ürünler meşhur, bilinen, lisanslı bir üretimin yetkisi olmayan kişiler, kuruluşlar tarafından taklit edilerek kalitesiz bir şekilde müşteriye sunulmasıdır. Taklit ürünlerde ciddi riskler bulunmaktadır. Ayrıca üreticiler tarafından imal edilen ve piyasaya sürülen ürünlerde de kalitesiz ürünlere rastlamak mümkündür. Örneğin taklit ürünlerde lisanslı bir üreticiden lisans hakkı alınmadığı için kalite riskleri yüksektir. Ne gibi riskler vardır? Örneğin kırtasiye malzemelerinde bir kalemtraşın çocuğun elini kesmesi, bir makasın kırılarak çocuğun eline zarar vermesi gibi riskler mevcutken oyun hamuru gibi, boya gibi malzemelerde de tehlikeli, kanserojen ve alerjik malzemelerin bulunması, kimyasal malzemelerin bulunması çocukta ciddi sağlık riskleri oluşturabilmektedir. Bunun yanında fiziksel özellikler... Örneğin bir kalemle bir oyuncağın birleştirilmesi durumunda küçük bir parçacık bulunan kırtasiye malzemesini öğrencimiz yutarak solunum borusuna kaçarak kaçmasıyla ciddi sağlık riski oluşturabilmektedir. Onun için tüketicilerin özellikle kırtasiye sezonunun açıldığı, okulların açılmasının önündeki dönemde bu hususlara dikkat etmesi tavsiye edilir.' dedi.
'Kalitesiz ürün sadece etiketine bakılarak anlaşılmaz'
Kalitesiz ürün sadece ürünlerin etiketlerine bakılarak anlaşılamayacağını belirten Öztürk, 'Ticaret Bakanlığı son zamanlarda web sitesindeki bir paylaşımda kırtasiye ürünlerinde piyasa denetiminin arttırıldığı konusunda bir haberle karşılaşıyoruz. Ticaret Bakanlığı elemanları ürünleri sadece etiket bilgileri üzerinde ve görsel olarak insan sağlığına, kullanıcı sağlığına zararlı hususlar olup olmadığı konusunda denetleme yapmaktadırlar. Ancak bir vatandaşın sadece etiketine bakarak bu zararlı olan hususlardan, özellikle fiziksel tehlikelerden, kimyasal tehlikelerden (alerjen, kanserojen gibi boya tehlikeleri veya kimyasal bir maddeyi yutma gibi tehlikelerden) korunması söz konusu olamaz. Öncelikle tüketicilerin etiket bilgilerine dikkat etmeleri gereklidir. Etiket bilgilerinin dışında ürünün gözle görünen fiziksel, kimyasal ve mekanik olarak tehlikeleri söz konusuysa bu ürünleri almamaları, taklit ürünleri almamaları tavsiye edilir.' ifadelerine yer verdi.
'Kalite ve güvenlik laboratuvar testleriyle ortaya konulmalı'
Konuşmasının devamında Öztürk, şunları aktardı:
'Bir ürünün kaliteli ve sağlığa zarar vermeyen bir yapıda olması ancak laboratuvarlarda yapılan testlerle mümkündür. Bu bahsettiğimiz fiziksel, kimyasal ve mekanik olarak testler TÜRKAK akrediteli laboratuvarlarda test edilir, raporları verilir; ondan sonra üreticiler tarafından veya ithalatçılar tarafından piyasaya sürülmesi gereklidir. Ancak bu durum sadece belgelerle kontrol edildiği için tüketici açısından büyük bir risk taşımaktadır. Örneğin bu belgelere sahip olduğu halde kalitesiz ve sağlığa zararlı ürünleri piyasaya sunan üreticiler veya ithalatçıların tüketicilere ne kadar zarar vereceği ortadadır. Bunun için sadece güvenilir firmalardan, güvenilir markalardan satın alma yapmalarını ve ürünün kalitesinden emin olamadıkları durumlarda Tüketici Hakem Heyetlerine, ilgili bakanlığa veya firmalara müracaat ederek haklarını savunmalarını tavsiye ediyoruz.'
