Günlük yaşamda özellikle çocuklarda ve yaşlılarda karşılaşılabilen boğaza yabancı cisim kaçması, kısa sürede ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Böyle durumlarda doğru ilk yardım uygulamalarının bilinmesi ve müdahalenin gecikmeden yapılması hayati önem taşıyor.
Son zamanlarda dünyada ve Türkiye'de boğaza yabancı cisim kaçması nedeniyle yaşanan ölümlerin arttığına dikkat çeken Batman'daki Acil Yardım ve Afet Uzmanı Salih Acar, Heimlich manevrasının doğru uygulanmasının hayat kurtardığını belirtti.
İLKHA muhabirine yaptığı açıklamada Heimlich manevrasının önemine değinen Acar, tıkanıklığın kısmi veya tam olmasına göre uygulanması gereken müdahalelerin farklı olduğunu ifade etti.
Acar, boğaza yabancı cisim kaçması sonucu meydana gelen tıkanmalarda Heimlich manevrasının hayati önem taşıdığını belirterek, müdahalede ilk dakikaların kritik olduğunu söyledi.
Salih Acar
'Heimlich manevrası gerçek anlamda hayat kurtarır'
Son dönemde boğaza yabancı cisim kaçması nedeniyle yaşanan ölümlerin sıklaştığına dikkat çeken Acar 'Son zamanlarda dünyada ve ülkemizde boğaza yabancı cisim kaçması nedeniyle yaşanan ölümlerin sıklaşması üzerine, bu konunun önemini vurgulamak adına bu konuyu gündeme getirmek istedik. Heimlich manevrası gerçek anlamda hayat kurtarır. Heimlich manevrasında yapılması gerekenler şunlardır: İlk yardımcının son derece sakin kalması ve hastayı öksürmeye teşvik etmesi gerekir. Hasta öksürebiliyorsa bu durum kısmi tıkanıklık olduğunu gösterir. Ancak hasta öksüremiyor, konuşamıyor ve sadece başını sallayarak yardım istiyorsa bu tam tıkanıklıktır.' dedi.
'İlk 3, 5 ve 10 dakika 'altın dakikalar'dır'
Tıkanıklık vakalarında zamanın hayati önem taşıdığını belirten Acar 'Heimlich Manevrası Neden Önemlidir? İlk 3, 5 ve 10 dakika 'altın dakikalar'dır. İlk 3 dakikada eğer ki hastaya müdahale edilmezse üçüncü dakikadan itibaren beyinde yavaş yavaş hasar gelişmeye başlar. 5 ila 10 dakika arasında kalıcı beyin hasarı oluşur. Geri dönüşümsüz beyin hasarı meydana gelir ve hasta bitkisel hayata girer.' ifadelerini kullandı.
'Bu hareketi yabancı cisim çıkıncaya kadar tekrarlar'
Yetişkinlerde tam tıkanıklık meydana geldiğinde uygulanması gereken müdahaleleri anlatan Acar, şu bilgileri verdi:
'Yetişkinlerde Tam Tıkanıklık Müdahalesi şöyledir: İlk yardımcı hemen hastanın arkasına geçer. Bir elini yumruk yaparak göbek deliği ile iman tahtası (göğüs kemiği) arasına yerleştirir. Diğer eliyle yumruğunu kavrayarak arkaya ve yukarıya doğru kuvvetlice çeker. Bu hareketi yabancı cisim çıkıncaya kadar tekrarlar. Cisim çıkmazsa hastanın iki kürek kemiği arasına (sırtına) süpürür tarzda 5 defa sertçe vurur. Cisim yine çıkmazsa ve hasta bilincini kaybederse zaman kaybetmeden hasta düz bir zemine yatırılır:
Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle solunum kontrol edilir (göğüs hareketleri, nefes sesi ve sıcaklığı). Solunum ve nabız yoksa hemen 30 göğüs basısı (kalp masajı) ve 2 suni solunum döngüsüyle Temel Yaşam Desteğine başlanır. Bu işlem 112 acil sağlık ekipleri gelinceye kadar kesintisiz sürdürülür.'
'Kişi odada tek başınayken tam tıkanıklık yaşarsa'
Tam tıkanıklık yaşayan kişinin yalnız olması durumunda kendi kendine müdahale edebileceğini belirten Acar, uygulanması gereken yöntemi şöyle anlattı:
'Yalnız olunması durumunda kişinin kendi kendine müdahalesi de şöyledir: Kişi odada tek başınayken tam tıkanıklık yaşarsa hemen bir sandalyenin arkasına geçer. Sandalyenin üst kenarını göbek deliği ile göğüs kafesi arasına denk getirerek vücut ağırlığını hızlıca sandalyeye doğru bastırır. Yabancı cisim çıkıncaya kadar bu hareketi tekrarlar ve ardından dışarı çıkıp yardım ister.'
'Hamile kadınlarda karnındaki bebeğe baskı yapmamak için prosedür farklıdır'
Hamilelerde uygulanacak Heimlich manevrasının yetişkinlerden farklı olduğunu belirten Acar 'Hamilelerde Heimlich manevrası ne şekildedir? Hamile kadınlarda karnındaki bebeğe baskı yapmamak için prosedür farklıdır. Hastanın arkasına geçilip iki omuz arasına (sırtına) öne doğru süpürür tarzda 5 defa sertçe vurulur. Karın boşluğuna değil, iman tahtasının bittiği alt uca (göğüs kemiğinin üzerine) 5 defa göğüs basısı uygulanır. Yabancı cisim çıkana veya 112 ekipleri gelene kadar 5 sırt vurusu, 5 göğüs basısı şeklinde devam edilir. Bilinç kaybolursa hasta sırtüstü yatırılarak Bak-Dinle-Hisset kontrolünden sonra kalp masajına başlanır.' şeklinde konuştu.
'Bebekler dertlerini anlatamaz, nefes alamadıkları için ağlayamazlar'
Bebeklerde yabancı cisim nedeniyle meydana gelen tıkanıklıklarda uygulanacak müdahaleye de değinen Acar, şunları söyledi:
'Bebeklerde tıkanıklık müdahalesi ne şekilde olur? Bebekler dertlerini anlatamaz, nefes alamadıkları için ağlayamazlar ve morarmaya başlarlar. Bebek, yüzüstü pozisyonda ilk yardımcının kolu üzerine yatırılır; çene eliyle desteklenerek başı gövdesinden biraz aşağıda tutulur. İki kürek kemiği arasına elin ayasıyla öne doğru süpürür tarzda 5 kez vurulur. Cisim çıkmazsa bebek sırtüstü çevrilir. Göğüs kemiğinin alt yarısına (iki meme ucunun birleştiği çizginin hemen altına) iki parmakla 5 kez göğüs basısı uygulanır. Cisim çıkana kadar 5 sırt vurusu, 5 göğüs basısı tekrarlanır. Bebek bilincini kaybederse sert bir zemine yatırılarak 30:2 Temel Yaşam Desteğine başlanır.'
'Altın dakikalarla yarışıyorsunuz'
Heimlich manevrasının herkesin öğrenmesi gereken önemli bir ilk yardım uygulaması olduğunu vurgulayan Acar, 'Heimlich manevrası herkesin mutlaka alması gereken, zamanla yarışılan ve hayat kurtaran hayati bir eğitimdir. Heimlich manevrasında unutmayın ki altın dakikalarla yarışıyorsunuz.' şeklinde konuştu. (İLKHA)
