Nairobi yönetimi, İngiliz askerlerinin Kenya'da işleyebileceği suçlar konusunda yerel makamların daha geniş yargı yetkisine sahip olmasını talep ederken, Londra'nın mevcut ayrıcalıklarını koruma isteği taraflar arasında anlaşmazlığa yol açtı.
Kenya basınından Daily Nation gazetesine göre görüşmelerde en önemli ihtilaf, hangi suçlarda Kenya'nın birincil yargı yetkisini kullanacağı ve İngiltere'nin Kenya'daki askeri faaliyetleri karşılığında ödeyeceği mali yükümlülükler oldu.
Kenya Ulusal Meclisi Savunma, İstihbarat ve Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Nelson Koech, iki ülke arasında müzakerelerin sürdüğünü belirterek, Kenya'nın ulusal çıkarlarını ve hukuki egemenliğini koruyacak bir anlaşma hedeflediklerini ifade etti.
Anlaşmanın onaylanmaması nedeniyle İngiliz ordusuna bağlı 1'inci Duke of Lancaster Alayının eylül ayında Kenya'da gerçekleştirmeyi planladığı askeri tatbikat iptal edildi. İngiltere Savunma Bakanlığı ise eğitim faaliyetlerinin Kenya dışında başka bir ülkede gerçekleştirileceğini açıkladı.
Londra yönetimi, Kenya ile savunma ortaklığının önemini vurgularken, gerekli izinlerin alınamamasından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Ancak Kenya'nın kararı, ülkede uzun süredir dile getirilen 'hesap verebilirlik' taleplerinin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Son yıllarda İngiliz ordusunun Kenya'daki varlığı ciddi tartışmalara konu olmuştu. Kenya Parlamentosu'na sunulan raporlarda İngiliz askerleri hakkında insan hakları ihlalleri, çevresel tahribat ve cinsel istismar iddiaları yer alırken, kamuoyunda İngiliz askeri varlığına yönelik eleştiriler de giderek arttı.
Bu tartışmaların en dikkat çekici örneği ise 2012 yılında yaşamını yitiren Agnes Wanjiru dosyası oldu. Cinayetle suçlanan İngiliz askeri Robert Purkiss hakkında Kenya'da yürütülen yargı sürecinde ülke makamları yargı yetkisini elinde tutmayı sürdürürken, sanığın iadesine ilişkin duruşmanın kasım ayında görülmesi bekleniyor. Purkiss ise suçlamaları reddediyor.
Kenya Parlamentosu Savunma Komitesi Başkanı Nelson Koech, yeni savunma anlaşmasının ancak ağır suçlarda Kenya'nın yargı yetkisinin güçlendirilmesi, yerel halkın daha etkin korunması ve İngiliz ordusunun faaliyetlerine ilişkin soruşturmalarda ortaya konulan tavsiyelerin eksiksiz uygulanması halinde kabul edilebileceğini vurguladı.
Kenya'nın tutumu, ülkenin egemenlik haklarını ve vatandaşlarının hukuki güvencelerini önceleyen bir yaklaşım olarak değerlendirilirken, İngiltere'nin ülkedeki askeri faaliyetlerini sürdürebilmesi için Nairobi'nin şartlarını kabul etmesi gerektiği yönündeki beklentiler güç kazanıyor. (İLKHA)