Alışverişte bütçe ve ürünün teknik özellikleri araştırılmalı
'Bir tüketici kaliteli, sağlığına zarar vermeyen güvenilir bir alışveriş yapması için nelere dikkat etmeli?' sorusunu Öztürk, 'Bu konuya genel bir satın almada nelere dikkat edilmelidir şeklinde bütün vatandaşlarımızın faydasına olacak bir cevap vermek istiyorum. Öncelikle evimize, okulumuza, iş yerimize herhangi bir şey satın alacaksak öncelikle bütçe durumumuzu gözden geçirmeli ve bir bütçe planlaması yapmalıyız. Daha sonra o ürün hakkında veya bir hizmet hakkında teknik araştırma yapıp bize hangisi uygun olacağı konusunda bir karar vermemiz gerekiyor. Örneğin bir araba alacaksanız veya bir gıda maddesi satın alacaksanız önce o arabanın veya gıda maddesinin teknik özelliklerini bilmeniz lazım. İkinci en önemli konu da ne kadar bütçe ayırabileceğinizdir. Böyle bir planlama yapılmadan direkt pazara çıktığınızda önüne gelen ilk ürünü alırsanız o zaman bu söylediğiniz, bahsettiğiniz risklerle karşılaşmanız büyük olasılık taşımaktadır. Onun için bütçe planlamasını yapıp teknik özelliklerinden de 2-3 firmadan veya mağazadan gezerek fiyat aldıktan sonra hem teknik özellikler açısından, kalite özellikleri açısından uygun hem de fiyatı uygun, optimum bir ürünü satın almamız lazım. Burada dikkat edeceğimiz pratik tavsiyeler şunlardır: Öncelikle ürünün firmasının bulunması, adresinin bulunması, TSE belgesi gibi, TÜRKAK logolu, CE işareti gibi kalite unsurlarını içeren belgelere sahip firmalardan satın alma yapmalarına. Sonra alışveriş yaptıktan sonra o ürünün satın alındığına dair fiş, faturasını almaları. Çünkü itiraz edecekleri, tüketici şikayetini edecekleri bir durumda mutlaka satın aldığımız firma bize fiş ve faturasını soracaktır. Onun için fiş ve faturasını mutlaka almalarını tavsiye ediyoruz.' şeklinde cevap verdi.
Kırtasiye ürünlerinde fiziksel ve kimyasal risklere dikkat edilmeli
Kırtasiye malzemeleri satın alımında hangi hususlara dikkat edilmesi gerektiğiyle ilgili de Öztürk, 'Öncelikle çocuğun ihtiyacı olacak defter, kitap, kurşun kalem, kalem açacağı, boyama kitabı, oyun hamuru gibi aletleri etiketlerine bakarak ve öğretmeninin, okulunun istediği miktarda almalarını, çok fazla almamalarını tavsiye ediyoruz. Özellikle mekanik riskler dediğimiz, bir kalemtıraş alırken çocuğun elini kesmeyecek, kırtasiye malzemesi makas alırken onun kırılmayacağı, böyle çok adi, kalitesiz ve bir kullanımda hemen bozulacak bir cihazı ucuz diye almamalarını kendilerine tavsiye ediyoruz. Oyun hamuru gibi, boyama resim kitapları, boya malzemelerini alırken de özellikle çocuklara zarar verebilecek kimyasal, kanserojen, alerjik maddelerin olmamasına; içinde kurşun gibi, kadmiyum gibi insanları zehirleyebilen maddelerin olmamasına dikkat etmelerini rica ediyoruz. Ancak bazı ürünlerde 'sağlığa zararlı değildir', 'no toxic, zehirli değildir' gibi ibareler bulunmasına rağmen, bazen sizlerin de buyurduğunuz gibi taklit ürünlerde ve kalitesiz ürünlerde bu uyarılara aykırı olan ürünlerle karşılaşmaktayız.' diye konuştu.
'Ürünleri yalnızca fiyat ve görünüşüne göre seçmeyin'
Son olarak Öztürk, 'Tüm tüketicilere şöyle evrensel bir mesaj iletmek istiyorum: Kırtasiye malzemesi dahil gıda ürünleri ve diğer tüm ürünleri satın alırken ürünün yalnızca fiyatına, rengine veya üzerindeki çizgi karakterine göre değil; güvenilir satıcı, sorumlu yönetici, sorumlu üretici, doğru etiket, yaşa uygunluk ve izlenebilirlik ölçütlerine göre seçelim.' dedi. (İLKHA)
