Mardin’de yaklaşık bir ay içerisinde kar yağışının oldukça etkili olması, tarımsal anlamda da önemli sonuçlar oluşturdu.
Mardin Artuklu Üniversitesi Kızıltepe Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yusuf Doğan, kentte yağan kar yağışı ile ilgili İLKHA mikrofonuna tarımsal açıdan etkileri hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.
Doğan, Mardin ve çevresinde en son 1992 yılında yeterli derecede etkili olan kar yağışının, 34 yılın ardından bu yıl yeniden gerçekleştiğini kaydetti.
Doğan, "Kar yağışını tarımsal açıdan değerlendirdiğimizde, neden bu kadar önemli olduğunu daha net görebiliyoruz. Özellikle Mardin ve çevresinde yağışlara baktığımızda, 1992 yılından sonra bu düzeyde etkili bir kar yağışı yaşanmadığını görüyoruz. Bu da yaklaşık 34 yıllık bir aralığa işaret etmektedir. Bu 34 yıl içerisinde ne yazık ki kar yağışıyla ilgili ciddi sıkıntılar ve olumsuzluklar yaşandı. Kar yağışı gerçekleşmeden önce gündemimizde yoğun bir şekilde kuraklık vardı; özellikle meteorolojik kuraklık ve bunun sonucunda ortaya çıkan hidrolojik kuraklık üzerinde sıkça duruyorduk. Ancak bu dönemde karın yağmasıyla birlikte, kuraklık meselesi tamamen ortadan kalkmasa da, genel anlamda olumlu etkiler oluşturduğunu söylemek mümkündür." şeklinde konuştu.
"Özellikle doğal su kaynakları açısından büyük önem taşır"
Kar örtüsünün tarımsal ekosistem ve su kaynakları açısından önemli bir yere sahip olduğunu belirten Doğan, "Genel anlamda kar örtüsü, tarımsal ekosistem açısından oldukça önemli bir yere sahiptir ve su kaynakları bakımından, özellikle doğal su kaynakları açısından büyük önem taşır. Kar yağışı ile yağmur yağışı karşılaştırıldığında, kar yağdığında toprağın alt kısımlarına doğru yavaşça erime gerçekleşir ve bu erime sonucu oluşan suyun toprak içerisine sızması (infiltrasyon) söz konusu olur. Böylelikle yüzey akışıyla oluşan su kaybı yaşanmaz. Çünkü bu tür su kayıpları ciddi problemler oluşturmakta ve uzun vadede tarımsal açıdan önemli olumsuzluklara neden olmaktadır. Özellikle bölgemiz gibi kurak ve yarı kurak alanlarda, bu yağışın topraktaki nemin korunması açısından oldukça önemli olduğunu söyleyebiliriz. Bir diğer önemli etkisi ise mevcut su rezervlerinin, yani su kaynaklarımızın dolması ve gelişmesi üzerinedir." dedi.
"Kar örtüsü, toprak yapısı ve erozyon üzerinde de önemli etkilere sahiptir"
Kar sularının diğer faydalarına da değinen Doğan, "Kar suları, bitkilerin ilkbahar gelişimi için kritik olarak kabul edilen dönemlerde, özellikle kök bölgelerinde önemli bir destek sağlar. Kar örtüsü, toprak üzerinde bir örtü ya da yorgan gibi davranarak toprak koruma açısından büyük önem taşır. Kar yağışından sonra meydana gelen don olayları, ani sıcaklık değişimleri nedeniyle bitkilere zarar verebilmektedir. Ancak kar örtüsü bulunduğunda, bu örtü bitkiler için yalıtıcı bir görev görerek korunmalarını sağlar. Özellikle kışlık tahıllarda, yem bitkilerinde ve çok yıllık bitkilerde bu koruyucu etki daha belirgindir. Bunun yanı sıra kar örtüsü, toprak yapısı ve erozyon üzerinde de önemli etkilere sahiptir. Karın toprak yüzeyini kaplamasıyla rüzgâr erozyonuna karşı koruma sağlanır ve böylece toprağın bir yerden başka bir yere taşınması engellenmiş olur." ifadelerini kullandı.
"Şu an itibarıyla verim açısından oldukça olumlu sonuçlar alabileceğimizi söylemek mümkündür"
Doğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Tarımsal açıdan toprak erozyonu ve yağış erozyonu, hem toprağa hem de tarımsal üretime ciddi zararlar vermektedir. Kar yağışının bir diğer faydası ise besin maddeleri ve toprak verimliliği üzerindeki etkisidir. Atmosferde bulunan özellikle azot elementinin kar yoluyla toprağa taşınması, toprakların bitki besin elementleri bakımından zenginleşmesi açısından önemlidir. Ayrıca kar sularının, zararlılar ve hastalıklar üzerindeki etkisi de dikkate değerdir. Kar, toprak üzerinde kaldığı sürece, toprak içerisinde kışlayan zararlı böcekler ve diğer organizmaların sayısının azalmasına katkı sağlar. Bu durum, hastalık ve patojenler açısından da olumlu bir etki oluşturur. Bitkisel üretim ve verim açısından değerlendirdiğimizde, Mardin bölgesinde yaklaşık bir aydır toprak yüzeyinde kar bulunmaktadır. Karın yavaş erimesi sayesinde toprak nemi korunmakta, özellikle ilkbahar döneminde bitkilerde çıkış ve kardeşlenme teşvik edilerek vejetatif gelişim olumlu yönde etkilenmektedir. Bu durum, bitkilerin verim açısından daha iyi bir seviyeye ulaşmasını sağlar. Diğer yıllarla kıyaslandığında, şu an itibarıyla verim açısından oldukça güzel sonuçlar alabileceğimizi söylemek mümkündür."
"Kuraklık yıllarına göre bir nebze de olsa doluluk oranları artacaktır"
Doğan, kar suyunun yağmura kıyasla toprak altı su birikimi açısından daha önemli bir konumda olduğunu vurgulayarak, "Doğal su kaynakları açısından kar ve yağmur arasında önemli farklar bulunmaktadır. Kar yağışı; su havzalarının oluşması, su rezervlerinin artması, akarsuların debilerinin yükselmesi, baraj ve göletlerin dolması açısından önemli olduğu gibi, toprak altındaki su birikimi açısından da büyük önem taşır. Elbette bunu ‘bir yıl yağış oldu ve tüm sorunlar çözüldü’ şeklinde değerlendirmek doğru değildir. Ancak genel anlamda bu yağışların su havzaları üzerinde olumlu etkiler oluşturacağını söyleyebiliriz. Kuraklık yıllarına kıyasla doluluk oranlarının bir nebze de olsa artması beklenmektedir. Bu yıl gerçekleşen kar yağışıyla birlikte mevcut su seviyelerinin yükselmesi doğal bir durumdur. Ancak bu durum tek seferlik bir olay olarak değerlendirilmemelidir. Çünkü 34 yıllık bir süreçten bahsediyoruz ve bu süreçte yağışların istenilen düzeyde kar şeklinde gerçekleşmemesi önemli bir sorun oluşturmuştur. Çoğu zaman yağışlar yağmur şeklinde olmuş, sonbahar ve kış aylarında yeterli miktarda yağış gerçekleşse bile, suların büyük bir bölümü yüzey akışıyla kaybolmuş, istenilen düzeyde su birikimi ve rezerv oluşumu sağlanamamıştır. Ancak kar yağışı için aynı durumu söylemek mümkün değildir." şeklinde ifadelerini kaydetti. (İLKHA)
