ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ticari gemileri hareket ettirmek amacıyla 'Özgürlük Projesi' adını verdiği yeni bir girişimi başlatacaklarını açıkladı. Trump, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı duyuruda, operasyonun 'insani bir adım' olduğunu öne sürerek, tarafsız ülkelere ait gemilerin güvenli şekilde boğazdan çıkarılacağını savundu.
Trump, girişimin Orta Doğu saatiyle pazartesi sabahı başlayacağını belirtirken, sürecin devam eden ABD-İran görüşmeleriyle çelişmediğini, aksine 'iyi niyet göstergesi' olduğunu iddia etti. Ancak aynı açıklamada, müdahaleye karşı çıkılması durumunda güç kullanılabileceği yönündeki ifadeleri dikkat çekti.
Operasyona ABD ordusunun da dahil olacağı netleşti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 'Özgürlük Projesi' kapsamında bölgeye savaş gemileri, yüzlerce hava unsuru ve yaklaşık 15 bin askerlik destek sağlanacağını duyurdu. Resmi açıklamalarda operasyon 'savunma amaçlı' olarak tanımlansa da sahadaki askeri hazırlıklar bunun ötesine geçebileceği yönünde yorumlanıyor.
İran İslam Cumhuriyeti cephesinden ise sert tepki geldi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'na herhangi bir müdahalesinin mevcut ateşkesi ihlal anlamına geleceğini vurguladı. Azizi, boğazın ve bölgedeki suların 'ABD başkanının hayal ürünü açıklamalarıyla yönetilemeyeceğini' ifade etti.
Resmi düzeyde doğrudan bir hükümet açıklaması yapılmazken, İran İslam Cumhuriyeti'nin bölgede kontrolü elinde tuttuğu ve olası bir askeri varlığı tehdit olarak göreceği değerlendiriliyor.
Öte yandan ABD basınına yansıyan bilgilere göre operasyonun kapsamı konusunda belirsizlik sürüyor. Bazı kaynaklar Amerikan savaş gemilerinin doğrudan eskort sağlamayacağını, ancak bölgede hazır bulunarak müdahaleye açık bir pozisyon alacağını aktarıyor. Diğer değerlendirmeler ise gemilere güvenli rotalar sağlanması ve istihbarat paylaşımının ön planda olacağını gösteriyor.
Hürmüz Boğazı'nda halihazırda yüzlerce ticari gemi bekliyor. Uluslararası raporlara göre on binlerce denizci haftalardır bölgede mahsur kalmış durumda. İran İslam Cumhuriyeti'nin uyguladığı abluka, küresel enerji akışını ciddi şekilde sekteye uğratırken, ABD'nin İran limanlarına yönelik karşı ablukası krizi daha da derinleştiriyor.
Tüm bu gelişmeler, Hürmüz'deki krizin sadece ticari değil, doğrudan askeri bir çatışmaya dönüşme riskini artırıyor. Trump'ın 'insani operasyon' olarak sunduğu girişimin, sahada yeni bir gerilim dalgasını tetikleyebileceği değerlendiriliyor. (İLKHA)
