Dünyada artan çatışmalar, doğal afetler ve ekonomik eşitsizlikler, milyonlarca insanı kendi ülkeleri içinde göçe zorluyor. Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve İç Göç İzleme Merkezi'nin (IDMC) 2025 verilerine göre, dünya genelinde ülke içinde yerinden edilen insan sayısı 83 milyonu aşarak rekor seviyeye ulaştı.
En ağır iç göç krizlerinden biri Sudan'da yaşanıyor. Ülkede devam eden iç savaş ve silahlı çatışmalar nedeniyle yaklaşık 11,6 milyon kişinin yaşadığı bölgeyi terk etmek zorunda kaldığı bildiriliyor. Çatışmaların özellikle Darfur ve Hartum çevresinde yoğunlaşması, ülke içinde büyük bir insani kriz doğurdu.
Ukrayna'da ise savaşın etkileri sürüyor. Rusya ile devam eden savaş nedeniyle milyonlarca kişi ülke içinde daha güvenli bölgelere göç etti. Mobil veri analizlerine dayanan akademik çalışmalar, yalnızca savaşın ilk dönemlerinde bile milyonlarca kişinin kısa sürede yer değiştirdiğini ortaya koydu.
Kolombiya, uzun yıllardır silahlı gruplar ve uyuşturucu kartelleri nedeniyle iç göç yaşayan ülkeler arasında bulunuyor. Özellikle kırsal bölgelerde yaşayan halk, güvenlik tehdidi nedeniyle büyük şehirlere yöneliyor. Araştırmalar, çatışmaların azalmasının zorunlu göçü geçici olarak düşürdüğünü ancak sorunun tamamen çözülemediğini gösteriyor.
İklim değişikliği kaynaklı göç hareketleri de hız kazanıyor. Bangladeş'te seller ve nehir taşkınları nedeniyle her yıl yüz binlerce kişi kırsal alanlardan Dakka gibi büyük kentlere göç ediyor. Benzer şekilde Hindistan'da yalnızca iklim felaketleri nedeniyle bir yılda yaklaşık 2,8 milyon kişinin yer değiştirdiği belirtiliyor. Özellikle kasırgalar, aşırı yağışlar ve kuraklık, ülke içindeki göç hareketlerini artırıyor.
Amerika Birleşik Devletleri de iklim kaynaklı iç göçten en fazla etkilenen ülkelerden biri haline geldi. IDMC verilerine göre 2024 yılında kasırga, orman yangını ve seller nedeniyle yaklaşık 11 milyon iç yer değiştirme vakası kaydedildi. Özellikle Florida eyaletinde kasırga tehdidi nedeniyle ciddi nüfus hareketleri yaşandı.
Afrika'nın birçok bölgesinde ise çatışma ve iklim krizleri aynı anda etkili oluyor. Çad ve Nijerya'da seller, kuraklık ve silahlı grupların saldırıları milyonlarca insanı yaşadıkları bölgeleri terk etmeye zorluyor. Uzmanlar, özellikle Sahra Altı Afrika'da iç göçün önümüzdeki yıllarda daha da artacağını öngörüyor.
Birleşmiş Milletler verilerine göre doğal afet kaynaklı iç göçler son yıllarda dramatik biçimde yükseldi. 2024 yılında yalnızca afetler nedeniyle yaklaşık 45,8 milyon yer değiştirme hareketi kaydedildi. Seller, sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve kuraklık, milyonlarca insanın yaşadığı alanları terk etmesine neden oldu.
Uzmanlar, savaşlar kadar iklim krizinin de artık iç göçün temel nedenlerinden biri haline geldiğini vurguluyor. Yardım kuruluşları ise ekonomik daralma ve uluslararası yardım bütçelerindeki kesintilerin, yerinden edilen milyonlarca insanın yaşam koşullarını daha da ağırlaştırdığı uyarısında bulunuyor. (İLKHA)
